مشاور «آتیهنو» توضیح میدهد
کارگران ساختمانی و حوادث کار
در شماره قبل به تشریح و توضیح نکاتی پیرامون حادثه ناشی از کار، بهطور عام پرداختیم. در این شماره هم ادامه مطلب را با بیان مطالبی در خصوص حادثه ناشی از کار کارگران ساختمانی بهطور خاص پی گرفته و به چند پرسش در این زمینه پاسخ میدهیم.
محمد حاجیبابایی - کارشناس تامین اجتماعی
لطفا در خصوص انواع بیمه کارگران ساختمانی و حادثه هر یک توضیح دهید.
دو نوع کارگر ساختمانی در قانون تعریف شده است:
الف- مشمولان قانون بیمه اجباری کارگران ساختمانی مصوب 21/8/1352 .
طبق این قانون کارگران شاغل در کارهای ساختمانی، اعم از ایجاد ساختمان یا توسعه آن یا تجدید بنا و تخریب مربوط به آن، به ترتیب مندرج در قانون مزبور نزد صندوق تامیناجتماعی در مقابل حوادث ناشی از کار بیمه خواهند بود. اما این گروه از کارگران لزوما بیمهپرداز نبوده و تمامی مشمولان این قانون اعم از کارگران، مالکان ساختمان یا افراد خانواده مشروط بر اینکه اشتغال آنان در کار ساختمانی حین وقوع حادثه از هر حیث مورد تایید قرار گیرد در صورت وجود مدارک لازم مانند پروانه ساختمان معتبر و برگ پرداخت حقبیمه مربوطه قابل بررسی خواهد بود. ضمنا بر اساس قانون مذکور، منظور از حادثه ناشی از کار این نوع از کارگران ساختمانی، حادثهای است که حین انجام کار و به سبب آن در محدوده کارگاه ساختمانی برای کارگر اتفاق میفتد و حوادث خارج از محدوده ساختمان ناشی از کار نخواهند بود.
ب- مشمولان قانون بیمه های اجتماعی کارگران ساختمانی مصوب 9/8/1386 و 14/12/1387 مجلس شورای اسلامی .
در این قانون کارگر ساختمانی به فردی گفته میشود که به نحوی در رابطه با ایجاد و توسعه ساختمان، تجدید بنا، تعمیرات اساسی یا تخریب ساختمان بهطور مستقیم اشتغال داشته و مشمول مقررات خاصی از نظر بیمه و بازنشستگی نباشد. علاوه بر این کارگر ساختمانی میبایست دارای کارت مهارت معتبر فنی و حرفهای مرتبط با شغلش اعم از بنّا، کچکار، سیمانکار، کاشیکار، برقکار و... باشد. در صورتی که شرایط و صلاحیتهای کارگران بخش ساختمانی تایید شود، این افراد میتوانند مطابق قوانین و مقررات با پرداخت حقبیمه به جرگه بیمهشدگان تامیناجتماعی اضافه شوند. ضمنا حادثه ناشی از کار این گروه از بیمهشدگان در صورت وجود پروانه ساختمانی معتبر، کارت مهارت فنیوحرفهای معتبر و برگه پرداخت حقبیمه با رعایت سایر ضوابط قابل بررسی خواهد بود.
در صورت وقوع حادثه برای کارگران ساختمانی، سازمان تامیناجتماعی چه تعهداتی در قبال آنان دارد؟
چنانچه حادثه ناشی از کار منجر به مصدومیت، ازکارافتادگی یا فوت کارگر ساختمانی شود، سازمان تامیناجتماعی تعهدات خود را درباره این دسته از کارگران انجام خواهد داد. در حوادث ناشی از کار سازمان تامیناجتماعی به طور معمول وظایف خود را به این شرح میداند: «ارائه خدمات درمانی تا بهبود حادثهدیده و خاتمه درمان، پرداخت غرامت دستمزد ایام بیماری یا غرامت مقطوع نقص عضو در ارتباط با حادثه ناشی از کار، برقراری مستمری ازکارافتادگی جزئی، کلی یا مستمری بازماندگان، هزینه سفر و اقامت بیمهشده و همراه در ارتباط با حادثه ناشی از کار در صورت ارجاع فرد حادثهدیده به شهری دیگری برای ادامه درمان و نیز هزینه پروتز و اروتز (مانند دست و پا و چشم مصنوعی). سازمان تامیناجتماعی در صورت وجود تقصیر کارفرما در بروز حوادث شغلی برای کارگران، مطابق ماده66 قانون تامیناجتماعی ورود میکند و هزینههای مربوط را متناسب با سهم و درصد قصور کارفرما مطالبه و وصول میکند. ضمنا دوره پرداخت غرامت دستمزد صرفا برای مشمولان قانون بیمههای اجتماعی کارگران ساختمانی مصوب سالهای 1386 و 1387 که خودشان بهطور مستقیم بیمهپرداز هستند، بهعنوان سابقه پرداخت حقبیمه محسوب میشود و در دوره دریافت غرامت دستمزد ایام بیماری، لزومی به پرداخت حقبیمه ندارند، ولی دوره دریافت غرامت دستمزد برای کارگران ساختمانی مشمول قانون بیمه اجباری کارگران ساختمانی مصوب سال 1352 جزء سابقه پرداخت حقبیمه منظور نمیشود.
نحوه ارائه تعهدات درمانی توسط تامیناجتماعی به کارگران حادثهدیده مشمول قانون بیمه اجباری کارگران ساختمانی مصوب سال 1352 که بیمهپرداز نبوده و فاقد دفترچه بیمه درمانی هستند به چه صورتی است؟
براساس قانون مذکور، کارفرمایانی که کارگران مشمول قانون فوق را بهکار میگیرند یا نمایندگان آنان، موظفاند در صورت وقوع حادثه ناشی از کار، فورا کارگر حادثهدیده را به نزدیکترین واحد درمانی سازمان تامیناجتماعی اعزام کنند و در صورت عدم دسترسی به واحد درمانی سازمان، موظفاند وی را به نزدیکترین واحد درمانی موجود اعزام کنند و سپس مراتب را ضمن تنظیم گزارش حادثه، حداکثر ظرف سه روز اداری به اطلاع سازمان تامیناجتماعی برسانند. در این صورت تامیناجتماعی در صورت تایید ناشی از کار بودن حادثه، هزینههای پرداختی توسط فرد حادثهدیده را بر اساس مقررات پرداخت خواهد کرد.
آیا کارگرانی که در فعالیتهای ساختمانی از قبیل نقاشی، لولهکشی، قیرگونی و سایر موارد مشابه دچار حادثه شوند، نیز بهعنوان حادثه ناشی از کار محسوب میشود؟
خیر، با توجه به اینکه بر اساس اعلام دفتر حقوقی سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور اینگونه فعالیتها که عمدتا پس از پایان کار ساختمان انجام میشود، تعمیرات اساسی ساختمان تلقی نشده و در اکثر موارد نیز در خصوص آن پروانه صادر نمیشود، این گروه از افراد مشمول قانون بیمه کارگران ساختمانی نبوده و حوادث ناشی از کار برای این دسته از کارگران در اجرای قانون مذکور قابل بررسی نیست.
در مواردی که مالکان ساختمان قبل از پرداخت حقبیمه مقرر و صدور پروانه ساختمان، اقدام به انجام عملیات ساختمانی کرده و در حین عملیات مذکور حادثهای در محیط کار برای کارگران ساختمانی بهوجود آید، آیا این حادثه قابل بررسی است؟
بله، در اینگونه موارد اگر حقبیمه متعلقه پرداخت نشده باشد، ولی سرانجام پروانه ساختمانی یا گواهی انجام کار مربوطه در امر ساختمان از سوی مراجع ذیصلاح صادر و بلامانع اعلام شود در اینصورت نیز بررسی حادثه با رعایت ضوابط مقرر امکانپذیر است.