یادداشت
تاثیر مثبت به رسمیت شناختن بازار ثانویه ارزی بر بورس
عباسعلی حقانینسب - کارشناس بازار سرمایه
اگرچه نوسانات نرخ ارز طی چندماه اخیر سود سهامداری در بورس را به جیب عدهای محدود سرازیر کرد، اما باید خوشبین بود که انتشار بسته جدید ارزی تاثیر مهمی در بازار سرمایه دارد و میتواند بر رشد شاخص سهام شرکتهای صادراتی و شرکتهایی که از ارز دولتی برای تامین مواداولیه بهرهمند میشوند، موثر باشد. با این حال نوع رفتار این شرکتها نیز حائز اهمیت خواهد بود. بیش از 60درصد ارزش بازار و شرکتهای پذیرفتهشده در بورس، متعلق به شرکتهای صادراتمحور در حوزه پتروشیمی، پالایشی و فلزی است. همچنین شرکتهای چندرشتهای که سهامدار صنایع مذکور هستند بخش مهمی از بازار سرمایه را به خود اختصاص دادهاند. یکی از مهمترین بخشهای بسته جدید ارزی بر اساس صحبتهای رئیس کل جدید بانک مرکزی، به رسمیت شناختن بازار ثانویه و کشف قیمت در آن است که به سود معاملهگران سهام شرکتهای صادراتی خواهد بود. در این بسته یک بازار به رسمیت شناخته میشود و آن نیز بازار ثانویه است که مبنای قیمتگذاری در همه فرایندها هم همین بازار است. بر این اساس تنها به کالای اساسی ارز ترجیحی 4200 تومانی تعلق میگیرد، البته مواداولیه تولید نیز در شمول ارز 4200تومانی خواهد بود. اگر این امر اتفاق بیفتد در واقعیشدن قیمتهای بورس کالا هم موثر خواهد بود، چراکه اکنون در بورس کالا نیز قیمتها با حباب مواجه است. اما هنوز این موضوع اتفاق نیفتاده است و از این نظر اختلافاتی بین وزارت صنعت با بانک مرکزی و حتی بخشهای دیگر حاکمیت مثل نظرات مجلسیها وجود دارد و برخی از این مدیران در این بخشها به بازارثانویه معتقد نیستند. در صنعت پتروشیمی و فلزی بیش از 60درصد محصولات، صادراتی هستند و در خصوص فولاد هم اگر ظرفیت 10میلیونی تولید محقق شود تا به واسطه آن کمبود مواداولیه جبران شود، شاهد سودآوری عظیم این صنایع خواهیم بود. با این حال به دلیل ابهاماتی که در خصوص نرخگذاری خوراک پتروشیمیها در بورس و همچنین سازوکار عرضه ارز صادرات در بازار ثانویه وجود دارد، اثرات تغییرات نرخ ارز بر شرکتهای بورسی شفاف نیست. با توجه به شرایط تحریمی و نوع مواجهه شرکتها با این شرایط، سودآوری آنها نیز تحتتاثیر همین متغیر است. برخی از شرکتها در این شرایط زمینه صادراتی خوبی دارند و میتوانند از طریق تجارت با کشورهای همسایه یا تغییر نوع مبادلات، بازار را به دست بگیرند و بهدنبال آن، سودآوری در بورس را به نفع خود تضمین کنند و البته برعکس این شرایط نیز برای برخی دیگر از شرکتها وجود دارد. بهطور کلی آنچه در خصوص بورس میشود پیشبینی کرد، جذابیت نسبی این بازار برای سرمایهگذاران است. فعلا تاثیر بسته جدید ارزی بر شرکتهای بورس، نمودار نشده است تا بر اساس آن، وضعیت شرکتهای بورسی را تحلیل کرد، اما آنچه مشخص است تاثیر مثبت بورس از به رسمیت شناختن بازار ثانویه است که میتواند با خاتمه بخشیدن به معاملات نابرابر و فعالیتهای مبهم بر شفافیت بورس بیفزاید و اطمینان به سرمایهگذاری در این حوزه را افزایش دهد.