دریچه
ایران در مقابل تحریمها مقاوم است؟
موضوع خوگرفتن اقتصاد ایران به تحریمها بارها در رسانهها و تحلیلهای کارشناسی مطرح شده است. این نظریه میگوید، از آنجایی که ایران پس از انقلاب اسلامی همواره با نوعی از تحریمها مواجه بوده، کنار آمدن با آن را آموخته است و با وجود اینکه نمیتوان پیامدهای وخیم تحریمها بر اقتصاد این کشور را انکار کرد، دستکم بخشی از اقتصاد ایران با وجود تحریمها به حیات خود ادامه میدهد.جارت بلانک، مقام سابق وزارت خارجه آمریکا که در دولت اوباما روی برجام کار کرده است به واشنگتنپست، میگوید:«تلاش برای اجرای رژیم تحریمهای سنگین بر ایران بدون یک همکاری بالفعل با چین، بسیار دشوار خواهد بود.» به گفته این مقام سابق، آمریکا میتواند به اقتصاد ایران آسیب بزند، اما انعطافپذیری کنونی ایران هم از انعطافپذیری آن در دوره قبل از امضای برجام کمتر نیست.این روزنامه آمریکایی در ادامه مینویسد: «دولت آمریکا، تحریمهای ایران را دوباره برقرار کرده و معتقد است میتواند از این طریق تهران را تحتفشار قرار دهد، اما تحلیلگران درباره کارآمدی تحریمها در تضعیف ایران، تردید دارند. طبق توافق هستهای سال۲۰۱۵، ایران، آمریکا و قدرتهای جهانی توافق کردند که تحریمهای ایران را رفع کنند. اما اکنون دولت ترامپ برقراری تحریمها را شروع کرده است. نخستین دور تحریمها، به تازگی اجرا شد و مجموعهای از فعالیتهای اقتصادی از جمله خودروسازی، طلا، فولاد و سایر فلزات گرانبها را هدف قرار میدهد. کمتر از سه ماه دیگر، قرار است تحریمهای سنگینتری روی صنعت نفت ایران اعمال شود. علیرغم تایید مکرر پایبندی ایران به مفاد توافق هستهای توسط بازرسان سازمان ملل، ترامپ در ماه می، بهطور یک جانبه از این توافق خارج شد و پروسه بازگشت تحریمها را آغاز کرد.» به گزارش واشنگتنپست، مقامات دولت ترامپ و تندروهای ضدایرانی در واشنگتن معتقدند که تحریمها فشار بیشتری بر جمهوری اسلامی وارد میکند. ترامپ به برخی اعتراضهای اقتصادی در ایران اشاره کرد و آن را با تصمیمش برای بازگرداندن تحریمها مرتبط دانست. ترامپ مدعی است، از این طریق میتواند به هدف اصلی خود که مذاکراه جدید با ایران برای توافقی جدید است، نزدیک شود.
با این حال، تحلیلگران در اینباره تردیدهایی دارند. به گفته این روزنامه، علیرغم دشواریهای فزایندهای که تهران با آن روبهروست، هیچ سیستمی در ایران با بحران جدی مواجه نشده است. کارشناسان میگویند، اثر تحریمهایی که اکنون اعمال میشوند از اثر تحریمهای قبل از امضای برجام کمتر است. در حالی که ممکن است شرکای اروپایی از روی اکراه با فشار کاخسفید همراه شوند، مشتریان عمده نفت ایران مانند چین و هند، ممکن است به آسانی با آمریکا همراه نشوند. با وجود تحرکات آمریکا برای به صفر رساندن فروش نفت ایران تا ماه نوامبر، چین اعلام کرده که احتمالا خرید نفت از ایران را ادامه خواهد داد. علاوه بر این، پکن از طریق پروژه جهانی «یک کمربند یک جاده» دنبال گسترش همکاریهایش با ایران است.
این در حالی است که صندوق بینالمللی پول نیز در تازهترین گزارش خود پیشبینی کرد، ایران میتواند با کنار زدن سه کشور اسپانیا، عربستان و کانادا، پانزدهمین اقتصاد بزرگ دنیا در سال ۲۰۲۱ شود. بر اساس آمار منتشرشده از سوی این نهاد بینالمللی، تولید ناخالص داخلی ایران بر اساس شاخص قدرت خرید در سال ۲۰۱۷ بالغ بر ۱۶۴۴ میلیارد دلار بوده و ایران از این نظر در رتبه۱۸ جهان قرارگرفته است. صندوق بینالمللی پول، پیشبینی کرده ایران در سالهای ۲۰۱۸، ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ نیز همچنان هجدهمین اقتصاد بزرگ دنیا باقی بماند، اما در سال ۲۰۲۱ با پشتسر گذاشتن سه کشور اسپانیا، عربستان و کانادا به جایگاه پانزدهم صعود کند. پیشبینی شده تولید ناخالص داخلی ایران بر اساس شاخص قدرت خرید در سال۲۰۲۱ به ۲۰۹۵ میلیارد دلار برسد که بیشتر از تولید ناخالص داخلی اسپانیا، عربستان و کانادا خواهد شد.
* مطالب انتخاب شده از منابع خارجی الزاما بیانکننده دیدگاههای «آتیهنو» نیست