شیب تند هزینههای درمان ایدز
شاید تا همین چند دهه قبل، کسی اسم ایدز را هم نشنیده بود، اما حالا این بیماری بهعنوان یکی از مهمترین خطرات سلامتی جوامع شناخته میشود که افزایش آمار ابتلا به این بیماری، هزینههای سنگینی را به بیمههای درمانی و نظام سلامت تحمیل کرده است. بین آمارهای رسمی مبتلایان به ایدز در ایران و آمارهای غیررسمی، از زمین تا آسمان فرق وجود دارد. اگر با آمارهای رسمی جلو برویم، تاکنون حدود ۳۶هزار مورد ابتلا به ایدز در ایران، تشخیص داده شده است. آن طور که پروین افسر کازرونی، رئیس اداره کنترل ایدز وزارت بهداشت توضیح داده،۵۰درصد مبتلایان به ایدز در ایران در گروه سنی ۲۱ تا ۳۵ سال هستند. البته این موارد شناسایی شده فقط ۴۰درصد آمار مبتلایان است و ۶۰درصد آنها هنوز از وضعیت خود، آگاهی ندارند. به گفته این مقام مسئول، شاخصها نشان میدهد ما در کشورمان این موارد ابتلا را دیر شناسایی میکنیم، به همین دلیل احتمال اینکه افراد ۲۱ تا ۳۵ ساله در سنین نوجوانی به این بیماری مبتلا شوند، وجود دارد. همچنین بیشتر موارد ابتلا به اچ آی وی/ایدز در سنین کمتر از ۱۵سال بهدلیل انتقال بیماری از مادر به کودک درگیر آن شدهاند. اما از نگاه آمارهای غیررسمی، تعداد مبتلایان به ایدز در ایران، خیلی بالاتر از 36هزار نفر است. گفته میشود، برای تخمین درستتر تعداد افراد مبتلا به ایدز در هر جامعهای باید آمار رسمی مبتلایان را حداقل ضربدر پنج کرد. به همین دلیل، پیشبینی میشود حداقل 150هزار بیمار مبتلا به اچ آی وی/ایدز در ایران وجود داشته باشد که اغلب این بیماران از بیماری خود بیخبرند.
سمیرا عظیمینژاد
افزایش چشمگیر آمار زنان ایرانی مبتلا به ایدز
«هماکنون آمار ابتلا به HIV در بین زنان و مردان در ایران تقریبا برابر است. این وضعیت در حالی بهوجود آمده که حدود ۲۰سال پیش، این آمار در مردان ۹۰درصد و در زنان ۱۰درصد بوده است.» این بخشی از گفتههای دکتر مسعود مردانی، فوقتخصص بیماریهای عفونی است که نسبت به افزایش چشمگیر آمار زنان مبتلا به ایدز در ایران، هشدار میدهد.
این استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تاکید میکند: «موارد بروز HIV در برخی کشورها بهخصوص کشورهای آسیای میانه مانند آذربایجان، گرجستان و کشورهای خاورمیانه مانند ایران، عربستان، امارات و حوزه خلیجفارس متاسفانه رو به افزایش است. همچنین سن ابتلا به HIV در خاورمیانه پایین آمده است و دخترها بیشتر گرفتار این بیماری میشوند.»
به گفته مردانی، شیوع و ابتلا به بیماری ایدز در ایران از طریق استفاده از سرنگهای مشترک به فرم انتقال مقاربتی تغییر پیدا کرده است که این تغییر ناخواسته، جوانان و نوجوانان را تحتالشعاع قرار میدهد، بهگونهای که در حال حاضر عمده بیماران اخیرا مبتلا شده به اچ آی وی/ایدز در ایران از راه مقاربت جنسی دچار این بیماری شدهاند.
دکتر مینو محرز، رئیس مرکز تحقیقات ایدز هم ضمن تایید افزایش چشمگیر ابتلای زنان ایرانی به اچ آی وی/ایدز به «آتیهنو» میگوید: «آمار ابتلا به ایدز در ایران در حال افزایش است که البته بخشی از دلایل این افزایش آمار به فرایند بهتر شناسایی این افراد نسبت به فرایندهای مشابه در دهههای قبل برمیگردد. نکته مهمتر اینجاست که در گذشته، بیماری ایدز در ایران، بیشتر یک بیماری متعلق به مردان به حساب میآمد، اما حالا شاهد هستیم که زنان بیشتری در ایران به نسبت آمارهای گذشته به ایدز مبتلا میشوند.»
همچنین محرز تاکید میکند: «شاهد هستیم که موارد ابتلا به اچ آی وی/ ایدز در ایران با منشأ رابطه جنسی در حال افزایش است. همین موضوع هم باعث شده آمار زنان ایرانی مبتلا به ایدز افزایش پیدا کند. در چنین شرایطی میتوان با آموزش، آگاهیبخشی، اولویت قراردادن بهداشت و پیشگیری و مقابله با آسیبهای اجتماعی، موارد ابتلا به ایدز را در ایران کاهش داد.»
نیمنگاهی به آمار هزینههای درمان ایدز در ایران
بیماری ایدز سالانه هزینههای زیادی را به بیمهها، بیماران و نظام سلامت تحمیل میکند. همین چند روز قبل، علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، اعلام کرد: «در حوزه ایدز سالانه دو هزار بیماریابی انجام میشود که هر بیمار سالی ۱۴ تا ۱۶ هزار دلار هزینه به نظام سلامت تحمیل میکند اگر این رقم را ضربدر تعداد بیماران مبتلا به اچ ای وی/ایدز کنیم، آنگاه میبینیم که سالانه چه هزینههای سنگینی به نظام سلامت تحمیل میشود، طوری که اگر همان کف هزینه 14هزار دلار را برای هر بیمار مبتلا به ایدز در نظر بگیریم و آمار مبتلایان را هم همان آمار رسمی 36هزار مبتلا به حساب بیاوریم، آن وقت با یک حساب سرانگشتی میتوانیم به این نتیجه برسیم که در پایینترین حالت ممکن، حداقل سالانه 500 میلیون دلار هزینه به نظام سلامت تحمیل میشود. اگر هم تعداد بیماران را همان آمارهای غیررسمی 150هزار بیمار مبتلا به ایدز در ایران در نظر بگیریم، آنگاه هزینه سالانه بیماران مبتلا به ایدز در ایران به رقم سنگینی بالغ بر دو میلیارد دلار میرسد. البته نباید از خاطر بُرد که اصلیترین تامینکننده بار مالی این هزینهها، بیمههای درمانی هستند که حدود 90درصد هزینههای دارو و درمان افراد مبتلا به ایدز را پوشش میدهند.»
خدمات جانبی تامیناجتماعی برای بیماران مبتلا به ایدز
در صورتی که فرد مبتلا به ایدز، تحت پوشش تامیناجتماعی باشد، بیمار میتواند پس از اخذ گواهی پزشک، مستحق دریافت غرامت باشد. در خصوص بیماران مبتلا به ایدز هم که در اثر عدم رعایت مقررات بهداشتی و احتیاطهای لازم از طرف کارفرما یا نمایندگان او به این بیماری مبتلا شدهاند، در صورت اثبات موضوع، سازمان تامیناجتماعی هزینههای مربوط به معالجه و غرامت و مستمریها و... را پرداخت میکند و طبق قانون از کارفرما، مطالبه و وصول خواهد کرد.
از سوی دیگر، در صورتی که بیمهشده زن یا همسر بیمهشده مرد به بیماری ایدز مبتلا شود، طوری که شیردادن برای طفل او زیانآور باشد یا پس از زایمان فوت شود، در آن صورت طبق ماده ۶۹ قانون تامیناجتماعی، شیرخشک مورد نیاز تا ۱۸ماهگی تحویل والدین نوزاد خواهد شد.
این خدمات جانبی، جدای از بستههای کامل حمایتهای دارویی و درمانی است که سازمان تامیناجتماعی به این بیماران ارائه میدهد.