دکتر قدرت اخوان اکبری، رئیس دانشکده علوم پزشکی استان اردبیل:
کاهش هزینههای درمانی مردم دستاورد اصلی طرح تحول سلامت
رئیس دانشکده علوم پزشکی استان اردبیل معتقد است با اجرای طرح تحول سلامت، هزینه درمانی مردم در بخش دولتی به میزان قابل توجهی کاهش یافته و موارد مراجعه بیماران غیربیمهشده تامیناجتماعی به بیمارستانهای دانشگاهی بسیار بیشتر شده است. دکتر اخوان اکبری در گفتوگو با ویژهنامه استانی آتیهنو، تعامل سازمان تامیناجتماعی با مراکز درمانی دانشگاهی و بخش خصوصی در این استان را مناسب میداند اما در مقابل از برخی تاخیرها در پرداخت مطالبات، گلایهمند است.
خدمات درمان و سلامت، یکی از نیازهای مهم هرجامعه است. در استان اردبیل وضعیت کلان درمانی از نظر امکانات، تجهیزات و نیروی انسانی چگونه است؟ مهمترین مشکلات این حوزه از نگاه شما چیست؟
از نظر امکانات و نیروی انسانی تخصصی و فوقتخصصی، وضعیت نسبتا مطلوبی در استان برقرار است و در کلیه رشتههای تخصصی و فوقتخصصی مورد نیاز به استثنای یکی دو مورد، امکانات، تجهیزات و نیروی انسانی لازم جهت ارائه خدمات درمانی ضروری به مردم مهیا است. عمده مشکلات موجود در ارتباط با خدمات فوقتخصصی، نبود فوقتخصص در رشتههای جراحی کودکان و جراحی عروق است که البته در این دو رشته نیز افراد واجد شرایط در یکی دو سال آینده با اتمام تحصیلات خود، شروع به کار خواهند کرد. همچنین در طول سالهای گذشته، بیشترین تعداد پزشکان متخصص به شهرستانهای واقع در مناطق محروم اختصاص داده شده که این کار در راستای افزایش بهرهمندی اهالی شریف شهرستانهای تابعه از خدمات درمانی و تحقق عدالت در دسترسی به خدمات سلامت بوده است.
طرح تحول نظام سلامت را فارغ از برخی اشکالات در زمینه زیرساختها و نیز پایداری منابع مالی مورد نیاز، شاید بتوان انقلابی در حوزه خدمات سلامت به شمار آورد. اجرای این طرح چه دستاوردهای ملموسی برای مردم و بخش درمان استان دربر داشته است؟
طرح تحول نظام سلامت در قالب چند بسته در حوزه درمان به اجرا گذاشته شد. با اجرای هر یک از بستههای این طرح، میزان خدمترسانی به مردم در حوزه سلامت و درمان به نحو چشمگیری افزایش یافت. بیماران بستری قبل از اجرای طرح تحول بالغ بر 33 درصد صورتحساب بیمارستانهای دولتی را پرداخت میکردند که با اجرای این طرح، هزینه بستری بیماران به حدود 7.5 درصد رسید. در قالب این بسته از ابتدای طرح تاکنون بالغ بر 117 میلیارد تومان در استان هزینه شده و به همین میزان، هزینههای درمانی مردم کاهش یافته است. ضمنا در راستای درمان بیماریهای صعبالعلاج، مرکز درمان ناباروری دانشگاه با صرف اعتباری بالغ بر 23 میلیارد ریال در محل ساختمان موسسه ریحانه، تجهیز و راهاندازی شد. از ابتدای اجرای طرح تحول سلامت تا پایان سه ماه اول سال جاری، از مجموع 80 هزار و 965 مورد زایمان در بیمارستانهای تابعه دانشگاه (زایمان طبیعی و سزارین)، تعداد 35 هزار و 536 مورد زایمان طبیعی بوده و مادران بدون پرداخت هیچ هزینهای ترخیص شدهاند. کاهش درصد سزارین در بیمارستانهای تابعه دانشگاه معادل 11.8 درصد، افزایش رضایتمندی مردم به میزان 91 درصد از خدمات ارائه شده در مراکز درمانی استان، ایجاد و راهاندازی 18 کلینیک ویژه تخصصی و فوقتخصصی نوبت عصر با حضور 219 نفر از پزشکان متخصص و فوقتخصص در اقصینقاط استان، راهاندازی کلینیک شماره یک دندانپزشکی در محل دانشکده دندانپزشکی اردبیل، توسعه تختهای NICU به تعداد 13 تخت در بیمارستانهای علوی و بوعلی، احداث مرکز غربالگری سرطان و مرکز شیمیدرمانی سرپایی 24 تختخوابی در مرکز آموزشی و درمانی امام خمینی(ره) اردبیل، از جمله مهمترین اقدماتی است که در مدت اجرای طرح تحول سلامت انجام شده است. همچنین میتوان به افتتاح کلینیک ویژه تخصصی مشکینشهر، نمینشهر، شهرک کارشناسان، پارسآباد و خلخال اشاره کرد. در مجموع میتوان گفت دستاورد اصلی اجرای این طرح در استان اردبیل، تحقق نسبی عدالت در دسترسی به خدمات سلامت و نیز کاهش چشمگیر میزان هزینه از جیب مردم بوده است.
سطح کمی و کیفی خدمات درمانی سازمان تامیناجتماعی با توجه به شمار بیمهشدگان و مستمریبگیران تحت پوشش این سازمان در استان اردبیل را چگونه ارزیابی میکنید؟
سازمان تامیناجتماعی مهمترین سازمان ارائههنده خدمات بیمه درمان در کشور و در استان اردبیل است که افراد زیادی را تحت پوشش خدمات درمانی قرار داده و در عین حال دومین تولیدکننده خدمات درمانی در کشور پس از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است. امکانات مطلوبی هم در بخش درمان این سازمان فراهم شده اما پس از اجرای طرح تحول نظام سلامت و ابلاغ تعرفههای جدید برای بیمهشدگان سایر بیمهها که طبق آن باید سهم بیشتری در مراکز اختصاصی تامیناجتماعی بپردازند و همچنین به علت رایگان نبودن زایمان طبیعی در مراکز یادشده، به نظر میرسد سطح کمی خدمات درمانی سازمان تامیناجتماعی برای بیمهشدگان سایر سازمانها، کاهش یافته و مراکز درمانی این سازمان، بیشترین تمرکز خود را بر درمان بیمهشدگان و مستمریبگیران خود گذاشتهاند و این امر، افزایش شدید بار مراجعه سایر اقشار مردم به مراکز درمانی تابعه دانشگاه را ایجاد کرده است. ضمنا به علت کمبود متخصص در استان، تعدادی از رشتههای تخصصی و فوقتخصصی در مراکز تامیناجتماعی وجود ندارد، لذا تعداد زیادی از این بیماران در مراکز مذکور، پذیرش نمیشوند یا اینکه بلافاصله پس از پذیرش، به بیمارستانهای تابعه دانشگاه اعزام میشوند.
ارتباط، تعامل و همکاری مدیریت درمان تامیناجتماعی استان با ارائهدهندگان خدمات درمانی و تشخیصی بخش خصوصی، دولتی و دانشگاهی چگونه است؟ چه پیشنهادهایی برای توسعه و تعمیق این تعامل و همکاری دارید؟
تعامل و همکاری تامیناجتماعی با مراکز خصوصی از نظر مسائل بیمهای، مناسب بوده است. البته بعضی مراکز خصوصی و دولتی از برخی موارد تاخیر در پرداختها گلهمند هستند که حتی در مواقعی منجر به عدم پذیرش بیماران بیمهشده یا لغو قرارداد با بیمه تامیناجتماعی شده است. تامیناجتماعی در برخی بیمارستانهای دولتی مانند بیمارستان ولایت گرمی و بیمارستان امام خمینی(ره) بیلهسوار، نماینده مقیم ندارد که موجب بروز مشکلاتی مانند ارسال پروندهها به اردبیل یا سایر مراکز میشود. ضمنا بر خلاف سایر بیمههای پایه که عمده کسورات اعمالی آنها برای اسناد پزشکی مراکز درمانی دولتی در یک مرحله صورت میگیرد، بیمه تامیناجتماعی از الگوی اعمال کسورات زیاد در دو مرحله (کسورات اعمالی کارشناس مقیم بیمارستان و سپس کسورات اعمالی پس از ارسال اسناد توسط دفتر رسیدگی به اسناد پزشکی) تبعیت میکند.