دولت دونالد ترامپ به منظور افزایش فشار بر ایران، نمایندگان خود را راهی شرق دور کرده تا از طریق لابی با کشورهای واردکننده نفت خام مانند هند، چین و ژاپن، خرید نفت از ایران را کاهش دهد. با این حال واشنگتن برای کشورهایی که نمی‌توانند تا ماه نوامبر، واردات از ایران را به صفر برسانند، گزینه معافیت از تحریم‌ها را به‌طور کل از روی میز بر نداشته است. تحلیلگران ایرانی و دیپلمات‌های غربی می‌گویند، چین که خود بر سر تعرفه‌های وارداتی آمریکا، با این کشور درگیر است، می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در کمک به تهران و کاهش فشار اقتصادی این کشور بعد از آغاز تحریم‌ها علیه صنعت انرژی در ماه نوامبر داشته باشد. یک تحلیلگر اقتصادی ایرانی که خواست نامش فاش نشود، در این باره گفت: «اگر چین، نفت ایران را خریداری کند می‌توانیم در مقابل آمریکا مقاومت کنیم. چین تنها کشوری است که می‌تواند به آمریکا پاسخ منفی بدهد.» به گزارش شرکت «پیگردی کپلر»، 65درصد از کل صادرات ایران در ماه می که روزانه 7/2میلیون بشکه بود را چین، هند، ژاپن و کره‌جنوبی خریداری کردند. نفت ایران همچنین به کشورهایی در اروپا، ترکیه و خاورمیانه صادر می‌شود. خبرگزاری «مهر ایران»، این ماه گزارش داد که شرکت ملی نفت ایران، امسال کاهش صادرات به میزان 500 هزار بشکه در روز را پیش‌بینی می‌کند. اگرچه گفته می‌شود مقامات ایرانی در محافل خصوصی، میزان کاهش را دست‌کم یک‌میلیون بشکه پیش‌بینی کرده‌اند و حتی برخی تحلیلگران هشدار داده‌اند که صادرات می‌تواند به میزان دو میلیون بشکه در روز کاهش یابد. کره‌جنوبی، ژاپن و هند آمادگی خود را برای کاهش واردات از ایران اعلام کرده‌اند و در عین حال برای مستثنی‌شدن از تحریم‌های آمریکا مذاکره می‌کنند، اما احتمال اعتراض چین به هر خواسته آمریکا در رابطه با متوقف‌کردن خرید نفت از ایران وجود دارد. یک سخنگوی وزارت امورخارجه چین با اشاره به ادامه حمایت کشورش از توافق هسته‌ای ایران، گفت: «تحریم‌های یک‌جانبه علیه ایران باید لغو شوند، چراکه تاثیر عکس و مخرب دارند.» در همین حال، مقامات ایران امیدوارند پویایی چرخه تامین و تقاضا در بازارهای جهانی نفت و نگرانی شخص ترامپ از تاثیر افزایش قیمت نفت بر مصرف‌کنندگان ایرانی، به تقویت موضع ایران بینجامد؛ اگرچه از عربستان سعودی و متحدانش خواسته‌شده تولیداتشان را به میزان کلی دو میلیون بشکه در روز افزایش دهند. با اینکه روسیه نیز واردکننده نفت خام ایران نیست، می‌تواند بر شرایط تاثیر چشمگیری بگذارد. مسکو طرح معامله نفت در برابر کالا را برای تجارت نفت ایران و فروش آن به خریداران ثالث مطرح کرده و تهران ماه گذشته از سرمایه‌گذاری 50 میلیارد دلاری شرکت‌های روسی در بخش‌های نفت و گاز ایران خبر داد. نفت، منبع اصلی درآمدهای ارزی ایران است. در سال 2012 که باراک اوباما تحریم‌ها را علیه ایران اعمال کرد، ایران با رکود شدید اقتصادی مواجه شد. حالا هم نگرانی از تحریم‌های مضاعف، ارزش ریال ایران را به نصف کاهش داده و به نگرانی و اضطراب مردم عادی و جامعه تجارتی منجر شده است. اما تنها ایران نیست که نگران تاثیرات تحریم‌هاست، این تحریم‌ها برای کشورهای مصرف‌کننده نیز مشکلاتی به همراه خواهند داشت. در زمان اعمال تحریم‌ها از سوی دولت اوباما، خریداران آسیایی همچنان امکان واردات نفت اما در مقادیر کمتر را از ایران داشتند. وزارت انرژی کره‌جنوبی در بیانیه‌ای اعلام کرده که مذاکرات با آمریکا برای مستثنی‌شدن از تحریم‌ها در جهت به حداقل رساندن تاثیرات منفی آن بر صنایع کره‌ای، همچنان ادامه دارد. یک مقام ارشد وزارت نفت هند نیز گفته دهلی‌نو تمایل خود به کاهش واردات نفت از ایران را اعلام کرده، اما به دنبال مستثنی‌شدن از تحریم‌هاست. به نظر می‌رسد هند امیدوار است علاقه ترامپ به اینکه دهلی‌نو نقشی پررنگ‌تر در امنیت منطقه‌ای آسیا داشته باشد، به نفع این کشور تمام شود.

 

* مطالب انتخاب شده از منابع خارجی الزاما بیان‌کننده دیدگاه‌های «آتیه‌نو» نیست