وزیر جدید تعاون، کار و رفاه اجتماعی:
آنچه به داد مردم میرسد نظام جامع تامیناجتماعی است
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی توجه به تامیناجتماعی و بالابردن سطح رفاه اجتماعی را تکیهگاهی بزرگ در کسب مقبولیت و مشروعیت نظامهای سیاسی خواند و گفت: «وقتی چرخهای توسعه میچرخد، بعضی از اقشار در جامعه آسیبهایی میبینند که باید سازمانهای اجتماعی و رفاهی با ایجاد یک تور حمایتی امن، تکانههای احتمالی ناشی از روند حرکت توفنده چرخهای توسعه را مدیریت و جبران مافات کنند.»
محمد شریعتمداری با اشاره به تاثیرات اجتماعی بحرانها و فرازوفرودهای اقتصادی، اظهارکرد: «اکثر کشورها در مقاطعی از تاریخشان، بحرانهای سیاسی و فرازوفرودهای اقتصادی را تجربه کرده و میکنند. در مواقعی که متغیرهای اقتصادی دچار مشکل میشوند، آنچه به داد مردم میرسد و کشورها را نجات میدهد، نظام جامع تامیناجتماعی است که باید با سیاستگذاری صحیح، حداقلی از خدمات و برخورداری اجتماعی و اقتصادی را برای همه اقشار جامعه تضمین کند.»
وی افزود: «در دنیا دولتها برای استفاده مناسب از ظرفیتها و امکانات موجود و ایجاد هماهنگی در نظام بیمهای، یا سیاستگذاری واحد و متمرکز میکنند و نظام تامیناجتماعی خود را خصوصی و دستگاههای مسئول در این حوزه را مکلف میکنند که از اصول و قواعدی که رگولاتور واحد و متمرکز تصویب میکند، تبعیت کنند و یک دستگاه رگولاتور وجود دارد که کنترل را اعمال میکند یا اینکه سیستم را متمرکز و دولتی میکنند و همه خدمات را خودشان ارائه میکنند.» به گفته شریعتمداری، در کشور دستگاههای متعددی در حوزه بیمهای و حمایتهای اجتماعی مسئولیت دارند و خدمات، عرضه میکنند، اما سیاستگذاری آنها واحد نیست و کنترل و نظارتی هم بر کارآمدی آنها صورت نمیگیرد که زیان این وضع متوجه مردم میشود. وی افزود: «دستگاههای متعددی نسبت به حمایتهای اجتماعی و بیمههای اجتماعی مسئولیت دارند و در این زمینه خدمات ارائه میکنند و سیاستگذاری آنها هم در یک جای واحد انجام نمیشود و کنترل و نظارت کارآمدی هم وجود ندارد. زیان این وضعیت را مردم میبینند. ما باید حتما بکوشیم در مسیر اصلاح وضعیت گام برداریم.»
شریعتمداری با تاکید بر کوشش همهجانبه برای اصلاح وضع سازمانهای بیمهگر، گفت: «باید نگاه بدبینانه را کنار بگذاریم. ما میخواهیم با همکاری وزارت بهداشت روالی در پیش بگیریم که حاصل آن، خدمات جامع، کارآمد و مقرونبهصرفه و به صلاح بیمهشدگان باشد تا بیش از این از اختلافات آسیب نبینند.» وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با بیان اینکه در اکثر حوزههای اجتماعی کشور پراکندگی، فقدان سیاستگذاری متمرکز و اتلاف منابع دیده میشود، افزود: «لازم است در حوزههای اجتماعی بهخصوص در زمینه آسیبهای اجتماعی تمرکز ایجاد شود. برای نمونه، در موضوع کودکان کار، وزارت کشور، کمیته امداد، سازمان بهزیستی، شهرداریها و چندین نهاد و سازمان دیگر، دخالت دارند، اما کسی مسئول نیست و بهجای کوشش در جهت همافزایی، اینرسی ایجاد میکنیم در حالی که نیاز داریم با هماهنگی و ایجاد یکپارچگی و همدلی، اختلافات را حلوفصل کنیم.»
وی سرلوحه برنامههای آتی این وزارتخانه را حل مشکلات کلان خواند و تصریح کرد: «وظیفه مدیران اجرایی، تصمیمگیری بهموقع، صحیح و راهبردی در مواقع حساس است و لازم است با خردجمعی و نظر مشورتی نخبگان و اندیشمندان، تصمیمهای استراتژیک بگیرند و سازمانها را هدایت کنند تا دچار بحران نشوند.» شریعتمداری، سازمان تامیناجتماعی را نهادی بزرگ و خدمتگزار توصیف کرد که نواقصی مهم در عملکرد آن دیده میشود که در اکثر مواقع تحمیلی هستند. وی پیگیری جدی مطالبات تامیناجتماعی از دولت را نیاز و ضرورتی عاجل خواند و ادامه داد: «همه باید وصول مطالبات از دولت را پیگیری کنیم و مسئولیتهای خود را بپذیریم.»
وی تحقق سهجانبهگرایی واقعی و تضمینکننده مشارکت موثر شرکای اجتماعی را از دیگر اولویتهای تامیناجتماعی برشمرد و گفت: «سهجانبهگرایی به معنای عینی و واقعی آن و متضمن مشارکت موثر شرکای اجتماعی باید محقق شود. باید شرایطی فراهم کنیم که سازمان تامیناجتماعی با یک نگاه سهجانبهگرایانه اداره شود. شرکا و صاحبان منابع باید در عرصه تصمیمگیری خصوصا در سطوح عالی حضور و مشارکت داشته باشند. سازمان تامیناجتماعی باید با قدرت و بهرهگیری از خردجمعی تصمیمی جمعی اتخاذ کند و کار خود را پیش ببرد.» وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با بیان اینکه منابع سازمان تامیناجتماعی متعلق به مردم است، یادآور شد: «ما حق نداریم بهگونهای تصمیم بگیریم یا اقدام کنیم که منابع یا اعتماد مردم به سازمان تامیناجتماعی از بین برود. ما امانتدار مردم هستیم، با امانت مردم نمیتوان شوخی کرد.»
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی داشتن اختلافسلیقه و آرای مختلف کارشناسی را یکی از نشانههای قوت سازمانی دانست و گفت: «منتقد و مخالف، میتواند دلایل مخالفت خود را تا زمانی که تصمیمی اتخاذ نشده اعلام کند، اما همین که متاثر از خردجمعی سازمان، تصمیمی اتخاذ شد، همه باید در کنار هم باشیم.»
شریعتمداری افزود: «در مجامع تصمیمگیری سازمان باید همه حرفها زده و همه صداها شنیده شود، صحبتهای کارشناسی باید گفته شود، ولی در نهایت باید تصمیمگیری شود و وقتی تصمیمی گرفته شد، کلیت سازمان باید به شکل یکپارچه از آن دفاع کند.»
وی اصلاحات پارامتریک (موردی) در مقررات و سازوکارهای بیمهای را دیگر نیازها و اولویتهای تامیناجتماعی دانست و گفت: «در مقطعی 18 قانون خلقالساعه تصویب شده و تعهداتی برای این سازمان ایجاد کرده و حاصل آن هم برهم خوردن تعادل و توازن منابع و مصارف سازمان است. مشکلات فعلی سازمان تامیناجتماعی حاصل آن تصمیمگیریهای بدون پشتوانه است. تا جایی که مربوط به ماست، نباید بگذاریم این اتفاق دوباره بیفتد.» شریعتمداری با تاکید بر اینکه باید با بسیج امکانات و مشارکت شرکای اجتماعی و جلب همراهی و همکاری ذینفعان، راهحلهای کمعارضه پیدا شود، خاطرنشان کرد: «اصلاحات پارامتریک یکی از مهمترین کارهایی است که در سازمان تامیناجتماعی باید انجام بدهیم. البته سطح تصمیمگیری در این زمینه گاه بالاتر از سطح سازمان است و باید همه قوا پشت این تصمیمگیریها و اصلاحات باشند.»
احیای شورای عالی تامیناجتماعی، بازگشت به الزامات قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامیناجتماعی و یکپارچهسازی همه توانمندیهای حوزه تامیناجتماعی در کشور از دیگر اولویتهایی بود که وزیر جدید تعاون، کار و رفاه اجتماعی بر آن تاکید کرد. شریعتمداری ارتقای بازدهی داراییهای سازمان تامیناجتماعی را از دیگر مواردی دانست که به گفته او، نیازمند اصلاح استراتژی و سیاستگذاری صحیح است. وی در همین ارتباط گفت: «در مجموعه فعالیتهای حوزه اجتماعی، اگر نتوانیم منابع کافی برای حل مشکلات اجتماعی کشور در حوزههایی که به ما مربوط است و مسئولیت داریم، تامین کنیم، طبیعتا نمیتوانیم وظایف و ماموریتهای خود را انجام دهیم. بخشی از منابع، آوردههایی است که از محل حقبیمههای کنونی تامین میشود، بخش دیگر، منابع موجود و داراییهای سازمان است که باید بازده آن ارتقا یابد. اگر تدابیر جدی و فوری برای بازدهی مطلوب منابع موجود اتخاذ نشود، یعنی داریم فقر توزیع میکنیم.»
شریعتمداری با اشاره به وضع نامطلوب بازدهی منابع و داراییهای تامیناجتماعی گفت: «ریشه مشکلات کنونی بخش سرمایهگذاری تامیناجتماعی در بنگاهداری، پایبند نبودن به اصول حاکمیت شرکتی در مجموعهها، انتصابات غلط، فشارهای بیرونی و هزار و یک عامل دیگر است که باید بهدنبال راهحلی استراتژیک و راهبردی برویم و تامیناجتماعی را از این وضع خلاص کرده و در مسیر درست قرار دهیم.» وی افزود: «رئیسجمهور محترم یک تصمیم راهبردی گرفته و تاکید کرده باید داراییهای غیرمولد خود را واگذار کنیم و مدیریت در بنگاهها را تا حد ممکن کاهش بدهیم. باید شستا و همه فعالیتهای اقتصادی متعلق به سازمان تامیناجتماعی را بهگونهای هدایت کنیم که تنها در موارد خاص و بسیار ضروری بنگاهداری کنیم و اصل بر این باشد که مدیریت بنگاهها را واگذار کنیم، مگر اینکه ضرورت ایجاد شود.»
وی با اشاره به تصمیم راهبردی واگذاری داراییهای غیرمولد در شستا، تبدیل داراییهای غیرمولد به مولد و استفاده از منابع آزادشده در سرمایهگذاریهای پربازده و سودآور را از نیازهای امروز سازمان تامیناجتماعی خواند و تصریح کرد: «باید زمانبندی مشخصی برای خروج از بنگاهداری تدوین و کار واگذاری را به یک مجموعه بیرونی واگذار کنیم. باید حتما ساختار جداگانهای درست کنیم که همه این واگذاریها را برعهده بگیرد. با توجه به رویکرد واگذاری بنگاههای دولتی به بخشخصوصی که رویکرد کلان حاکمیت است، شورای هماهنگی سران سهقوه در امر واگذاریهای دولتی، تدابیری اتخاذ کرده که با هدف ترغیب مدیران به جدی گرفتن واگذاری، مدیران را تاحدی از عواقب خطای احتمالی و فشار دستگاههای نظارتی بهخاطر قصور در کار مصون کند. البته اگر کسی تقصیری داشت، یعنی فساد یا تخلفی انجام داد باید با آن برخورد شود، اما اگر در راه واگذاری شرکتهای دولتی به بخش خصوصی، غفلتی صورت گیرد، مدیران مصونیت دارند. شاید نیاز باشد در سازمان تامیناجتماعی هم برای انجام این کار، چنین اختیاراتی از مجموعههای بالاتر اخذ شود. این کار را باید با فوریت انجام دهیم. اصل بر این است که داراییهای موجود را به داراییهای مولد تبدیل کنیم و از منابع آزادشده در سرمایهگذاریهای پربازده و پرتفوی سودآور استفاده کنیم.»
وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در ادامه بر ضرورت تکریم کارکنان و مراجعان در تامیناجتماعی تاکید کرد و گفت: «ما باید همه کارمندانی را که در سازمان به این بزرگی، به مردم خدمت ارائه میدهند تکریم کنیم. شأن اینها را حفظ کنیم. اگر ما به کارمندانی که با مردم سروکار دارند، احترام بگذاریم، آنها هم به مردم احترام میگذارند. لازم است اکرام و نیازمندیهای همه افرادی که در تامیناجتماعی به مردم خدمت میکنند از مدیریت عالی گرفته تا بقیه سطوح، تامین شود تا آنها بتوانند کار مردم را بهدرستی انجام دهند، در کنار آن باید نظارت را هم تقویت کنیم. در مجموعه فعالیتهای سازمان، هیچکس نمیتواند ادعا کند که عمل خلاف قانونی انجام نمیشود. با موارد احتمالی تخلفات باید محکم برخورد کنیم. هر خطایی و هر فسادی شد، همه مکلف به برخورد فوری و جدی هستیم. از آنطرف اکرام کارکنان و از اینطرف نظارت بر پایمال نشدن حقالناس و برخورد با متخلفان، هر دو مهم و جدی هستند. این کار با اجراییکردن یک نظام مقتدر شایستهسالاری امکانپذیر است. بار خدمات سازمان بر دوش کارکنان است. باید به کارکنان سازمان این را بگوییم که شما وقتی برای ما عزیر هستید که مخاطبان شما از عملکرد شما رضایت داشته باشند.» شریعتمداری بازرسیهای منظم و دورهای و نظرسنجی از مراجعهکنندگان در تامیناجتماعی را ضروری دانست و اظهارکرد: «باید در شعب سازمان هم روشی پیاده کنیم که از مراجعان به شعب، نظرسنجی شود و از یک سازمان بیرونی بخواهیم این کنترل را در مجموعه فعالیتهای سازمان انجام دهد. رسیدگیهای غیرمنظم، بازرسیها و سرکشیهای موردی مهم است. همه مدیران سازمان تامیناجتماعی سراسر کشور مکلفاند از شعبی که به مردم ارائه خدمات میکنند، حتی کارگزاریها که بخشی از امور به آنها واگذار شده، سرکشی و بازدید و با مردم صحبت کنند. از ارتباط با مردم نترسیم و از این کار خود هم گزارش تهیه کنیم تا مشخص شود این ارتباط بین مردم و مسئولان وجود دارد. باید حتما رضایتمندی مردم را در همه دستگاهها بیش از آنچه هست بالا ببریم و برای تحقق این هدف باید حتما نسبت به بازرسیهای نوبتی و موردی اقدام کنیم.» وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی به موضوع واریز حقبیمه سهم درمان سازمان تامیناجتماعی به خزانه نیز اشاره کرد و گفت: «حتی اگر این تصمیم متاثر از مشکلاتی مانند تاخیر در پرداختها به مراکز درمانی اتخاذ شده باشد، به نظر میرسد موضوع قابل بررسی و رسیدگی مجدد است.»