دکتر داود احمدیان، مدیر درمان تامیناجتماعی استان تشریح کرد
دستاوردها و چالشهای طرح تحول سلامت در خراسان شمالی
دکتر داود احمدیان، همزمان مدیر درمان و رئیس دفتر رسیدگی به استان پزشکی تامیناجتماعی استان خراسانشمالی است و به همین دلیل، ارزیابی مناسبی از وضعیت درمان این استان شمالی کشور دارد. به عقیده او، سازمان تامیناجتماعی نقش مهمی در درمان عمومی کشور برعهده دارد، اما عدالت در توزیع منابع طرح تحول سلامت، در مورد این سازمان و سایر سازمانهای بیمهگر رعایت نشده است. مشروح گفتوگوی خبرنگار ویژهنامه استانی آتیهنو با دکتر احمدیان را در ادامه میخوانید. وی در این گفتوگو، عمدهترین چالش درمان در استان را کمبود نیروی انسانی در ردههای مختلف و خصوصا نبود برخی تخصصها اعلام میکند و میافزاید که در مراکز درمانی ملکی تامیناجتماعی هم با کمبود متخصص مواجهیم.
اگر موافق باشید در ابتدا به سطح کمی و کیفی خدمات درمانی ارائهشده از سوی سازمان تامیناجتماعی در استان خراسانشمالی بپردازیم. در حال حاضر، چند مرکز درمانی ملکی تامیناجتماعی در استان وجود دارد؟
در استان خراسانشمالی، چهار مرکز درمانی ملکی تامیناجتماعی وجود دارد که پراکندگی مناسبی در سطح استان دارند. بیمارستان ثامنالائمه بجنورد، درمانگاه تخصصی اسفراین، درمانگاه تخصصی شیروان و درمانگاه عمومی شهرستان گرمه و جاجرم، وظیفه درمان مستقیم بیمهشدگان سازمان را در این استان برعهده دارند. بیمارستان ثامنالائمه در آخرین اعتباربخشی صورت گرفته، برای چندمین سال پیاپی موفق به اخذ درجه یک اعتباربخشی شد. 90 پزشک و 160 نفر کادر درمانی، در این مراکز مشغول به کارند، اما با توجه به اینکه استان از نظر وجود نیروی متخصص با محرومیت روبهرو است، نیاز به پزشکان متخصص در استان بسیار زیاد است. البته در سال گذشته در این زمینه موفق به جذب 9 پزشک متخصص شدیم و بخشی از کمبودها برطرف شد. بیمارستان و مراکز ملکی، درمانی سازمان تامیناجتماعی در استان، خدماتدهی به بالغ بر 400هزار نفر جمعیت تحت پوشش را برعهده دارند که حدود 40 درصد جمعیت استان را در بر میگیرد. بحث کمبود نیروی انسانی متخصص، در کل استان مشاهده میشود. بهرغم اینکه بیش از 500 ردیف استخدامی کادر درمانی در استان وجود دارد، در حال حاضر فقط 430 نفر نیروی انسانی داریم. در بخش درمان نیز با کمبود نقدینگی مواجه هستیم و کمبود برخی از رشتههای تخصصی در استان کاملا مشهود است. مثلا مراجعهکنندگان به بیمارستان بجنورد از کمبود برخی خدمات پاراکلینیک مانند ماموگرافی و بیناییسنجی رنج میبرند. البته انجام خدمات فوقتخصصی ارتوپدی و چشم، یکی از نقاط قوت درمان تامیناجتماعی استان است.
علاوه بر کمبود متخصص، از نظر تعداد تخت در مراکز ملکی وضعیت استان چگونه است؟
با توجه به تعداد بیمهشدگان تامیناجتماعی در استان، از نظر تعداد تخت بیمارستانی هم کمبودهایی داریم. البته سازمان تامیناجتماعی با افزایش تخت بیمارستان بجنورد از 104 به 160 تخت موافقت کرده که درصورت انجام، کمبود تخت بیمارستانی برای بیماران تا حدودی مرتفع میشود. در محوطه بیمارستان بجنورد نیز در حال ساخت یک کلینیک تخصصی هستیم که پس از اتمام، 4 هزار متر مربع به فضای درمانی استان افزوده خواهد شد.
در بخش درمان غیرمستقیم با چه تعداد مرکز درمانی در استان طرف قرارداد هستید؟
تقریبا همه ارائهدهندگان خدمات درمانی که به عقد قرارداد با سازمان تامیناجتماعی تمایل داشته باشند، طرف قرارداد ما هستند. دفتر اسناد پزشکی استان در حال حاضر با 64 پزشک عمومی، 75 متخصص و فوقتخصص، 38 دندانپزشک عمومی و متخصص، 99 داروخانه خصوصی و دانشگاهی، 18 رادیولوژی و سونوگرافی، دو MRI، 4 سی.تی.اسکن، یک مرکز پزشکی هستهای، 5 مرکز دیالیز، یک مرکز سنگشکن، 19 فیزیوتراپی، 38 درمانگاه و مراکز بهداشت، 2 دیکلینیک و بیمارستان خصوصی و 10 بیمارستان دانشگاهی قرارداد دارد و بیمهشدگان استان در صورت نیاز میتوانند از هزار و322 تخت بیمارستانی استان استفاده کنند.
وضعیت پرداخت مطالبات این مراکز چگونه است؟
با اجرای طرح تحول سلامت و افزایش تعهدات بیمههای درمان، بدهی تامین اجتماعی استان به مراکز درمانی تا 2.5 برابر افزایش یافت، اما در خصوص وضعیت پرداخت مطالبات مراکز درمانی، استان خراسانشمالی در رده استانهای پیشرو قرار دارد. همچنین مطالبات پزشکان استان تا اردیبهشت ماه و مطالبات داروخانهها نیز تا خرداد ماه پرداخت شده است.
بیشترین خدماتی که در مراکز ملکی سازمان در استان به بیمهشدگان ارائه میشود شامل چه خدماتی است؟
شاید با مرور آمار مراجعان بهتر بتوان به این سوال پاسخ داد. در 6 ماه نخست سال جاری 1296 زایمان و عمل سزارین در این مراکز درمانی ملکی انجام شده است. 3623 نفر از خدمات دندانپزشکی استفاده کرده و بیش از 255 هزار مورد مراجعه به داروخانهها داشتهایم. همچنین 7 هزار و 861 نفر در این مدت به مراکز رادیولوژی و سونوگرافی و 38 هزار نفر نیز به آزمایشگاه مراجعه کردهاند. 1765 نفر در مراکز ملکی سی.تی.اسکن شده و 293 مورد جراحی بزرگ، 1801 مورد جراحی متوسط و 1234 مورد جراحی کوچک در مراکز ما انجام شده است. تعداد ویزیت سرپایی بیماران در این مدت به 334 هزار ویزیت رسید و حدود 6 هزار نفر نیز در 6 ماه نخست امسال، بستری شدند که باعث شد درصد اشغال تخت در مراکز درمانی تامیناجتماعی استان به عدد 71.4 برسد.
وضعیت تجهیزات پزشکی و ارتقای هتلینگ مراکز درمانی در استان چگونه است؟
در سال گذشته برای خرید و تجهیز مراکز درمانی به دستگاههای پزشکی، بیش از 12 میلیارد ریال هزینه کردیم که در مقایسه با سال قبل از آن، حدود 4 میلیارد ریال افزایش را در این زمینه شاهد هستیم. این افزایش با پیگیریهای مستمر حاصل شد. در بخش ارتقای سطح هتلینگ مراکز درمانی هم اقدامات خوبی در بیمارستان ملکی استان با اعتباری بالغ بر 3 میلیارد و 200 میلیون تومان در حال انجام است. از این مبلغ، 650 میلیون تومان در یک بخش بیمارستان هزینه شده و این بخش آماده بهرهبرداری است. همچنین ارتقای هتلینگ بخشی دیگر از بیمارستان نیز تا اواخر دیماه آغاز خواهد شد. البته با توجه به اینکه ارتقای هتلینگ تمامی بخشها را پیشبینی کردهایم، نیازمند اعتبارات بیشتری در این زمینه هستیم.
به نظر شما توسعه خدمات الکترونیک تا چه اندازه میتواند به بهبود سطح کیفی امور بینجامد؟
سازمان تامیناجتماعی همواره در توسعه خدمات الکترونیک پیشرو بوده است.
به دنبال حذف نسخه کاغذی و جایگزینی با نسخه الکترونیکی، شاهد کاهش هزینهها، افزایش سرعت انجام کار، تشکیل پرونده الکترونیک سلامت، کاهش خطا در ثبت خدمات و کنترل وسایل مصرفی و دارو بودهایم. نوبتدهیهای تلفنی و اینترنتی نیز افزایش سرعت خدمترسانی را در پی داشته است. همچنین ارسال پیامک یادآوری نوبت بیمار و ارسال پیامک کنسلی نوبت به دلیل تغییر برنامه پزشک و ارسال جواب آزمایش بهصورت الکترونیکی در مراکز درمانی سازمان فعال است.
به عنوان یک مدیر استانی، به نظر شما بخش درمان استان با چه کمبودها و چالشهایی روبهروست؟
عمدهترین چالش درمان استان، کمبود نیروی انسانی در ردههای مختلف بخصوص نبود برخی تخصصها است. در مراکز درمانی ملکی تامیناجتماعی هم با کمبود متخصص مواجهیم. کمبود تخت بیمارستانی و کمبود درمانگاههای تخصصی از جمله دیگر چالشهای درمان استان خراسانشمالی است. در بخش درمان غیرمستقیم نیز کمبود منابع مالی، یکی از عمدهترین چالشها است که در ماههای اخیر باعث برخی نارضایتیهای مراکز طرف قرارداد شده است. در حوزه اسناد پزشکی، عدم تعهد مراکز درمانی دانشگاهی به الزامات طرح تحول سلامت یکی از مشکلات است. برخی مراکز دانشگاهی به دلایل غیرموجه از ارسال اینترنتی اسناد پاراکلینیک خودداری میکنند که این خودداری، مشکلاتی به وجود آورده است.
طرح تحول سلامت، یکی از مهمترین طرحهای اجتماعی دولت است که اجرای آن هنوز ادامه دارد. شما در صحبتهای خود به برخی کاستیها و چالشهای این طرح اشاره کردید. ارزیابی کلی شما از اجرای این طرح چیست؟
طرح تحول نظام سلامت با هدف افزایش دسترسی عمومی به خدمات درمانی اجرا شد و با توجه به شرایط اقتصادی عموم مردم، مزیتهای زیادی داشت. دسترسی مردم به خدمات درمانی ارزانقیمت، ارتقای هتلینگ بخشهای بستری، پوشش بیمهای و درمانی یکنواخت کل جامعه به صورت نسبی و ترویج زایمان طبیعی از جمله مزایای اجرای طرح تحول سلامت است. اما سئوال مهمی که وجود دارد و آن این است که بعد از گذشت بیش از 3 سال از آغاز این طرح، آیا هزینهها به افزایش سطح کمی و کیفی خدمات منجر شده است؟ آیا این طرح توانسته به اهداف خود برسد؟ قطعا خیر. با توجه به افزایش هزینههایی که بخش اعظم آن بر دوش سازمانهای بیمهگر خصوصا تامیناجتماعی است، شاهد بهبود کمی و کیفی قابل توجه خدمات ارائه شده نبودیم. سازمان تامیناجتماعی در راستای همگامی با طرح تحول سلامت، اقدامات بسیار مهمی انجام داد، اما آنچه در نهایت برای سازمان تامیناجتماعی باقی ماند، 3 برابر شدن هزینه درمان، کاهش منابع به دلیل پیشبینی نشدن هزینهها و افزایش تمایل پزشکان به کار در مراکز دولتی بود.