کارشناسان، وضعیت نگرانکننده صندوقهای بازنشستگی را در کنار مشکلات حوزه آب و محیطزیست، به عنوان سه بحران مهم کشور شناسایی کردهاند؛ بحرانهایی که در صورت عدم چارهاندیشی فوری هر کدام به تنهایی میتواند کشور را با چالشی بزرگ روبهرو کند. در این میان اما بحران صندوقهای بازنشستگی، بزرگتر و خطرناکتر است؛ چراکه این صندوقها، تامینکننده تنها منبع درآمد ماهانه قشر بازنشسته کشور هستند و در صورتیکه نتوانند از پس از وظیفه خود برآیند، دولت از محل اعتبارات عمومی و بودجه سالانه مجبور به جبران خواهد بود. رمضان مجیدنیا، رئیس هیاتمدیره کانون بازنشستگان و مستمریبگیران تامیناجتماعی استان خراسان شمالی، پرداخت مطالبات سازمان تامیناجتماعی از نهاد دولت و پرهیز از نشاندن مهمانان ناخوانده بر سر سفره منابع این سازمان که تنها متعلق به مشارکتکنندگان و ذینفعان است را از مهمترین راهکارهای خروج از این وضعیت میداند.
همانطور که میدانید، وضعیت منابع و مصارف صندوقهای بازنشستگی در کشور و از جمله سازمان تامیناجتماعی چندان مناسب نیست و با افزایش تعداد مستمریبگیران نسبت به نیروی کار بیمهپرداز، مصارف این سازمان نسبت به منابع آن پیشی گرفته است. تحلیل شما از وضعیت موجود چیست و برای اصلاح وضعیت موجود چه باید کرد؟
برای بهبود وضعیت منابع سازمان تامیناجتماعی، انتظار این است که ابتدا نهاد دولت، بدهیهای خود را به این سازمان در یک برنامه زمانبندی مشخص پرداخت کند و علاوه برآن مهمانان ناخوانده را به تامیناجتماعی تحمیل نکند و همچنین برخی شرکتهای زیانده و کمبازده نیز که در گذشته در قبال بدهیهای بیمهای دولت به این سازمان تحمیل شدهاند، هرچه سریعتر تعیین تکلیف شوند.
به نظر شما مجلس و دولت چگونه میتوانند به سازمان تامیناجتماعی کمک کنند تا در مسیر خدمترسانی، کارآمدی خود را حفظ کند؟
دولت و مجلس شورای اسلامی باید توجه ویژهای به سازمان تامیناجتماعی و چالشهای این سازمان داشته باشند؛ چراکه این سازمان از محل منابع حق بیمه کارگران، امورات خود را میگذراند و سهمی در بودجه کشور ندارد. نهادهای قانونگذار و تصمیمساز میتوانند با اصلاح قوانین ناکارآمد، همکاری موثرتری در صیانت از منابع بیمهشدگان داشته باشند. مجلس شورای اسلامی بهتر است تصویب قوانینی را در دستور کار قرار دهد که تقویت سازمان تامیناجتماعی را درپی داشته و دولتها نیز پرداخت سرانه درمان از محل بودجه عمومی را برای افراد تحت پوشش سازمان تامیناجتماعی در نظر داشتهباشند.
چه راهکاری برای وصول سریعتر مطالبات سازمان تامیناجتماعی از دولت پیشنهاد میدهید؟
دولت باید به وظیفه خود در قبال پرداخت هرچه سریعتر مطالبات سازمان تامیناجتماعی در قالب برنامه ششم توسعه اقدام کند، زیرا با این کار بزرگترین کمک را در راستای ارائه خدمات بهتر به بیمهشدگان تامیناجتماعی خواهد داشت. مسئولان سازمان تامیناجتماعی هم باید مانند گذشته بهصورت مستمر، پیگیر دریافت این مطالبات باشند.
اطلاع دارید که کاهش سن بازنشستگی و اجرای برخی طرحهای مختلف بازنشستگیهای پیش از موعد، هزینههایی کلان را به سازمان تامیناجتماعی تحمیل کرده است. به نظر شما این هزینههای اضافی چه تبعاتی درپی داشته و چگونه و با چه راهکارهایی میتوان ضمن حمایت موثر از شاغلان واقعی در مشاغل سخت و زیانآور، از تحمیل این هزینهها جلوگیری کرد؟
مجلس شورای اسلامی و همچنین دولتها باید در زمینه تصویب قوانین مربوط به مشاغل سخت و زیانآور، بررسیهای کارشناسی کاملی انجام دهند تا اینگونه قوانین منجر به تضعیف سازمانهای بیمهگر اجتماعی کشور نشود. در ضمن باید یادآوری کرد اکثر بازنشستگانی که از طریق قانون بازنشستگی پیش از موعد در مشاغل سخت و زیانآور بازنشسته شدهاند، امروز با مشکلات معیشتی زیادی مواجه هستند و بعضا دوباره به کار روی آوردهاند و این اتفاق، از آنجا که ظرفیت بازار کار پذیرای تمام این افراد نیست و تعداد بیکاران هم زیاد است، ضربههای زیانباری به نظام اشتغال کشور و صندوقهای بازنشستگی میزند.
هر از گاهی در خصوص ادغام بخش درمان سازمانهای بیمهگر اجتماعی در سازمانها یا نهادهای دیگر، مباحثی مطرح میشود. به نظر شما چه ملاحظاتی باید در اینگونه طرحها لحاظ شود؟ بهویژه با توجه به اینکه منابع سازمان تامیناجتماعی تنها متعلق به ذینفعان این سازمان است و از طرفی دیگر سهم بیمهشدگان تحت پوشش سازمانهای مختلف بیمهگر در تامین هزینههای درمانشان متفاوت است؟
با توجه به اینکه سازمان تامیناجتماعی صندوقی بیننسلی و منابع و امکانات آن تنها متعلق به بازنشستگان و بیمهشدگان است، دولتها و حتی مسئولان سازمان نمیتوانند بدون مجوز صاحبان سازمان، نسبت به ادغام بخش درمان یا جدایی هر بخش یا امکانات دیگر سازمان تصمیمگیری کنند. اگر دولتها به فکر بیمهشدگان و بازنشستگان این صندوق بیمهای هستند، پرداخت سرانه درمان این قشر از محل بودجه ملی را در دستور کار قرار دهند.
مطلع هستید که درمان یکی از اساسیترین نیازهای بازنشستگان و سالمندان است. به نظر شما در این زمینه چه اقداماتی باید مورد توجه قرار گیرد؟
باید به این نکته اذعان داشت که بیشترین مشکلات سالمندان و بازنشستگان در حوزه بهداشت و درمان است. البته با توجه به قانون الزام درمان، مشکلات تا حدودی برطرف شده، اما هنوز کافی نیست. به نظر میرسد در حوزه سلامت سالمندان، از نظر نیروی انسانی، امکانات و تجهیزات، کاستیهای فراوانی وجود دارد. در خصوص موارد پیشگیری حوزه سلامت و ارائه خدمات درمانی، زمینهسازی و ایجاد فضاها و امکانات ورزشی نیز میتواند بسیار موثر باشد.
شما سطح کمی و کیفی خدمات بیمهای و درمانی ارائهشده به بازنشستگان را در استان خراسان شمالی چگونه ارزیابی میکنید؟
در حال حاضر وضعیت ارائه خدمات به بازنشستگان در استان نسبت به گذشته مطلوبتر شده است. در خصوص ارائه خدمات درمانی، تقاضای ما این است که حداقل در مراکز درمانی ملکی سازمان تامیناجتماعی، توجه ویژهای به مستمریبگیران و بازنشستگان وجود داشته و سالمندان و بازنشستگان اولویت بیشتری برای استفاده از خدمات درمانی داشته باشند.
تکریم بازنشستگان و سالمندان از برنامههای مهم سازمان تامیناجتماعی است. به نظر شما چگونه میتوان از ظرفیت فکری و تجربههای ارزشمند این قشر برای حل مشکلات بهره گرفت؟
بازنشستگان، صاحبان تجربه سالیان طولانی کار و تلاش هستند. بنابراین میتوان با تقویت کانونهای بازنشستگی به عنوان بازوی فکری و اجرایی سازمان در جهت بهتر دیده شدن و مثمرثمر بودن این نهادها تلاش کرد. بهتر است از بازنشستگان صاحبنظر و با تجربه، به عنوان اتاق فکر و مشاور در امور سالمندان استفاده شود. هماهنگی با سازمانها و ادارات دولتی برای مشارکت بهینه در راستای توجه بیش از پیش به بهداشت، درمان و تفریحات سالمندان نیز میتواند به افزایش نشاط، شادابی و کارایی این قشر کمک کند.
عملکرد سازمان تامیناجتماعی در دولتهای یازدهم و دوازدهم را چگونه ارزیابی میکنید؟
تجربه نشان داده است که هر زمان مدیریت ارشد سازمان تامیناجتماعی از بدنه این سازمان انتخاب شده، نهایت تلاشهای کارشناسانه و دلسوزانه در راستای اهداف سازمان به وجود آمده و سازمان به ریل اصلی خود بازگشته است. معتقدم انتخاب دکتر نوربخش از بدنه این سازمان برای تصدی مسئولیت مدیریت سازمان تامیناجتماعی، از فرازهای مهم کارنامه موفق دولتهای یازدهم و دوازدهم در این حوزه است.
تلاشهای صورت گرفته برای توسعه خدمات الکترونیک در سازمان تامیناجتماعی را تا چه حد موفق ارزیابی میکنید؟
به هر اندازه سازمان تامیناجتماعی در راستای توسعه خدمات الکترونیک گام بردارد، به همان اندازه در جهت کاهش هزینههای اضافی و صرفهجویی در منابع و نیز تسریع و تسهیل انجام امور و ارائه خدمات بهینه به بازنشستگان و مستمریبگیران موثر خواهد بود و بالطبع رضایتمندی بیشتری را درپی خواهد داشت.
مهمترین درخواست بازنشستگان استان از مدیران ارشد تامیناجتماعی و مسئولان کشور چیست؟
مهمترین درخواست بازنشستگان از مسئولان سازمان تامیناجتماعی و تصمیمگیران کشور این است که زمینه را برای اجرای طرح همسانسازی مستمریها از محل منابع عمومی و با کمک دولت آماده کنند. درخواست دیگر بازنشستگان استان این است که در خصوص وام قرضالحسنه بانک رفاه کارگران، سهمیه بیشتری در اختیار این قشر قرار گیرد. اگر سازمان با توجه به منابع خود بتواند مساعدت بیشتری در برگزاری اردوهای سیاحتی و زیارتی و تخصیص سهمیه بیشتر عتبات عالیات و حج عمره به اقشار بازنشسته داشته باشد، رضایتمندی بیشتر این قشر را درپی خواهد داشت.