printlogo


یادداشت
ضعف بنگاه‌های کوچک در فن‌آوری روز
مهدی پورقاضی - رئیس کمیسیون صنایع اتاق بازرگانی ایران

مهم‌ترین چالشی که بنگاه‌های کوچک و متوسط در داخل کشور دارند، ضعف آن‌ها در رقابت‌پذیری است. به عبارتی ضعف بنگاه‌های کوچک در دستیابی به فن‌آوری‌های روز و موانعی که به لحاظ سیاسی مانع انتقال این فن‌آوری به کشور‌شده، باعث جا ماندن این صنایع از رشدی هم‌پا با محصولات خارجی شده است. نمود این توضیح را می‌توان در تعطیلی صنایع مبتنی بر امکانات سنتی یافت. حتی بعضا کشورهای همسایه  مثل افغانستان و عراق نیز حاضر به پذیرش این محصولات در بازار داخلی خود نیستند. با بررسی اجمالی می‌توان دریافت عمده صنایعی که از رده خارج‌شده و تعطیل‌اند صنایعی هستند که توان نوآوری و هم‌گامی با دانش روز را نداشته‌اند. بنابراین اگر ضعف‌های مدیریتی بنگاه، همچنین برنامه‌ریزی‌های غلط را به مشکلات اقتصادی کلان کشوراضافه کنیم، چرایی رکود صنایع کوچک قابل درک‌تر خواهد بود. متاسفانه طی این سال‌ها سوبسیدهایی که باید به جیب تولیدکننده می‌رفت ‌به‌دلیل ضعف‌های ساختاری و سیاست‌گذاری‌های نادرست، نصیب واردکنندگان و ارگان‌هایی شده که نقشی مستقیم در تولید کشور ایفا نمی‌کنند و همین امر روی تصمیم‌گیری بنگاه‌ها و برنامه‌های آن‌ها تاثیرگذار بوده است. 
چگونه می‌توان از صنعتی که از کم‌ترین حقوق خود، یعنی شرکت مستمر در نمایشگاه‌های خارجی و ارتباط با دنیای خارج محروم است یا صنایعی که مدام با مشکلات حاصل از تورم  و افزایش قیمت تمام‌شده دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند، انتظار توسعه داشت. طبعا تجهیز صنایع به دانش روز به آن‌ها در غلبه به مسائل کمک می‌کند، اما موضوع این است که همه کسانی که یک بنگاه راه‌اندازی می‌کنند از تجربه و دانش کافی بهره‌مند نیستند ضمن آنکه از نیروی انسانی مجرب بهره نمی‌گیرند. هر صنعتی هرچند مورد نیاز باشد تا مادامی که از خلاقیت بی‌بهره است جایی برای عرضه پیدا نمی‌کند و همین مشکل در رابطه با صنایع کوچک که بخش زیادی از بنگاه‌ها را شامل می‌شوند، صدق می‌کند. سخت‌گیری‌هایی که شبکه بانکی در پرداخت تسهیلات به‌ویژه در خصوص دریافت وثایق به دریافت‌کنندگان می‌کند نیز باعث کُندی در تامین مالی صنایع کوچک و صنایع تولیدی‌شده و همین مسئله سرعت گردش سرمایه در بنگاه‌های کوچک را پایین آورده است. این در حالی است که صاحبان صنایع کوچک علی‌رغم نرخ‌های بالا علاقه‌مند به دریافت تسهیلات هستند. از طرفی خود بانک‌ها نیز به دلیل سابقه بدی که مشتریان بدحساب آن‌ها دارند، نسبت به پرداخت به‌موقع تسهیلات به بنگاه‌ها کوتاهی می‌کنند.