«تامیناجتماعی به عنوان نهادی که با کارگر و کارفرما در ارتباط مداوم است، میتواند شرایطی را ایجاد کند که در صورت بروز و ظهور مشکلات احتمالی بین این دو قشر، این مشکلات بدون ایجاد تنش مرتفع شود». این بخشی از صحبتهای مهدی امیدوار، رئیس اتحادیه صنف شرکتهای فنی مشاورهای و خدمات رایانه استان خراسانشمالی در گفتوگو با ویژهنامه استانی آتیهنو است که بر نقش مهم تامیناجتماعی در بهبود فضای کسبوکار دلالت دارد. به عقیده این عضو هیاتمدیره شورای مرکزی سازمان نظام صنفی کشور، اجرای طرحهایی مانند بخشودگی جرایم بیمهای، میتواند امید زیادی در بازار کار و تولید کشور بهوجود آورد و در راه وصول مطالبات این سازمان از کارفرمایان نیز مفید باشد. مشروح این گفتوگو را در ادامه میخوانید.
به نظر میرسد شرایط کنونی کشور در یک حلقه علل و معلولی قرار گرفته و همه مسائل و مشکلات، به هم وابستهاند. سازمانهای بیمهگر، گرفتار برهم خوردن تعادل منابع و مصارفند. کارفرمایان که بزرگترین بیمهپرداز این سازمانها هستند، درگیر بازار نامطمئن و هزینهها و قوانین دست و پاگیرند و کارگران نیز به عنوان نیروی کار، در انتظار ایجاد شغل هستند. به نظر میرسد اگر فضای کسبوکار بهبود یابد، البته اگر از پیشنیازهای بسیار زیاد آن بگذریم، همه به سهم خود سود میبرند. به نظر شما سازمان تامیناجتماعی به عنوان یک سازمان بیمهگر اجتماعی با توجه به وظایف و ماموریتهایی که بر عهده دارد، چگونه میتواند در عین حمایت موثر از نیروهای کار، به بهبود فضای کسبوکار نیز کمک کند؟
با توجه به اینکه تامیناجتماعی یکی از نهادهای بزرگ بیمهای، اقتصادی و درمانی کشور است، طبیعتا در حوزههای متفاوتی میتواند اثربخشی مثبتی داشته باشد. کارگران در هرصورت حتی در بدترین شرایط اقتصادی میتوانند به سازمان تامیناجتماعی دلگرم باشند. از لحاظ مسائل درمانی نیز در صورت بروز مشکلات، کارگران از امکانات درمانی این نهاد استفاده میکنند و پس از طی دوران اشتغال، انتظار و امیدواری برقراری مستمری دارند. همین موارد، بر نقش تامیناجتماعی در حمایت از کارگران که به بهبود فضای کسبوکار هم خواهد انجامید، تاکید دارد. تامیناجتماعی به عنوان نهادی که با کارگر و کارفرما در ارتباط مداوم است، میتواند شرایطی را ایجاد کند که در صورت بروز و ظهور مشکلات احتمالی بین این دو قشر، این مشکلات بدون ایجاد تنشهای جدی مرتفع شود. پس به طور خلاصه میتوان نتیجه گرفت تامیناجتماعی به سبب ارائه خدمات درمانی، مستمری بازنشستگی و حمایتهای اجتماعی متفاوت به بیمهشدگان خود، نقش بهسزایی در ایجاد امنیت و برقراری آرامش در جامعه ایفا میکند.
با این وجود، به نظر شما وضعیت کنونی سازمان تامیناجتماعی تا چه اندازه جوابگوی وظایفی است که این سازمان برعهده دارد؟ از نگاه شما، تامیناجتماعی با چه چالشهایی روبهرو است و چه راهکارهایی برای برونرفت از این چالشها پیشنهاد میکنید؟
در چند سال اخیر، شرایط اقتصادی مناسبی را در بازار شاهد نیستیم و با توجه به این شرایط، اگر سازمان تامیناجتماعی همانند گذشته به اجرای طرحهایی نظیر بخشودگی جرایم بیمهای اقدام کند، کمک زیادی در حمایت از تولید کرده است. در حال حاضر مجموعه خدمات درمانی و بیمهای سازمان تامیناجتماعی در استان خراسانشمالی در شرایط نسبتا مطلوبی به سر میبرد و اگر مدیران سازمان در برخی شرایط خاص و با توجه به شرایط ویژه برخی استانها خصوصا در حوزه کسبوکار، سیاستهای منعطفی را در حمایت از نیروی کار تحت پوشش سازمان داشته باشند، شاید شرایط بهتری را در این زمینه تجربه کنیم.
مهمترین مسائل و مشکلاتی که در حال حاضر کارفرمایان و تولیدگران استان با آن مواجه هستند چیست؟
برخی از چالشهای موجود در حوزه کسبوکار به صورت خودکار به سازمان تامیناجتماعی منتقل میشود. زمانی که صورتحساب یک کارفرما توسط نهادهای مختلف پرداخت نشده یا دیر پرداخت میشود و یا در شرایط رکود بازار، کارفرما متحمل هزینههای گزاف میشود، مشکلات مالی پیمانکاران در برخی شرایط به سازمان تامیناجتماعی انتقال پیدا کرده و تبدیل به عاملی میشود در راستای ایجاد ارتباط ناسالم بین سه ضلع تامیناجتماعی، کارفرما و کارگر. با توجه به این شرایط، کمبود نقدینگی در بازار کار یکی از مشکلات مهم حوزه کسبوکار است که در درجه اول به کارفرمایان و در ادامه به تامیناجتماعی لطمه میزند.
به هر حال سازمان تامیناجتماعی برای انجام تعهدات خود در مقابل نیروهای مولد، نیازمند تجهیز منابع است و کارفرمایان اگر توقع دارند خدمات مناسبی به کارگرانشان ارائه شود، باید هزینه این خدمات را در قالب حقبیمه و طبق قانون بپردازند. اما امروز سازمان تامیناجتماعی با حجم زیادی از مطالبات معوقه از کارفرمایان روبهرو است. چه راهکاری برای پرداخت این معوقات پیشنهاد میکنید؟
برقراری و اجرای طرحهای تشویقی در سازمان تامیناجتماعی در ارتباط با وصول مطالبات معوق کارفرمایان میتواند بسیاری از موانع موجود در این خصوص را از سد راه بردارد و عاملی در جهت وصول هرچه سریعتر مطالبات باشد. طرحهای بخشودگی جرایم و طرح اقساطی کردن بدهی در سالهای گذشته، بازخوردهای خوبی داشت. اگر مدیران تامیناجتماعی این طرحها را ادامه دهند، مشکلات تا حدی رفع میشود. ضمن اینکه برخی از این طرحهای تشویقی، انرژی مثبت زیادی را به بازار کار تزریق میکند و حامل پیام آرامش برای فضای کسبوکار است.
وضعیت استان از نظر بازار کار، تولید و نیز خدمات تامیناجتماعی چگونه است؟
با توجه به سابقه، تجربیات و بومی بودن مدیران استانی سازمان تامیناجتماعی، مسائل و مشکلات حوزه کارگری و کارفرمایی به خوبی درک میشود. از زمان مدیریت جدید تامیناجتماعی در استان، شاهد افزایش سطح همکاریها و بهبود تعامل میان تامیناجتماعی، کارفرمایان و کارگران بودهایم و این موضوع، امتیازی است برای شرایط کسبوکار استان.
تامیناجتماعی دارای سه بخش عمده اقتصادی، بیمهای و درمانی است. انسجام و یکپارچگی این بخشها را در ارائه خدمات به شرکای اجتماعی تا چه اندازه اثربخش میدانید؟
تجمیع منابع حاصل از پرداخت حق بیمه کارگران و کارفرمایان در سازمان تامیناجتماعی در سالهای متمادی و تلاش برای حفظ ارزش این منابع، منجر به شکلگیری بخش اقتصادی و سرمایهگذاری تامیناجتماعی شده و درآمد حاصل از این بخش نیز به خود سازمان و کمک در بهبود ارائه خدمات رسیده است. اما باید این سوال مطرح شود که هزینههای گزاف بخش درمان تامیناجتماعی از کجا تامین میشود؟ جواب این است که بخشی از درآمدهای بیمهای سازمان و بخشی از درآمدهای حوزه اقتصادی و سرمایهگذاری تامیناجتماعی به صورت قانونی در راستای ارائه خدمات درمانی در مراکز ملکی و مراکز درمانی طرف قرارداد این سازمان هزینه شده است. انصافا در این سالها شاهد بهبود ارائه خدمات درمانی تامیناجتماعی در سطح کشور بودهایم اما در این میان در مقاطعی نیز برخی به فکر استفاده از این منابع بوده و هستند که از نظر ما کارفرمایان که اصلیترین تامینکننده منابع مالی سازمان هستیم، این امکان وجود ندارد. ما با هر طرحی که به استفاده از منابع و امکانات این سازمان در مسیری غیر از آنچه در ماموریت این سازمان است بینجامد، مخالفیم.