طراحی جامهای که بر تن میکنیم یکی از مهمترین و پردرآمدترین مشاغل دنیاست
بازار پرجاذبه طراحی لباس
دنیای امروز را خلاقها میسازند، این جمله نه اغراق که واقعیتی است قطعی. دلیل آن هم روشن است؛ روند سنتی مشاغل دچار اشباعشده و اگر صنعتکاران و تولیدکنندگان بخواهند دچار روزمرگی نشوند و نیازهای دنیای امروز را پاسخ بدهند چارهای جز رویآوردن به خلاقیت ندارند. رویکرد خلاقانه داشتن به هر شغلی، میتواند موجب پیدایش دهها و شاید صدها ایده از درون آن شود که هر یک از این ایدهها، خود دریچهای برای شروع یک کسبوکار تازه است.
دغدغه بشر در مورد نوع پوشش خود مربوط به دوره معاصر نیست و این موضوع از اولین دغدغههای بشر بهشمار میرود. دو دلیل برای این مسئله میتوان برشمرد؛ یکی لزوم پوشش بدن در برابر سرما و گرما و دیگری جلوههایی از زیبایی که انسان با استفاده از لباس برای خودش به ارمغان میآورد. شاید تا همین یکصد سال پیش، کارکرد لباس محافظت از بدن در برابر آسیبهای بیرونی بود، اما انسان امروز تنها بهدنبال پوشاندن بدن خود نیست، بلکه چاشنی خلاقیت را نیز به آن اضافه کرده است. از اینرو صنعت مد و لباس و نهایتا کسبوکاری به نام طراحی لباس رونق گرفته است. در طراحی لباس، بیشتر از مشتری، این طراح است که تصمیم میگیرد چه طرحی مناسب شخصیت و ظاهر فرد است. این راهی است که اولین بار «چارلز فردریک ورث» در قرن ۱۹میلادی در شهر پاریس در آن قدم گذاشت و هنر طراحی لباس آغاز شد.
فاطمه طاهری
از کجا آغاز کنیم؟
برای شروع، بهتر است از جمعآوری اطلاعات در اینترنت شروع کنید تا کمی با کلیات این کار آشنا شوید. پس از آن میتوانید از طریق مراجعه به مراکز فنیوحرفهای، کارودانش، همچنین تحصیل در رشته دانشگاهی طراحی مد و لباس، مسیر خود را ادامه دهید. برای ورود به عرصه طراحی لباس به ذهنی خلاق، دستانی ماهر و اندکی شناخت بازار نیاز دارید.
چه دانشگاههایی به رشته طراحی لباس پرداختهاند؟
ابتدا توضیح بدهم که رشته طراحی لباس به دو زیر شاخه دوخت سفارشی و پوشاک آماده، تقسیم میشود. رشتههایی مانند طراحی پارچه و دوخت هم در کنار این رشته در دانشگاهها تدریس میشود، البته این رشتهها با هم یکسان نیستند، چراکه رشته طراحی دوخت در هنرستان و در رشته کارودانش تدریس میشود که شامل انواع دوختها مانند ضخیمدوزی و دوختهای تکمیلی شامل لباس عروس، لباس شب و نازکدوزی میشود، اما رشته طراحی پارچه و لباس در رشته هنر جای میگیرد. رشته طراحی پارچه به دو زیرشاخه چاپ و بافت پارچه تقسیم میشود. همانطور که گفته شد این رشته از رشته طراحی پارچه جداست. طراحی پارچه در آموزشگاههای خصوصی هم تدریس میشود، همچنین این رشته در دانشگاههای علمی- کاربردی در استانهای مختلف ایران اعم از لرستان، گیلان، مازندران، زنجان، اراک، همدان، فارس و آذربایجانغربی تدریس میشود و جهاد دانشگاهی نیز در این زمینه کلاسهای متعددی آغاز کرده است، اما در دانشگاههایی مثل الزهرا، غیرانتفاعی علم و فرهنگ، دانشگاه فنیوحرفهای دختران دکتر علی شریعتی، دانشگاه پارس و دانشگاه آزاد اسلامی، این رشته به شکل آکادمیک تدریس میشود. اگرچه با تحصیل در این رشته میتوان علوم لازم برای فعالیت در این عرصه را کسب کرد، اما برای ورود به این بازار، تجربه از اهمیت بالایی برخوردار است، بنابراین در کنار تحصیلات آکادمیک، باید در جوار یک استادکار ماهر، به کسب تجربه بپردازید. برخی از مهمترین دروس دانشگاهی این رشته عبارتاند از: تکنیکهای رنگ، شناخت آناتومی زن و مرد، چگونگی طراحی لباس بانوان و آقایان و آموزش مهارت خلاقیت.
مهارتهای جانبی
همانطور که اشاره شد رشته طراحی لباس نیازمندنوعی ذائقه هنری و شم زیبابیشناختی است و فردی که علاقهمند است این رشته را ادامه دهد باید درک درستی از رنگ، بافت و اشکال داشته باشد از طرفی بتواند ترکیب پارچه و بافتها را متصور شود. داشتن توانایی تکنیکی مانند طراحی برش الگو و دوخت، آشنایی با هنر و تاریخ طراحی لباس و توانایی در کارآفرینی و بازاریابی از مهمترین مهارتهای این رشته است طراحی لباس در واقع مرحله قبل از دوخت لباس است و بهطور کلی نیاز نیست فرد مهارت خیاطی را به شکل حرفهای بداند، اما قطعا نیاز است مهارتهای ابتدایی یک خیاط را آموخته باشد. هر چه در این زمینه بیشتر بداند نتیجه بهتری خواهد گرفت. افرادی که در این رشته کار میکنند معتقدند، هنوز افراد زیادی در ایران این رشته را نمیشناسند. بهطور کلی صنعت مد هنوز در کشورمان جایگاه خود را نیافته است. اگرچه البته در بیشتر کشورهای دنیا هم این رشته برای افرادی در سطوح مالی خاص (بهویژه افراد با درآمد بالا) جذابیت دارد، اما ظرفیتهای اشتغالزایی این صنعت روزبهروز در حال شناختهشدن است.اما مشکلات این صنعت در ایران بهدلیل نبود قانون کپیرایت، بیشتر است. به گفته بسیاری از طراحان لباس، طراحان بیشتر سبکهای تقلیدی از کشورهای دیگر را مورد استفاده قرار میدهند و کمتر کارهای جدی با سبکهای برگرفته از فرهنگ و هنر ایرانی در بین آنها دیده میشود. از طرفی جایگاه این شغل بهدرستی تعریف نشده و ارتباط دوطرفهای بین طراحان و تولیدکنندگان وجود ندارد.
چقدر باید هزینه کنیم؟
اگر هزینههای آموزش و لوازم اولیه طراحی را در نظر نگیریم، برای شروع این شغل، هزینه دیگری لازم نیست. البته این تا زمانی است که بهعنوان یک طراح تازهکار میخواهید فعالیت کنید.
در صورتی که این شغل را به صورت حرفهای ادامه دهید، هزینه اجاره کارگاه، هزینههای تبلیغاتی و شرکت در رویدادهای صنعت مُد را باید درنظر بگیرید. در مجموع اگر علاقه، استعداد و خلاقیت لازم را برای این کار دارید، با آموزش در این زمینه، میتوانید در آینده، شغلی جذاب و پردرآمد برای خود دستوپا کنید. طراح برای شروع کار قطعا به مواد اولیهای نیازمند است. برای شروع این کار به لوازمی مانند تختهشاسی، انواع کاغذها مانند A4 یا پوستی، مداد طراحی، خطکش مخصوص، انواع گواش پنتل، ماژیک تاچ و آبرنگ مخصوص نیاز دارید که برای هر دوره هزینه آنها مبلغی نزدیک به ۲۰۰ هزار تومان خواهد بود. اگر طراحی بخواهد در شاخه مزون کار کند باید برای این کار محیطی حدود ۸۰ تا ۱۲۰متر مربع تهیه کند تا فضای کافی برای به نمایش گذاشتن کار خود داشته باشد، البته در این شرایط نیاز به کار تیمی است و باید در کنار طراح لباس، الگوساز و طراح دوخت هم حضور داشته باشند. بسیاری از مزونها در خیابان جمهوری یا مفتح شمالی قرار دارند، اما در واقع برای راهاندازی یک مزون آنچه بیشتر اهمیت دارد، جذب مشتری است و بسیاری از افراد با امکانات محدود هم در این کسبوکار موفق بودهاند، بنابراین مبلغ اجاره یا خرید محیط مزون با توجه به مناطق مختلف شهری متفاوت است.مزونهایی که برای افراد معروف یا سلبریتیها کار میکنند عموما در مناطق زعفرانیه، قیطریه و سعادتآباد حضور دارند.
درآمد طراحی لباس در ایران چگونه است؟
اگر طراحان لباس برای شرکتهای تولیدی و به صورت سفارشی طرحی بزنند، در آن صورت مبلغ پرداختی شرکتها به صورت ماهانه بین دو تا چهارمیلیون تومان است، اما گاهی،هم طراح، بسیار حرفهای و کاربلد است و هم بناست طرح موردنظر در تیراژهای بسیار بالا مورد استفاده قرار بگیرد در این شرایط رقم موردنظر میتواند برای هر طرح بین ۱۰ تا ۳۰ میلیون تومان در نظر گرفته شود. از طرفی برخی طراحان به شکل کاملا شخصی به این کار میپردازند که در این شرایط برای طراحی هر لباس مبلغی بین دو تا پنج میلیون تومان در نظر گرفته میشود که درآمد ماهانه آن طراح، بسته به جذب مشتریان متفاوت خواهد بود.
چگونه با بازار ارتباط بگیریم؟
آغاز این نوع از کسبوکار نیازمند فضایی مثل کارگاه نیست، بلکه فرد طراح در خانه خود هم میتواند کارش را آغاز کند. با این حال، بعد از مدتی فرد باید بتواند با شناخت بازار به افراد مرتبط و بازار اصلی وصل شود. یکی از راههای شناختهشدن در این حوزه، استفاده از فرصت رویدادها (ایونتها) است، چراکه بسیاری از طراحان لباس در کنار طراحان دیگر، مانند طراحان دوخت قرار میگیرند و نمایشگاهی را ترتیب میدهند که افراد با ویژگیهای خاص، بهخصوص سلبریتیها در آن حضور پیدا میکنند.
طراحان لباس مانند بسیاری از صاحبان مشاغل دیگر برای قرارگرفتن در بازار کسبوکار نیازمند زمان هستند و شناخت شما از بازار و حتی تاریخ و فرهنگ میتواند در طراحی شما اثر مستقیم بگذارد و باعث پیشرفت یا حتی شکست شما در کسبوکارتان شود.