داستان شکلگیری یک برند شامپوی گیاهی در ییلاقات مازندران
فرمول مادربزرگ، شالوده یک واحد فناور شد!
انسانهای موفق، کاشفان خوبی هستند، کشفکردن کالاها و خدماتی که مطلوبیت بازار را داشته باشند کار دشواری نیست تنها باید هوشیار بود و با نگاهی جستوجوگر، اطراف را بررسی کرد. نیازی نیست یک محصول را از دورترین نقطه کرهزمین کپی کنیم. کافی است اطرافمان را بهخوبی نظاره کنیم. کارآفرینان این شماره دو جوانی هستند که قصهها و محبتهای مادربزرگشان را از یاد نبردهاند.
در بلندترین نقطه از استان مازندران، در قلب ییلاقات کوهستانی سوادکوه، روستای سردسیری به نام «لاکوم» است. علی اسدی و مرتضی سلطانتبار اصالت خانوادگیشان را در آن ییلاق دیدهاند. در گذشتههای دور که بازار توزیع همچون امروز، گسترده نبود خانوادههای آن منطقه اغلب محصولات موردنیاز را خودشان تولید میکردند، حتی محصولات بهداشتی را. فرمولی برای تولید شامپو هم به ارث رسیده بود که پایه گیاهی داشت. کارآفرینان امروز ما همان محصول را تولید و روانه بازارهای کشور کردهاند.
رضا واعظیزاده
داستان آغاز میشود
«ما ساکن قائمشهر بودیم، همشهریها، مادربزرگمان را آدم مطلعی به داروهای گیاهی و طب سنتی میدانستند. او برای مصرف خانواده ما و نزدیکان شامپویی را تولید میکرد که پایه آن، مخلوطی از گیاهان دارویی بود. 10سال پیش من تصمیم گرفتم آن شامپو را بیش از نیاز خودمان تولید کنم و بفروشم. همین شد که وارد این بازار شدم.»
شامپوی آنها بیهیچ زرق و برقی در ظرفهای پلاستیکی و با عنوان «شامپو گیاهی آس» بهصورت خانگی تولید و بین دوستان و آشنایان به فروش میرسید. خیلی زود وارد عطاریها و تعدادی از فروشگاههای قائمشهر و شهرهای دیگر مازندران شد. اسدی و دوستش سلطانتبار در چشم بههمزدنی شامپو را در شهرهای دیگر کشور دیدند.
«عدهای به منزل ما مراجعه میکردند و تعداد زیادی شامپو سفارش میدادند و چند ماهی گذشت که ما فهمیدیم آنها شامپوی ما را در سایر نقاط کشور توزیع میکنند و حاشیه سودی نصیبشان میشود.»
اینجا بود که آنها تصمیم گرفتند خودشان آستین همت را بالا زده و بازارسازی این محصول خانگی را در شهرها و استانهای دیگر کشور دنبال کنند. همان اوایل کار بود که پی بردند توزیع یک محصول در بازار کشور نیاز به رعایت اصول و قواعدی دارد که مهمترین آنها بستهبندی مناسب، برندسازی و اخذ مجوزهای بهداشتی از دستگاههای مربوطه است.
قدم در راه تولید و کارآفرینی
آنها به این نتیجه رسیدند که محصولشان را بهصورت صنعتی تولید کنند. آنها چند سالی تلاش کردند تا مجوزهای لازم را دریافت کنند، مکان و تجهیزات کارخانه را فراهم کرده و شرکت «اکلیل لاکوم سبز شمال» را ثبت کنند. اسدی و سلطانتبار کارخانه کوچکشان را در روستای «کاسگرکلای» قائمشهر برپا و پروانه بهرهبرداری، پروانه ساخت و سیب سلامت را اخذ کردند. محصول آنها با برند تجاری «هردوک» (HairDucke) در بازار توزیع کالاهای بهداشتی ایران قرار گرفته است.
مرتضی سلطانتبار از محصولشان میگوید: «شامپو هردوک قابلیتهای ضدریزش مو، ضدسفیدی مو، همچنین ضدشوره سر دارد و از بین برنده قارچ و جوشهای سر است که همه این خواص از گیاهان و مواد معدنی موجود در آن نشأت گرفته است.»
جالب آنکه محصول آنها متناسب با طبایع مختلف بدن، قابلیت عرضه دارد و با دستهبندی گروههای خونی مختلف میتوانند شامپوی اختصاصی نیز تولید کنند. بهره بردن از خواص گیاهان و اعتماد به فرمولهای سنتی و قدیمی، راز این کارآفرینی بوده است.
ولی افتاد مشکلها
وقتی از مشکلاتشان میپرسم، هر دو لبخند تلخی میزنند و سر گلایه را باز میکنند. سرمایهگذاری این جوانان در ابتدای امر بسیار ناچیز بوده، اما مدعی میشوند که پروسه اخذ مجوزها و سر و کار پیداکردن با بیش از 10 اداره دولتی و کارشناسان متعدد آنها، این روند را فرسایشی کرده و هزینههای این سرمایهگذاری را افزایش داده است.
اسدی توضیح میدهد: «یکی از اصلیترین مشکلات که درد سایر کارآفرینان کارگاههای کوچک و متوسط کشور نیز هست؛ نبود آییننامهها و مقررات برای واحدهای کارگاهی است. قوانین متناسب با ایجاد کارخانههای بزرگ است. ما یک کارگاه صنعتی و تولیدی کوچک هستیم. اما متوجه شدیم که باید ضوابط و مقررات یک واحد تولیدی در مقیاس یک کارخانه را رعایت کنیم که به نظرمان سخت و پرهزینه میآمد. به همین دلیل از پارک علم و فناوری مازندران درخواست کمک کردیم.»پارکهای علم و فناوری با هدف تجاریسازی ایدهها و محصولات، تشکیل شدهاند و خدماتی نظیر معافیتهای مالیاتی و تسهیلات با سود قرضالحسنه و آموزشهای رایگان و کمهزینه در زمینههای مختلف ارائه میدهند. سلطانیتبار ادامه میدهد: «ما شرکت اکلیل را تاسیس کردیم و با تقاضای ارزیابی به پارک علم و فناوری مازندران، توانستیم بهعنوان یک «واحد فناور» در پارک علم و فناوری مازندران استقرار پیدا کنیم.»
اکنون کجای راه هستند؟
اسدی و سلطانتبار در حال حاضر با سرمایه حدود 60میلیون تومان توانستند بعد از قریب به سه سال، خطتولید شامپو «هردوک» را با مجوزهای لازم راهاندازی کنند و چهارده نیروی کار در اختیار بگیرند. ظرفیت تولید این مجموعه حدود 20 تن در ماه است و چشمانداز این ظرفیت نوید استخدام بیش از 20نیروی دیگر را در ماههای آتی میدهد.آنها تمایل دارند بیشتر از مشکلات مسیری که طی کردهاند، بگویند. «سرعت اخذ مجوزها از ادارات مختلف بسیار پایین است و بسیاری از این مجوزها لازم و ملزوم هم هستند و نمیتوان همزمان آنها را اخذ کرد. از طرفی هم قواعدی که برای واحدهای تولیدی وضع شده تا حدود زیادی با واقعیت جامعه کارآفرینی ناهمخوان است. باز هم میگویم که این قواعد برای سرمایهگذاران با سرمایه میلیاردی تنظیم شده و مناسب واحدهای کوچک نیستند.»
امیدوار به راه پیش رو
اما خوشبینی این جوانان احساس خوبی را به محیط منتقل میکند، آنها در پی فتح بازارهای خارجی، رویاپردازی میکنند و از الان سودای شرکت در نمایشگاههای بینالمللی را دارند. آنها معتقدند برای تجاریسازی سایر محصولاتشان نیازمند موفقیت در فروش شامپو «هردوک» هستند.«ما فرمولهای فراوانی را در حوزه دارویی با پایههای تماما گیاهی بهدست آوردیم و نمونه آزمایشگاهی بیش از 50 محصول را ساختهایم. آماده هستیم این محصولات را به شیوه صنعتی تولید و روانه بازار کنیم. شامپو گیاهی «هردوک» راه موفقیت سایر محصولات ماست.»