printlogo


یادداشت
احیای صندوق‌های بازنشستگی اولویت اصلی وزیر کار آینده
عباس اورنگ - کارشناس حوزه رفاه و تامین‌اجتماعی

اگر بخواهیم به این پرسش پاسخ دهیم که مهم‌ترین محور کاری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در 2 یا 3 سال باقی مانده تا پایان دولت دوازدهم چه چیزی باشد یا وزیر آینده چگونه برنامه‌ریزی کند تا کارنامه‌ای ماندگار از خود و دولت برای آینده به یادگار بگذارد، شاید گزاف نباشد اگر بگوییم مهم‌ترین چالش و مشکل وزارتخانه، مسئله صندوق‌های بازنشستگی است. صندوق‌هایی که امروز نه‌تنها چالشی بزرگ برای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی شده‌اند، بلکه با قدری تسامح، حوزه‌های اقتصادی و امنیتی کشور را نیز تحت‌الشعاع قرار داده است.
 درست است صندوق‌ها در حوزه‌های مختلفی فعالیت‌ دارند، اما مهم‌ترین چالش در این نهادهای بین‌نسلی، تامین اعتبار مالی برای ادای تعهدات بیمه‌ای و بازنشستگی است.
مشکلی که اگر جدی گرفته نشود و اصولی و منطقی به آن پرداخته نشود، ممکن است دولت و حتی حاکمیت و نظام سیاسی را هم به چالش بکشد و عواقب خطرناکی برای ما و آینده‌ کشور رقم بزند. از این منظر قطعا وزیری که بخواهد فراتر از نظام فکری و سیاسی تعلق‌خاطر خود را به کشور و جامعه نشان دهد، باید اهم توجه خود را به این حوزه نشان دهد.
هرچند معضلات صندوق‌ها بسیار بیشتر از آن چیزی است که تصور می‌شود و به‌راحتی نمی‌توان با بسیج امکانات و ظرفیت‌ها در ایام کوتاه باقی مانده از دولت دوازدهم، امیدوار به بازگشت ثبات به این حوزه شد، با این حال حرکت‌کردن و تنظیم جهت دولت به سمت‌وسوی درست است که اهمیت دارد. اگر وزیر آینده رفاه کسی باشد که مسیر درست و کارشناسی را انتخاب کند و خود را پایبند به استفاده از متدها و روش‌های مدیریت مسائل صندوق‌ها بداند، در آن صورت آیندگان نیز ناگزیر می‌شوند در همین چارچوب به پیش بروند و این کمک می‌کند که در افق‌هایی چندساله مسئله صندوق‌ها حل شود. 
متاسفانه بسیاری از صندوق‌های بازنشستگی که امروز باید منابع و دریافتی خود را برای تعهدات آتی خود سپرده‌گذاری کنند در وضعیت نگران‌کننده‌ای به سر می‌برند. تمام منابع برای تعهدات جاری هزینه می‌شود و این موضوع بسیار نگران‌کننده است. به عبارت دیگربرخی صندوق‌ها مدت‌ها است بدون کمک دولت، قادر به انجام وظیفه خود نیستند و برخی دچار مشکل نقدینگی شده‌اند.. این شاید بزرگ‌ترین مشکل و چالشی است که وزیر آینده رفاه باید به مصاف آن برود. اگرچه ممکن است عواقب بی‌توجهی‌های تاریخی گذشته نسبت به صندوق‌ها را امروز متوجه نشویم، ولی به طور حتم نیاز داریم وزیر آینده فارغ از هر تفکر و گرایش فکری، دلسوزانه و مشفقانه به حوزه مسائل صندوق‌ها و پیشنهادهایی که درباره آن می‌شود ورود کند و چنانچه به این حساسیت توجهی نشان دهد، در آن صورت مرتکب خطایی جبران‌ناپذیر شده است. 
وزیر آینده رفاه باید توجه داشته باشد که سازمان تامین‌اجتماعی و منابع آن را نمی‌توان به سمت حل مشکلات بخش‌های دیگر هدایت کرده و موجب تشدید وضع بحرانی آن شد. همه ما می‌دانیم که تامین‌اجتماعی با مشکلات عدیده‌ای در زمینه نقدینگی روبه‌روست و گرچه در مقایسه با سایر صندوق‌های بازنشستگی وضع به مراتب بهتری دارد، به این منزله نیست که ما آن را فدای مسائل و چالش‌های حوزه‌های دیگر کنیم. این مسئله به‌خصوص در ابتدای شروع به کار وزیر آینده و نوع جهت‌گیری‌هایی که در قبال تامین‌اجتماعی اتخاذ می‌کند، اهمیت حیاتی دارد.