لحظة آها
شکوفایی در رکود
مهران امیری
دوران دشوار رکود و انتظار تحمیلشده به فضای کسبوکارهای کشور را نه میتوان و نه باید انکار کرد، پذیرش واقعیتها نخستین گام برای تشخیص راههای برونرفت و اقدام برای تغییر وضعیت است. در چنین شرایطی که همه نظرها تنها به سمت مقابله مستقیم با دشواریهاست، شاید صحبت از شکوفایی، کمتر مورد استقبال قرار گیرد، اما تجربه نشان داده در چنین روزهایی زمینه برای شکوفایی و رشد بهخوبی فراهم است.
بروز دشواریها و تنگناهای اقتصادی و اجرایی برای بسیاری به معنای خاتمه فعالیتها و دستکشیدن از کار است، اما کارآفرینان برای عبور از دشواریها، پیشنهاددادن و پیگیری راههای متفاوت خلق شدهاند. به همین دلیل دشواریهایی که در فضای اقتصادی کشور بروز کرده برای این دسته از افراد نهتنها ناامیدکننده نیست، بلکه نوید مساعدبودن زمینه برای ابتکار و خلاقیت بیشتر را میدهد.
روشن است که شرایط دشوار و تنگناهای تحمیلی و خودساخته، بسیاری از کسبوکارها را دچار مشکل میکند، اما همیشه در کنار محدودیتها، درهای جدیدی نیز باز میشود که بسیاری از آنها زاییده همان دشواریها و نتیجه تلاش عمومی برای غلبه بر شرایط سخت است. به عبارت دیگر، در چنین شرایطی صاحبان کسبوکارهایی که نیازها و واقعیتها را درک کرده و خود را برای رفع آنها آماده سازند موفق خواهند شد. بیایید برای روشنترشدن موضوع، آنچه را که بهعنوان شرایط دشوار معرفی میکنیم، به شکلی دقیقتر بیان و تشریح کنیم. دشواری در کسبوکار، یعنی اینکه منابع مالی، نیازمندیهای تدارکاتی و تجهیزات بهسادگی در دسترس نباشد، همچنین دایره مشتریان به دلیل عمومیشدن تنگناها محدود شود و تقاضا برای محصول یا خدمات کاهش یابد و در همین حال، رقابت برای گرفتن سهم بازار دشوارتر از پیش شود.
همه موارد اشارهشده گرچه ادامه کار را سخت میکند، اما در بطن خود فرصتهایی را به همراه دارد. کارآفرینان و افراد خلاق در چنین مواقعی از خود میپرسند: آیا محدودشدن منابع را میتوان با کاهش هزینهها و رفع زواید جبران کرد؟ آیا میتوان به دنبال منابع جدیدی برای تامین مواداولیه و رفع نیازهای تدارکاتی و تجهیزات رفت؟ آیا تغییر در روشهای تولید، مقدور هست؟ از طرفی وقتی که مشتریان در خرید محصولات یا خدمات دچار تردیدند و به دلیل تنگناهای اقتصادی در انتخابهای خود سختگیرتر هستند باید پرسید که آیا زمینه برای حضور تولیدات و خدمات باکیفیت و قیمت بهتر فراهم نشده؟ آیا این شرایط، زمینه حضور عرضهکنندگان تولیدات باکیفیت و متعهد به مشتری را بیشتر از قبل فراهم نمیکند؟ آیا در این شرایط همچنان کیفیت و هزینه کمتر، فدای هیاهوی تبلیغاتی رقبا میشود؟
هر کدام از مواردی که اشاره شد، زمینه بروز بهتر و موثرتر کسبوکارها در فضای عمومی فعالیتهای اقتصادی را بهتر از قبل فراهم میکند. اگر تا پیش از این، موضوع کاهش هزینه و پرهیز از ریختوپاش در جریان تولید یا آمادهسازی خدمات، کمتر مورد توجه بود؛ در شرایطی که تنگناها بروز میکند، بهراحتی میتوان برنامههای بهینهسازی روند تولید و آمادهسازی خدمات را در پیش گرفت. اگر تا پیش از این نگاه بسیاری از تولیدکنندگان به منابع خارجی بود که بهسادگی در دسترس قرار داشت، امروز نگاه به منابع داخلی و تلاش برای استفاده از ظرفیتهای مختلفی که پیرامون هر کسبوکاری وجود دارد، امکان غلبه بر دشواریها را فراهم میکند.
به بیان دیگر، گرچه نمیتوان از تنگنا استقبال کرد، اما میتوانیم با تغییر در نگاه و رفتارمان بروز ناخواسته دشواریها را به فال نیک گرفته و از آن برای ارتقایعمومی خود و کسبوکارمان استفاده کنیم. اگر محدودیتها و تنگناها برای بسیاری ناامیدکننده است، اما میتوانیم آن را نردبانی برای رشد و پیشرفت و شکوفایی قرار دهیم. تردیدی نیست که در دوران رکود هم میتوان و باید شکوفا شد.