بحث داغ شبکههای اجتماعی
ریشه فساد کجاست؟
صدرا محقق
در روزهای گذشته، انتشار خبر بازداشت مدیرعامل مؤسسه مالی و اعتباری ثامنالحجج و افشای برخی از تخلفات مالی این مؤسسه در رسانهها، بار دیگر موضوعات پیرامون فساد را به بحث داغ شبکههای اجتماعی تبدیل کرده است.
کاربران در شبکههای اجتماعی با ایجاد هشتگ #فساد، به بحث و تبادلنظر در این خصوص پرداختند. با داغشدن این بحث میان کاربران، برخی از اعضای کابینه دولت دوازدهم که در شبکههای اجتماعی فعال هستند نیز به این بحث وارد شدند.
رئیسجمهور حسن روحانی در صفحه توئیتر خود با ایجاد هشتگ #«گزارش به مردم» به اطلاعرسانی اقدامات دولت در زمینه مبارزه با فساد پرداخت. او در یکی از توئیتهای خود نوشت: «با گزارش وزارت اطلاعات، یک فساد هماهنگ از طریق مشارکت چند نفر از کارکنان دولتی، کارشناسان یک شرکت رایانهای پشتیبانیکننده سامانه ثبت سفارشات و چند شرکت واردکننده خودرو آشکار شد که با همه مقصران و متخلفان مطابق قانون برخورد خواهد شد.»
اما کاربری به نام احسان در پاسخ به این توئیت روحانی نوشت: «نام این کار گزارش به مردم نیست. لیست واردکنندگان خودرو که ارز دریافت کردهاند، تمام واردات غیرقانونی خودرو بهویژه مسئولانی که در این فساد دست داشتهاند را به مردم اعلام کنید. چرا دولت سامانه اینترنتی که جزئیات پروندهها را نشان دهد تأسیس نمیکند؟»
کاربری به نام نوید نیز در واکنش به این هشتگ، نوشت: «گزارش به مردم» ارزشمند است، اما باید متذکر شد شفافیت، یک فرایند همیشگی است و نه اقدامات مقطعی.»
شهیندخت مولاوردی، دستیار ویژه رئیسجمهور در امور حقوق شهروندی نیز در صفحه توئیتر خود نوشت: «با تصویب لایحه شفافیت و تأکیدی که رئیسجمهور بر ادامه این راه بیبازگشت دارد، دیر یا زود بساط موریانه فساد که بلای جان اقتصاد و اعتمادعمومی شده برچیده میشود.»
هشتگ#گزارش به مردم، اما نتوانسته است آنطور که باید کاربران را راضی نگه دارد. حسین دهباشی در صفحه توئیترش نوشت: «بلافاصله پس از درز اخبار درآمدهای نجومی برخی مدیران و آغاز اعتراضات عمومی، رئیسجمهور دستور داد حقوق همه آنها در کمتر از یکماه روی سایت قرارگیرد، اما عاقبت این وعده چه شد؟ عاقبت وعده جدید رئیسجمهور بابت انتشار گزارش فساد گسترده مالی در داخل دولت چه میشود؟»
کاربری به نام علی نیز در این خصوص نوشت: «غارت اموال ملت و بذل و بخششهای نامتعارف در موسسات اعتباری، قطعا یک شبه نبوده؛ از کمکاری دستگاههای نظارتی نباید بهراحتی گذشت، کسانی که با ترک فعل و عدم انجام وظیفه در این تخلف آشکار شریک بودهاند نیز باید محاکمه شوند.»
علی علیزاده نیز در انتقاد به نحوه افشای برخی از فسادهای اخیر، در صفحه اینستاگرام خود نوشت: «وقتی بهجای نام رانتخوار حروف اختصاری میگذارید، جامعه، کل نظام را متهم میکند. همچنان معتقدم فاسد باید علنا رسوا و مجازات شود و سخن مبهم و کلی فقط باعث عادیسازی و افزایش فساد میشود.»
برخی از کاربران نیز به ریشههای بهوجود آمدن این فسادها پرداختهاند. کاربری به نام سعید در اینستاگرام، نوشت: «موسسه ثامنالحجج اوج فسادهای مالی خود را در دوره احمدینژاد انجام داده و نتیجه آن در دولت روحانی پدیدار شده است. حال این موسسات مالی بهجای پاسخگویی به مردم، تمام بدهیهای خود را بر دوش دولت انداختند.»
کاربر دیگری به نام علی، اما معتقد است که مقابله با فساد را نباید جناحی کرد. او در صفحه توئیتر خود نوشت: «عدهای از یک طرف فساد را سیستماتیک میدانند، از طرف دیگر منتسبش میکنند به جناح مقابل. اگر فساد سیستماتیک است که هست، کموپیش در همه دولتها، سازمانها و درمیان همه شهروندان غیرجناحی یا وابسته به این جناح و آن جناح وجود دارد.»
محمود صادقی، نماینده مجلس نیز در این خصوص در صفحه توئیترش نوشت: «مرکز پژوهشها بهدرخواست فراکسیون شفافسازی، ۳۰۵مقاله علمی درباره فساد در ایران را که طی سالهای ۶۸ تا ۹۶ منتشرشده، مورد مطالعه قرار داد، طبق این گزارش، در قسمت علل شکلگیری فساد، بهترتیب علل و عوامل سیاسی، حقوقی، اقتصادی و فرهنگی دارای بیشترین گزارههای علمی هستند.»
کاربری به نام حسین، اما عامل بروز فساد اداری را در ریشههای فرهنگی میبیند. او در صفحه توئیتر خود نوشت: «اگر زمانی رسید که مردم درست رانندگی کردند، تکسرنشین به ترافیک نیامدند، آشغال نریختند، آب و برق و گاز را به اندازه مصرف کردند، به خاطر چندرغاز سر هم کلاه نگذاشتند، حق تقدم را رعایت کردند، آنوقت بیایید بهتان میگویم این همه فساد از کجاست.»
در این میان، کاربری به نام محسن، ماجرای فساد در مؤسسات مالی را از زاویهای دیگر بررسی کرد. او در صفحه اینستاگرامش نوشت:«چه تقارن تلخی است افشای پرونده موسسه ثامنالحجج با این ایام خجسته ... مال به غارت رفته را شاید بتوان بازگرداند، اما آبرویی که رفته را هیچگاه نمیتوان...»