تولید و پرورش قارچ صنعتی از ظرفیت‌های گسترده‌ای برای ایجاد اشتغال و درآمدزایی برخوردار است. براساس آخرین آمار رسمی ارائه‌شده از سوی وزارت جهاد کشاورزی در سال 1394، حجم تولید قارچ در ایران رقمی معادل 118 هزار تن قارچ خوراکی بوده که محاسبات نشان می‌دهد در سال جاری این میزان تولید به رقم 140 هزار تن برسد؛ بنابراین مازاد تولیدکاملا مشهود است و باید برای فروش آن برنامه‌ریزی دقیقی داشته باشیم تا علاوه بر جلوگیری از اتلاف و هدررفت محصولات از ضایعات محصولات نیز جلوگیری کنیم. سرانه مصرف قارچ کشورمان که اکنون نزدیک به 2/1 کیلوگرم است باید به استانداردهای بین‌المللی نزدیک شود. به‌طور کلی سرانه مصرف قارچ در ایران 90 هزار تن در سال است و طبق بررسی‌های انجام‌شده میزان مصرف روزانه قارچ در تهران 100 تن و در شهرستان‌ها 200 تن است. آمارهای بین‌المللی نشان می‌دهد که میانگین سرانه مصرف سالانه 5/2 تا 3 کیلوگرم قارچ در کشورهای مختلف است اما در کشورهایی مانند چین 7 کیلوگرم، آمریکا 5 کیلوگرم و اتحادیه اروپا 5/4 کیلوگرم سرانه مصرف به ثبت رسیده است. درواقع این سرانه مصرف در سایر کشورها حاصل اطلاع‌رسانی در مورد خواص قارچ و اهمیتش در برنامه غذایی خانوارهاست. ترویج مصرف این ماده خوراکی به رشد کسب‌وکارهای این حوزه منجر می‌شود که هم اشتغال‌زایی بیشتری را نصیب کشورمان می‌کند و هم افراد با سرمایه‌های متنوع می‌توانند صاحب کار شخصی و خصوصی شوند.

  اشتغال‌زایی قارچ‌گونه

به لحاظ میزان اشتغال‌زایی نیز صنعت پرورش قارچ آمار قابل‌توجهی دارد. به ‌صورتی که اکنون 690 واحد ثبت‌شده و صنعتی تولیدکننده قارچ در سراسر ایران فعالیت می‌کنند و در کنار آن‌ها نزدیک به 5 هزار واحد صنفی سنتی و غیرمجاز نیز قارچ خوراکی تولید می‌کنند که حجم اشتغال‌زایی کلی در این دو بخش را به بیش از 450 هزار نفر رسانده است. از این میزان اشتغال‌زایی براساس آماری که در اختیار داریم 130 هزار نفر به صورت مستقیم درگیر صنعت تولید قارچ خوراکی هستند و سایر افراد در دیگر بخش‌های فرآوری و بسته‌بندی، حمل‌ونقل و... مشغول هستند. به‌طور مثال بیش از 100 هزار نفر درگیر جمع‌آوری کلش گندم از مزارع مختلف شده‌اند تا این ماده را برای بستر تولید قارچ به دست پرورش‌دهندگان قارچ برسانند و در کنارشان 50 هزار نفر هم درگیر تهیه و جمع‌آوری سایر مواد اولیه مورد نیاز برای تولید این ماده غذایی هستند مثل کود مرغی. بنابراین میزان قابل‌توجهی اشتغال‌ غیرمستقیم نیز در این حوزه ایجاد شده است. به‌طور کلی یک هکتار بستر تولید قارچ می‌تواند 220 فرصت شغلی ایجاد کند. بنابراین سرمایه‌گذاری هوشمندانه در زمینه تولید قارچ بسترهای اشتغال بی‌شماری را فراهم می‌کند.

  سبک و سیاق صنعتی تولید قارچ

تولید قارچ هم جنبه صنعتی دارد و هم جنبه سنتی و در حجم کوچک. اگر بخواهیم روی صادرات و افزایش حجم اشتغال‌زایی این حوزه حساب باز کنیم باید در کنار واحدهای کوچک شخصی و سنتی، تولید مدرن و صنعتی را داشته باشیم تا تولید از چند صد کیلو برای هر واحد به بیش از یک تن برسد. مثلا واحدهای با ظرفیت بیش از 200 تن ایجاد شود که در این صورت حجم سرمایه‌گذاری‌ها هم به بیش از یک میلیارد تومان می‌رسد. برای رسیدن به این هدف باید سالن‌های استاندارد ایجاد شود که روزی بیش از 900 کیلوگرم قارچ تولید کنند. تنها در این صورت است که می‌توان گفت به تولید صنعتی رسیده‌ایم. تولیدی که می‌تواند ارزآوری بالایی را هم نصیب کشورمان کند. داشتن ارزآوری یعنی رشد صادرات و به این منظور باید برای رونق صادرات برنامه‌ریزی کرد و در این زمینه باید بتوان روی کمک‌های دولتی حساب کرد. دولت باید به‌نوعی جاده‌صاف‌کن مسیر صادرات باشد چون رقابتی نفس‌گیر در بازارهای بین‌المللی خریدوفروش قارچ در جریان است و تولیدکنندگان بدون پشت‌گرمی حمایت‌های دولتی نمی‌توانند کاری از پیش ببرند. کشوری مانند چین سالانه تا 700 هزار تن قارچ صادر می‌کند. صنعت قارچ این کشور هم صنعتی خصوصی است و تنها با حمایت‌های دولتی و تسهیلات صادراتی است که فعالان این حوزه توانسته‌اند بازارهای جهانی را در اختیار خود بگیرند. نبود سیاست‌های حمایتی اصولی دولت باعث شده بازارهای صادراتی اروپا از محصولات باکیفیت ایرانی خالی شود. حجم صادرات قارچ ایران در سال گذشته حدود 9 هزار تن بوده در حالی که می‌توانیم با شرایط فعلی تولید علاوه‌بر پوشش بازار داخلی و تامین مایحتاج فروشگاه‌های سراسر کشور، بیش از 70 هزار تن قارچ صادرات کنیم. هرچند در مواقعی صادرات 24 هزار تنی هم به کشورهایی چون عراق داشته‌ایم اما این آمار دائمی نیست.