گزارشی از شعبه یک تامیناجتماعی شهرستان بجنورد، شعبه شهید حمیدیزاده
خدمات الکترونیک از ازدحام مراجعان کاسته است
ادارهکل تامیناجتماعی خراسانشمالی در شهرستان بجنورد برای ارائه خدمات بیمهای به بیمهشدگان، کارفرمایان و مستمریبگیران این شهر، دو شعبه و یک کارگزاری دارد. شعبه یک تامیناجتماعی بجنورد بهعنوان بزرگترین شعبه استان، خدمات بیمهای مورد نیاز بیمهشدگان را به آنها ارائه میدهد. ساختمانی دو طبقه که اکثر واحدهای شعبه در طبقه دوم آن قرار دارد. پیش از رسیدن به ساختمان، لازم است از فضای سبز زیبای شعبه عبور کنیم که آبنمایی با لوگوی تامیناجتماعی در میان این فضای سبز، خودنمایی میکند. شعبه یک بجنورد، یک زیبایی معنوی خاص هم دارد که بر سردر این شعبه نقش بسته؛ چراکه این شعبه به نام «شعبه شهید حمیدیزاده»، همان شهید والامقامی که کارمند تامیناجتماعی بجنورد بود و در دفاع از حرمین شریفین، در سوریه شهید شد، نامگذاری شده است. از کنار باجه بانک رفاه که برای رفاه حال بیمهشدگان در کنار ورودی شعبه قرار دارد میگذرم و به ساختمان اصلی شعبه پای میگذارم. در طبقه همکف، نگهبانی و اطلاعات شعبه قرار دارند و تنی چند از مراجعان، در حال راهنمایی گرفتن از اطلاعات هستند. البته تابلوهای اعلاناتی که در سطح شعبه نصب شده، راهنمای خوبی برای مراجعان است. به سمت طبقه دوم میروم که اکثر بخشهای شعبه در آن قرار دارند. جمعیت زیادی در این طبقه و در اتاقهای شعبه حضور ندارد و این موضوع، با در نظر گرفتن شلوغی همیشگی شعب تامیناجتماعی، کمی عجیب به نظر میرسد.
اگر بازنشستگی تامیناجتماعی نباشد
با یکی از مراجعان که در اتاق نامنویسی و حسابهای انفرادی نشسته، گفتوگو میکنم. او که برای بیمه شدن به این شعبه آمده است، میگوید: «سوپرمارکت دارم و میخواهم خودم را بیمه کنم. پدرم اصرار زیادی دارد که بیمه شوم، میگوید برای آینده خودت و بچههایت خوب است.»
در بخش مستمریها، خانم میانسالی را میبینم که جلوی میز مسئول این واحد ایستاده است. اندوه زیادی در چهره دارد. روی سخن را با او باز میکنم، اما انگار بر زبانش قفلی از غم زدهاند. میگوید: «همسرم به تازگی فوت کرده و برای برقراری مستمری بازماندگان آمدهام. دو فرزند یتیم دارم و نمیدانم اگر همسرم بیمه تامیناجتماعی نبود، روزگار بعد از او را چگونه باید میگذراندیم.» به او تسلیت میگویم و خداحافظی میکنم.
در همین حین شخصی دست در جیب و خرامان به طبقه دوم میرسد. کارگر شهرداری است و مجید نام دارد. او بیمه شده و میگوید: «آمدهام دفترچه بیمهام را تمدید کنم، اما گفتند باید بروم کارگزاری.» از او درباره شرایط بیمهاش میپرسم و اینکه آیا بدهی شهرداری به تامیناجتماعی باعث شده خدمات مورد نیاز خود را دریافت نکند؟ از بیاطلاعی سرش را تکان میدهد و میگوید: «تا الان که مشکلی نداشتیم و خدا کند از این به بعد هم مشکلی نداشته باشیم. برای من که کارگرم و اصلا نمیدانم پسانداز یعنی چه، فقط همین امید بازنشستگی و دریافت مستمری وجود دارد و اگر همین هم نباشد...» در آخر شانههایش را بالا میاندازد و میرود.
95 درصد کارها اینترنتی است
به اتاق رئیس شعبه میرسم که در همین طبقه واقع شده و درب آن به روی مراجعان، همیشه باز است. اولین سئوالی که از «سید برات اکبرپور سکه» پرسیدم، علت خلوتی عجیب شعبه بود. او در این زمینه میگوید: «بیش از 95 درصد کارهای شعبه به صورت الکترونیکی انجام میشود و کارکنان شعبه، از طریق ایمیل و سایت با مخاطبان خود در ارتباطند و دیگر نیازی به مراجعه حضوری به شعبه وجود ندارد. خوشبختانه کارفرمایان همکاری لازم را داشته و به ندرت لیست بیمهای به صورت دستی به شعبه آورده میشود.»
وی میافزاید: «این شعبه که به نام شهید حمیدیزاده مزین شده، تنها شعبه ویژه و تیپ یک استان خراسانشمالی است که نزدیک به 65 هزار بیمهشده و بیش از 5 هزار مستمریبگیر را تحت پوشش دارد.»
رییس شعبه یک تامیناجتماعی بجنورد درباره تنوع کارگاههای تحت پوشش این شعبه نیز میگوید: »در کنار وجود تعدادی شرکت صنعتی از جمله پتروشیمی و سیمان بجنورد، غالب مردم در شهرستان به کشاورزی و دامداری مشغول هستند و بسیاری از کارگاهها نیز در حجم بسیار کوچک و چند نفره صنعتی فعالیت میکنند. با این وجود و بهرغم مشکلات صنعت شهرستان، ما در سال گذشته توانستیم عملکرد نسبتا مثبتی داشتهباشیم.»
اکبرپور به بدهی نهادها و دستگاههای دولتی بجنورد به این شعبه اشاره میکند و میافزاید: «بسیاری از نهادها و سازمانهای دولتی در حال حاضر به تامیناجتماعی بدهکارند که در این زمینه میتوان به شهرداری بجنورد اشاره کرد که تا مهرماه امسال، بالغ 24 میلیارد تومان بدهی انباشته بابت حق بیمه کارکنان خود دارد.»
وی میگوید: «بهرغم میل باطنی و به دلیل بدحسابی گسترده شهرداری بجنورد، در گذشته در مواردی مجبور به بستن حسابهای بانکی این نهاد شدیم تا اینکه توانستیم یک میلیارد تومان از این بدهی را در ماه گذشته وصول کنیم. البته با توجه به بدهی بسیار سنگین این نهاد، امکان تهاتر با شهرداری وجود دارد.»
اکبرپور، دانشگاه علوم پزشکی بجنورد را دومین بدهکار بزرگ این شعبه معرفی میکند و میگوید: «دانشگاه علوم پزشکی در حال حاضر بیش از 2 میلیارد تومان به شعبه یک بدهی دارد. 50 مورد از بنگاهها و کارگاهها نیز بدهی بالای 100 میلیون تومان دارند و پس از اینها، بیشترین بدهی مربوط به حق بیمه مربوط رانندگاناست.»
رئیس شعبه شهید حمیدیزاده، میگوید: «در سال گذشته بیش از 7 هزار پرونده ماده 38 را که در بلاتکلیفی بهسر میبردند محاسبه کرده و مکاتبات لازم را با کارفرمایان انجام دادیم که منجر بهایجاد 15 میلیارد تومان مطالبات برای شعبه شد.»
اکبرپور در ادامه، مراجعان به شعبه را صاحبان منابع تامیناجتماعی میداند و با تاکید بر ضرورت ایجاد رضایتمندی در میان مراجعان میگوید: «تکریم ارباب رجوع همواره در سازمان تامیناجتماعی مورد توجه بوده و اهمیتی خاص داشته و در شعبه یک بجنورد نیز صندوقهای انتقادات و پیشنهادات نصب شده و محتویات صندوقها در دورههای زمانی مشخص مورد بررسی قرار میگیرد.»
وی میافزاید: «در سالهای گذشته به دلیل پاسخگویی مناسب و تلاش در جهت حل مشکلات ارباب رجوع، چندین بار مورد تشویق کتبی مدیریت تامیناجتماعی استان قرار گرفتیم و در شورای اداری اخیر شهرستان بجنورد نیز، شعبه یک تامیناجتماعی به عنوان دستگاه برتر از نظر حقوق شهروندی و دستگاه برتر در حوزه عفاف و حجاب انتخاب شد و از طرف استانداری، لوح تقدیر گرفت.»
رئیس شعبه یک بجنورد، برخی نارضایتیهای موجود از عملکرد شعبه را به ناآگاهی بعضی از مراجعان نسبت به قوانین و مقررات تامیناجتماعی ربط میدهد و میگوید: «برخی از اعلام نارضایتیهای ارباب رجوع به عدم اطلاع از قوانین سازمان برمیگردد. به عنوان مثال، بعضی افراد بهدنبال سوابق خود در شهرستانهای دیگر هستند که در دسترس ما قرار ندارد و ما در حیطه وظایف تعریفشده شعبه خود قادر به ارائه سوابق هستیم و صرفا با اعلام درخواست از شعبه مورد نظر میتوانیم اطلاعات لازم را به دست آوریم. برخی کارگران ساختمانی هم با مراجعه به شعبه، خواهان دریافت تخفیف در حق بیمه هستند اما با توجه به قوانین، امکان تخفیف حق بیمه وجود ندارد.»
اکبرپور با اشاره به اینکه استان خراسانشمالی نسبت به سایر استانها، استانی تازه تاسیس محسوب میشود، میافزاید: «پیش از تاسیس استان، مدیران تامیناجتماعی عموما غیربومی بودند، اما با حضور مدیریت کنونی استان که بومی است، ارتباط و تعامل سازندهای بین بخشهای مختلف این سازمان با نهادها و سازمانهای بیرونی برقرار شده که نتایج مثبت آن کاملا مشهود است.»
وی در پایان گریزی هم به وضعیت کلان سازمان تامیناجتماعی میزند و میگوید: «در چهار سال گذشته، سازمان تامیناجتماعی توانسته یک ثبات نسبی را تجربه کند. یکی از عوامل ایجاد این ثبات، جابهجا نشدن مدیران و تصویب نشدن قوانین متعارض در حوزههای مختلف بوده و ما به عنوان کسانی که از نزدیک با مراجعان و مخاطبان سازمان در ارتباطیم، به وضوح این رضایتمندی را در مراجعان میبینیم.»