printlogo


یادداشت
تعاونی‌های مسکن مجددا سازماندهی شوند
فردین یزدانی؛ رئیس کارگروه مطالعاتی طرح جامع مسکن وزارت راه و شهرسازی

تعیین 100هزار تومان حق مسکن در شورای عالی کار برای کارگران، بیشتر شبیه یک شوخی است تا واقعیتی که به کار کارگران بیاید.
مسئله این است که کارگران جدا از مسکن، مشکلات اساسی‌تری مثل خوراک، تامین کالاهایی اساسی و روزمره دارند. حقوق یک‌میلیون و 200 هزار تومانی آن‌ها به هیچ‌وجه با تورم 40درصدی هم‌خوانی ندارد. برای سال آینده نیز افزایش دستمزد، حداکثر تا 20درصد است که مبلغ ناچیزی را به نرخ کلی دستمزد اضافه می‌کند. یعنی کارگران در نهایت با حقوق‌های فعلی و دستمزدی که قرار است اندکی افزایش پیدا کند، از پَسِ تامین معاش خود نیز بر نخواهند آمد.
در این میان، دولت وظیفه دارد با طرح‌هایی به حمایت از کارگران برخیزد و داشتن سرپناه را در شرایط کنونی برای آن‌ها محقق کند. نمونه حمایت‌های دولت، طرح‌هایی مثل ساخت مسکن کارگری یا پرداخت تسهیلات ارزان به کارگران به منظور خرید، ساخت یا اجاره مسکن است. طرح مسکن کارگری که در دهه50  اجرا شد، بسیار هم موفق بود. سازمان تامین‌اجتماعی به‌عنوان متولی جامعه کارگری می‌تواند بخشی از سبد سرمایه‌گذاری را به ساخت مسکن اجاره‌ای برای کارگران اختصاص دهد که مکانیزم آن نیز کاملا قابل‌ تحقق است. نهادهایی مثل وزارت راه و شهرسازی هم می‌توانند زمین‌هایی را به منظور ساخت، تولید و عرضه مسکن در اختیار تعاونی‌ها و سرمایه‌گذاران قرار دهند. تعاونی‌های مسکن در این سال‌ها به‌دلایلی از جمله نبود شفافیت عملکرد، در انجام وظایف خود کوتاهی کرده‌اند، به همین دلیل نقش آن‌ها را در تامین مسکن و عرضه به‌موقع به‌ویژه در شرایط فعلی کم‌رنگ می‌بینیم. وزارت تعاون باید مجددا تعاونی‌های مسکن  را سازماندهی کند و اقشار ضعیف در این تعاونی‌ها با بازوهای فنی، ارتباط سیستماتیک داشته باشند. در این سال‌ها و طی فعالیت تعاونی‌های مسکن، نظام تامین مالی و اتصال به سیسم بانکی فراهم نشده است. امر ساخت مسکن باید از مصرف مسکن جدا می‌شد. یعنی، کسی که متقاضی مسکن است نباید تعاونی تشکیل بدهد، بلکه با سرمایه‌گذار درصدد تهیه بسته مسکن بر آید. اما تعاونی‌های مسکن بعد از آنکه تشکیل شدند در ساخت مشارکت کرده و چون در این کار، حرفه‌ای و متخصص نبودند، هزینه تولید مسکن را بالا بردند که خسارت آن به متقاضی مسکن رسید. به‌دلیل همین سیاست‌های غلط، سیستم شفافی در ساخت مسکن و در فرایند فعالیت تعاونی‌های مسکن، به‌وجود نیامد، اما به‌طور کلی تعاونی‌های مسکن طی عملکرد 30ساله خود نسبت به بقیه بخش‌های کشور، عملکرد نسبتا خوبی داشته‌اند و با اصلاح برخی نقطه‌ضعف‌های عملکردی آن‌ها، افزایش تولید مسکن و تامین نیاز مسکن خانوار، میسر است.