هفته گذشته جمعی از محققان، جامعهشناسان و اساتید علوماجتماعی با رئیسجمهور دیدار کردند. جلسهای که حدودا سه ساعت به طول انجامید و در آن راهکارهای زدودن سریعتر مشکلات محوری جامعه به بحث گذاشته شد. حسن روحانی در این دیدار با بیان اینکه دانشگاهها مرجع اجتماعی و تعیینکننده محسوب میشوند، گفت: «دانشگاهها در ارائه تفسیر واقعی به جامعه، مسئولاند و باید در این فرایند، مشارکت فعالتر داشته باشند.» رئیسجمهور با تاکید بر اینکه تفسیری که در جامعه از وضع و مشکلات امروز و فردا وجود دارد، بالاتر از واقعیتهاست، اظهارکرد: «ما باید تلاش کنیم از این فاصله کاسته شود و واقعیتها و مشکل را در همان حدی که هست و نه بیشتر، بیان کنیم.» روحانی بیان راهحلها همزمان با طرح مشکلات را ضروری خواند و تصریح کرد: «امروز باید سرمایه اجتماعی را با تقویت اعتمادعمومی بیش از پیش افزایش دهیم، چراکه کاهش سرمایه اجتماعی میتواند بزرگترین معضل جامعه باشد که البته آن هم، از کاهش اعتماد نشأت میگیرد.» روزنامه «ایران» در شماره روز دوم آبان خود در پروندهای به نام «چارهاندیشی برای ایران فردا» به سراغ تعدادی از جامعهشناسانی رفته که با رئیسجمهوری دیدار کردند. به گفته سعید معیدفر، متاسفانه امروز مهمترین مشکل ما که باعث میشود سایر مشکلات هم حل نشود، بیاعتبارشدن نخبگان اجتماعی و سیاسی است که خود ریشه در رویکردهای پوپولیستی و تودهوار دارد.» هادی خانیکی، استاد دانشگاه علامه طباطبایی نیز درباره این دیدار نوشته است: «شکلگیری گفتوگو میان کنشگران سیاسی، استادان، محققان و نخبگان با دولت، کاری پسندیده است که میتواند در ادامه سازوکارهای مناسبتری هم پیدا کند. واقعیت این است که جامعه، نظام، دولت و کشور با شرایط پیچیده و خطیری روبهرو است. سرنوشت ایران، نظام و دولت بههم پیوسته است و باید راهی برای درک واقعی مسائل پیشرو و توافق بر سر ابعاد و اندازههای آنها و تشریکمساعی برای حلشان پیدا کرد. آن مسئله بنیادین که غالب محققان علوم اجتماعی هم بهدرستی به آن پرداختند، مسئله «تضعیف همبستگی اجتماعی و ضرورت بازسازی آن» است که باید سهم و نقش دولت، حکومت، جامعه مدنی، نخبگان علمی و کنشگران سیاسی را در ایجاد و کاهش آن تعیین کرد.» مقصود فراستخواه، دانشیار مؤسسه پژوهش و برنامهریزی آموزش عالی نیز درباره این دیدار، با تحلیل مسائل اصلی جامعه ایرانی، شکاف ملت و دولت را برجسته کرده و نوشته است: «اصحاب علوم اجتماعی درباره الزامات توسعه ملت-دولت و موانع تحقق آن، مطالعات و تحقیقات زیادی انجام دادهاند و اکنون در این خصوص انباشت دانش اجتماعی در ایران وجود دارد، ولی متأسفانه با یک دانش اجتماعی ملی معطل، مواجه هستیم، چون به علوماجتماعی و انسانی بیاعتنایی سیستماتیک و آگاهانه وجود دارد.» نعمتالله فاضلی، دانشیار پژوهشکده علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، به ضرورت گفتوگوی نظام سیاسی و دولت با نهاد دانشگاه تاکید و علم بهویژه علوم اجتماعی را از مهمترین محورهای طرح شده در این نشست بیان کرده و نوشته است: «جامعه ایران امروزه از موقعیت بسیار خوبی از نظر آشنایی و اجرای تحقیقات اجتماعی و فرهنگی برخوردار است، اما از آنجایی که پیوندهای نهایی میان نظام سیاستگذاری و نظام تحقیقاتی و علمی کشور وجود ندارد، عملا تمام دستاوردهای علوماجتماعی ما در خدمت برنامههای توسعه و برنامههای نظام سیاسی و سیاستگذاری قرار نگرفته است.» سعید معیدفر نیز نوشته است: «امروز مسائل جامعه کاملا عیان شده و در کوچه و خیابان قابل احساس است. متأسفانه امروز مهمترین مشکل ما که باعث میشود سایر مشکلات هم حل نشود، بیاعتبارشدن نخبگان اجتماعی و سیاسی است. این هم ناشی از این بود که در دهها سال گذشته، اساسا رویکرد نظام سیاسی ما یک رویکرد پوپولیستی و تودهوار بود. رئیسجمهوری در این جلسه، خطاب به حاضران گفت که شما نزد مردم اعتبار دارید. در حالی که معتقدم متأسفانه اعتبار ما بهعنوان کارشناسان جامعه ضایع شده و کار از دست نخبگان و جامعهشناسان هم خارج شده است.» مهدی فرقانی، رئیس دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی نیز درباره این دیدار نوشته است: «در این نشست مهمترین موضوعی که بر آن تأکید داشتم بحث ارتباطات رسانهها بود. امروزه یک اختلال ارتباطی بین مردم و دولت شکل گرفته است که عامل اصلی بروز آن، نارضایتی، ناامیدی و سرخوردگی است. پیشنهاد من در این جلسه، این بود که دولت در کنار توجهی که به رسانههای داخلی دارد، دو رسانه داخلی دولت، یعنی روزنامه ایران و خبرگزاری جمهوری اسلامی را بهطور ویژه فعال کند.» سیدحسین سراجزاده، رئیس انجمن جامعهشناسی ایران نیز حکمرانی خوب را یک ضرورت برای اداره موفق جامعه دانسته و نوشته است: «لازمه حکمرانی خوب این است که حاکمان و مدیران بدانند که واقعیتهای جامعهای که مدیریت میکنند، چیست. حکمرانی باید دانشبنیاد باشد. بهخصوص در شرایطی که جامعه در وضعیت بحرانی است با بهرهمندی از پژوهشهای اجتماعی و دیدگاههای اجماعی عالمان علوماجتماعی شرایط را بهتر درک کنند.» حمیدرضا جلاییپور، جامعهشناس نیز با اشاره به گرایشهایی که جامعه ایران را قطبی و روند توسعه پایدار و همهجانبه را آهسته کرده، جامعه ایران را جامعهای «مطالباتی و جنبشی» توصیف کرده و نوشته است: «معقولترین راه برای پاسخگویی به مطالبات لایههای جنبشی جامعه، پذیرش اصلاح دائمی و نهادی در حاکمیت و نهادهای مدنی است.» محمد فاضلی، استاد جامعهشناسی دانشگاه شهید بهشتی نیز فضای حاکم بر جلسه را «انتقادی منصفانه» توصیف کرده است. تقویت جامعه مدنی و گسترش حوزه عمومی، نهادینهشدن حوزه عمومی سیاستگذاری، ضرورت تقویت راهکارهای اعتماد بیشتر مردم به دولت، ضرورت سنجش مداوم وضعیت آسیبهای اجتماعی و حراست دولت از جامعه در برابر آن آسیبها، از دیگر موضوعات مطرح شده در این جلسه بود.