لحظة آها
آنکه تحریم میکند؛ آنکه تحریم میشود
مهران امیری
بروز دشواریهای سیاسی اخیر و تحریمهای یکجانبه، موجب نگرانی و بروز برخی التهابات در بین صاحبان کسبوکارها شده، اما صرفنظر از تبلیغات یا جوسازیهایی که در این شرایط بروز میکند، به نظر میرسد در پیش گرفتن شیوهای هوشمندانه و پرهیز از افتادن به دام فضاسازیهای ناامیدکننده، جایگاه تحریمکننده و تحریمشونده را دگرگون میکند.
استفاده از تحریمهای اقتصادی گرچه نه برای دشمنان کشور و نه برای مردم موردی ناآشنا نیست، اما هیاهوی تبلیغاتی پیرامون تحریمهای یکجانبه آمریکا در ماههای اخیر، جو روانی سنگینی را ایجاد کرده که به نظر میرسد بیش از خود تحریمها اثرگذار بوده، اما آیا بهراستی آنکه تحریم میکند، در موضع قدرت قرار دارد؟ آیا اتخاذ شیوه تحریمهای یکجانبه نشان از توان و قدرت اقتصادی دارد؟
بدیهی است که اقتصاد کشور نیازمند ارتباط با سایر اقتصادهای دنیاست، دادوستد بین صاحبان کسبوکارها از اقصی نقاط دنیا، امری روشن است که امروز تبدیل به یک ضرورت برای رشد و پیشرفت شده. همچنین بدون تردید محدودیتهای ارتباط تجاری با هر کشوری، میتواند بر فضای اقتصادی و کسبوکار اثر بگذارد، اما بد نیست از خودمان بپرسیم وزن ارتباط با آمریکا و برخی همپیمانان در اقتصاد کشور بهگونهای هست که توقف آن، منجر به تعطیلی یا کاستی جدی در اقتصاد کشور شود؟
واقعیت این است که فضای تولید و کسبوکار کشور، ظرفیتها و توانمندیهای فراوانی دارد که گرچه بینیاز از ارتباط با سایر کشورها نیست، اما برای تداوم حیات خود وابستگی تمام و کمال به آنها نیز ندارد. از طرفی شرکای تجاری و اقتصادی متنوع و متعددی در دنیا وجود دارند که ارتباط با آنها متاثر از تحریمهای یکجانبه نیست و میتوان با گشودن درهای ارتباطی جدید، از فشار و کارکرد تحریمها کاست.
از ویژگیهای مهم کشور ما، دسترسی مناسب به منابع طبیعی و تنوع اقلیمی است که امکانات فراوانی را در اختیار صاحبان کسبوکارها و تولیدکنندگان قرار میدهد. از طرفی، نیروی کار جوان، تحصیلکرده و پرتوان کشور را باید در نظر داشت که میتوانند انرژی لازم برای پیشبرد برنامههای اقتصادی و اداره کسبوکارهای تولیدی و خدماتی فراهم کنند.
نکته قابل توجه اینکه همانطور که از یک زاویه میتوان تحریمها را به مثابه آسیب و صدمه به اقتصاد کشور دید، اما با نگاه به توان و ظرفیت داخلی و گشودن دروازههای ارتباطی جدید، میتوان از آن فرصتی برای رشد و پیشرفت ساخت. اگر برخی تولیدکنندگان تا امروز در رقابت با محصولات خارجی که بهوفور وارد بازار میشده، ناگزیر از واگذارکردن میدان بودند، میتوان از شرایطی که تحریمها بهوجود میآورد برای ورود دوباره توان داخلی به چرخه تولید استفاده کرد. امروز بسیاری از جوانان متخصص کشور توان و قابلیت ارائه خدمات فنی و مهندسی مطابق با استانداردهای دنیا را دارند که دخیلکردن آنان در طرحها و برنامههای خرد و کلان، آنان را برای تامین نیازهای کشور مهیا ساخته. همین جوانان هستند که در سالهای گذشته مشغول ارائه خدمات فنی مهندسی به برخی کشورهای همسایه بودهاند، چه دلیلی دارد که این نیروی عظیم و باانگیزه نتواند نیازهای کشور را برآورده کند؟
واقعیت قابل لمس اینکه امروز شرایطی فراهم شده که با درک درست آن میتوانیم تهدید تحریم را تبدیل به فرصتی برای تقویت کشور و افزایش توان اقتصادی کنیم. از این منظر و با چنین اندیشه و شیوهای است که باید بدانیم گرچه تحریمکنندگان مدعی توان و قدرت اقتصادی خود و امیدوار به ایجاد فشار و زمینگیرکردن اقتصاد کشور هستند، اما رفتار و نوع مواجهه ما با تحریمها نه تنها میتواند اثرگذاری این رفتار را خنثی کند، بلکه قادر هستیم از آن بهعنوان فرصتی برای رشد و ارتقای عمومی کشور استفاده کنیم. به همین دلایل است که نه آنکه تحریم میکند توان انجام همه خواستههایش را دارد و نه آنکه قرار هست تحریم شود ناتوان از ادامه حیات رو به رشد خود هست.