«تاکشو»ها تلویزیون را نجات میدهند؟
تلویزیون در شرایطی که با بحران مخاطب روبهروست سعی دارد با برنامههای «تاکشو» یا به اصطلاح «گفتوگومحور» مخاطبانش را جذب کند. این برنامهها در مقایسه با سریال، هزینه ساخت کمتری دارند و در زمان کمتری تولید میشوند. از اینرو تلویزیون علاقه زیادی به ساخت برنامههای گفتوگومحور پیدا کرده است. در این گزارش، چهار برنامه «خندوانه»، «کودک شو»، «شبی با عبدی» و «برنده باش» را مورد بررسی قرار دادهایم. ویژگی مشترک هر چهار برنامه این است که اجرای خود را به بازیگران محبوب سینما و تلویزیون و تئاتر سپردهاند. رامبد جوان، احسان کرمی، پژمان بازغی، اکبر عبدی و محمدرضا گلزار، بازیگرانی هستند که روی صندلی اجرا نشستهاند. در همه این برنامهها مخاطبان در استودیو حضور دارند و مجری را همراهی میکنند. سبکی که قبلا در «دورهمی» تجربه و توسط دیگران تقلید شد.
احسان رحیمزاده
کارگاه بازیگرسازی خندوانه
خندوانه امسال با چند تغییر نسبت به سالهای قبل، کارش را آغاز کرد. بازگشت «جناب خان» به خانه اول و آخرش موجب شد که خندوانه بتواند بخشی از مخاطب رفتهاش را بازگرداند. برگزاری حرفهایتر مسابقه «خنداننده شو» دیگر تغییر خندوانه بود. امسال شرکتکنندگان از بین تعداد زیادی متقاضی گزینش شده بودند و بهنظر میرسد نسبت به پارسالیها مهارت و طنازی بیشتری داشتند. حضور مربیان قَدر مثل فرهاد آییش، پانتهآ بهرام و اشکان خطیبی نیز به کیفیترشدن مسابقه کمک کرد. رامبد جوان در تصمیمی درست، سکان اجرا را به
«احسان کرمی» سپرد و اجازه داد «خندوانه» فضای تازهتری را تجربه کند. رامبد جوان پایهگذار سبک «استندآپ کمدی» در تلویزیون ایران بود. در کشور ما خیلیها به صورت تکنفره و ایستاده برای مردم برنامههای طنز اجرا میکردند، اما هیچگاه در تلویزیون شاهد این قالب برنامهسازی نبودهایم. رامبد جوان، هم در شناساندن استندآپ کمدی و هم در ترویج آن نقش پررنگی ایفا کرد.
امسال نسبت به سالهای گذشته افرادی حرفهایتری پا به عرصه رقابت گذاشتند. متنها نسبت به قبل بسیار غنیتر و پختهتر بود و اجراها هم ظرافت بیشتری داشت.
علی صبوری نشان داد که توانایی زیادی در بازیگری طنز دارد. او از نظر ظاهری و لحن صدا و به گفته مربیان این مسابقه شباهت زیادی به همشهری خودش، یعنی رضا عطاران دارد. حتی نحوه قهقهه زدنش، خندههای عطاران را در ذهن مخاطب زنده میکند. امیرحسین قیاسی اگر چه نتوانست به مرحله فینال راه پیدا کند ولی در حوزه نویسندگی، خوش درخشید. نقطهضعف او، اجرای خشکوخالیاش بود که به قول پانتهآ بهرام هیچ اکت و واکنشی نداشت. ولی در عوض متنی داشت که حاوی شوخیهای تند و تیز اجتماعی بود. او هر بار محلهای فقیرنشین را تصویر میکرد که شهروندان و پلیسهایش آداب و رسوم و قواعد خاص خودشان را داشتند. قواعدی که در سایر نقاط کشور نیز کمابیش برقرار است. نکته جسورانه این نوشته، پلیسی بود که روی برخی جرائم حساسیت داشت و از کنار دیگر جرائم بهسادگی رد میشد. کاملا مشخص بود که اجراهای امسال گرفتار ممیزی شده است. نحوه تدوین بهگونهای بود که نشان میداد برخی قسمتهای مسابقه «خنداننده شو» حذف شده است. اجراهای امسال همچنین به شدت تحتتاثیر فضای مجازی بودند. هر بار رقابت به صفحات اینستاگرام و گروههای تلگرامی کشیده میشد و کسی که تبلیغات بیشتری داشت، از دیگران پیش میافتاد. طرفداری برخی از چهرههای اینستاگرام هم در این حوزه بیتاثیر نبود. مثلا مهراب قاسمخانی از شرکتکنندهای که متنش را فراموش کرده بود حمایت کرد و او صاحب رایی بالا شد. برنامه خندوانه، شبهای چهارشنبه، پنجشنبه و جمعه ساعت۲۳، از شبکه نسیم پخش میشود و تکرار آن را روز بعد ساعت ۱۱صبح و ساعت ۱۷بعدازظهر میتوانید شاهد باشید.
ترویج فرهنگ «فرزندآوری» با کودک شو
برنامه «کودک شو» با اجرای پژمان بازغی، فضای بکر و خلاقانهای دارد. محور اصلی این برنامه، مسابقه و رقابت بین شرکتکنندگان حاضر در استودیو است. ترکیب شرکتکنندگانی که به برنامه میآیند، برگِ برنده آن است و از این نظر «کودک شو» شبیه هیچ برنامه دیگری نیست. کودکان در این برنامه محوریت دارند و همراه با پدر و مادرشان حضور در تلویزیون را تجربه میکنند. خانوادهها در این مسابقه برای جایزه بزرگ با هم رقابت میکنند، اما بچهها در دنیای کودکانه خود به بازی مشغولاند! این برنامه سعی دارد جذابیت دنیای کودکان را برای زوجهای جوان به تصویر بکشد. ترویج فرهنگ فرزندآوری و تاکید بر سیاستهای جمعیتی، پیام اصلی این برنامه است که به صورت زیرپوستی بیان میشود. «کودک شو» میخواهد بگوید که بچهها زندگی را شیرینتر میکنند و خانوادههای پرجمعیت خوشبختتر از دیگران هستند. باید بپرسید در شرایطی که مردم با مشکلات اقتصادی دستوپنجه نرم میکنند و میزان درآمد پدر و مادر تاثیر زیادی روی تعداد فرزندان آن خانواده دارد و آیا فرهنگسازی در این زمینه تاثیرگذار است؟! «کودک شو» ساعت 21 روزهای زوج از شبکه نسیم پخش میشود.
شباهت «شبی با عبدی» با «دورهمی»
برگ برنده برنامه «شبی با عبدی» تسلط مجری برنامه بر بازیگری و ایفای نقشهای مختلف است. اکبر عبدی در کارنامه بازیگری خود به نقشهای متنوعی از کودک گرفته تا پیرمرد و پیرزن، جان بخشیده است. او همچنین میتواند لهجههای شیرین گوشهوکنار ایرانزمین را اجرا کند. اکبر عبدی در برنامهاش از این دو مزیت بهره میبرد. آیتمهای نمایشی دو نفره، فضای خوبی برای عرضه استعدادهای عبدی فراهم میکنند. او چند شب پیش با اجرای نقش یک پیرزن، نکات جالبی را درباره خواستگاری بیان کرد. با این حال آیتمهای مصاحبه، حرف چندانی برای گفتن ندارند. عبدی مصاحبهکننده خوبی نیست و نباید در این حوزه از او انتظار زیادی داشت. افرادی که جلو او مینشینند قبلا بارها و بارها در مصاحبههای تلویزیونی ظاهر شدهاند و حرفهایشان تازگی ندارد. «شبی با عبدی» به شدت شباهت به فضای برنامه «دورهمی» دارد و این شباهت تقلیدگونه نقطهضعفش محسوب میشود. این برنامه روزهای پنجشنبه و جمعه ساعت21 از شبکه نسیم پخش میشود.
پول خرج کن و برنده باش!
مسابقه «برنده باش» اولین حضور گلزار در قاب جادویی تلویزیون محسوب میشود. او تاکنون در هیچ سریال تلویزیونی بازی نکرده است. حدود 10سال پیش یکبار در برنامه گفتوگومحور رشیدپور حاضر شد و وسط برنامه زنده، صحنه را به نشانه قهر ترک کرد. البته بعدها رشیدپور اعلام کرد که این قهر ساختگی بوده و با هدف ایجاد جذابیت طراحی شده. گلزار به دریافت دستمزدهای نجومی شهرت دارد. احتمالا پیشنهاد تلویزیون خیلی وسوسهکننده بوده که این سوپراستار حاضر به پذیرفتن آن شده است. هدف از ساخت «برنده باش» بالابردن اطلاعات عمومی مردم عنوان شده است. اگر شرکتکنندهای به 15سوال مجری پاسخ صحیح دهد، برنده 100میلیون تومان خواهد شد. نکته هیجانانگیز برنامه این است که همه میتوانند با نصب نرمافزار و پاسخگویی به سوالات، شانس شرکت در «برنده باش» را پیدا کنند. البته نکته ناراحتکننده هم این است که با صرف پول و خرید منابع آموزشی و سوالات میتوان این شانس را بالا برد. «برنده باش» پنجشنبه و جمعهها از ساعت23 روی آنتن شبکه سه سیما میرود.