printlogo


یادداشت
کمبود مصنوعی اقلام اساسی، قابل مدیریت است
سید حمید حسینی - کارشناس اقتصادی

بحث تامین امنیت غذایی در شرایط تحریمی، یکی از مهم‌ترین مسائل کشور به‌شمار می‌رود و همه می‌دانیم که در کنار همه مسائلی که به دلیل افزایش نرخ ارز و تحریم‌ها به‌وجود آمده، آمریکا نیز از طریق حرکت‌های ایذایی رسانه‌ای تلاش می‌کند احساس کمبود کالا یا گرانی شدید آن را به مردم القا کند. به همین دلیل بعضا شنیده می‌شود که واردات و صادرات با مشکل مواجه شده و امیدی برای بهبود اوضاع نیست در حالی که ریشه مشکلات توزیع کالاهای اساسی صرفا به تحریم برنمی‌گردد. 
جو منفی کمبود کالاهای اساسی یا افزایش قیمت‌ها بیش از عوامل تاثیرگذار بر افزایش قیمت کالا و کمبود آن، بر ایجاد محدودیت‌های بازار تاثیر می‌گذارد و خودبه‌خود باعث می‌شود مردم، برخی از کالاها را بیش از میزان واقعی نیاز خریداری کرده و  در خانه نگه دارند. تاثیر این اقدام را در کمبود برخی از کالاها مثل پوشک، دستمال کاغذی و... طی مدت اخیر دیده‌ایم. هجوم مردم قطعا کار را برای مسئولان در تامین بازار سخت می‌کند، اما مسئله فقط تقاضای کاذب مردم نیست و باید اخباری را که به این تقاضا دامن می‌زند با پوشش‌های گسترده رسانه‌ای خنثی کرد. به اعتقاد من، با توجه به تجربه‌ای که کشور ما در برهه‌های متفاوت از دوره جنگ تحمیلی گرفته تا تحریم‌های اقتصادی و... دارد، قحطی یا حتی کمبود کالاهای اساسی در حال حاضر محتمل نیست و با واقعیت‌های اقتصادی ما جور در نمی‌آید. ضمن آنکه باید تاکید کرد، در هیچ برهه‌ای کشور با محدودیت در واردات دارو و موادغذایی و کالاهای اساسی مواجه نبوده که حالا تحت فشار تحریم‌های شدید با آن مواجه شود. اگر اندک دقتی به شرایط فعلی بازار و مراحل مختلف عرضه کالا کرده باشیم، بیشتر مشکلات فعلی حاصل جو روانی است که به دلیل ترس از تحریم در بین مردم به‌وجود آمده است، به بیانی دیگر، حاصل افکاری است که به واسطه دشمنان کشور و برخی از سودجویان و واسطه‌گران یا کسانی که پای منافع سیاسی آن‌ها در میان است، در بین مردم منتشر می‌شود در حالی که منابع درآمدی و ارزی دولت با وجود کاهش صادرات نفت از سال گذشته بیشتر است و پیش‌بینی می‌شود از این پس نیز به‌رغم فشارهای کشور آمریکا با محدودیت شدید مواجه نخواهیم شد. 
موضوع افزایش قیمت نفت به 80 تا 90 دلار، خوش‌بینی نسبت به دارایی‌ها و ذخایر ارزی حاصل از فروش نفت را بیشتر می‌کند. از سویی، 21میلیارد دلار کالا به کشور وارد شده و به دلیل هجومی که واردکنندگان برای واردات در زمان ارزانی ارز داشته‌اند، اعتماد به کافی بودن کالاهای اساسی را بیشتر می‌کند. با این حال تنها ممکن است در قیمت‌ اقلام اساسی اختلالات گذرایی به‌وجود بیاید یا مانند چند ماه اخیر کمبود کاذب در کشور به‌وجود آید که آن نیز قابل مدیریت است.