گزارشی از شعبه یک تامیناجتماعی بیرجند
توسعه پوشش بیمه اجتماعی به کارگران مهاجر
تامیناجتماعی در سال 1351 در شهرستان بیرجند، تنها یک نمایندگی مقیم داشت که تحت نظارت شعبه تربتحیدریه کار میکرد. ظاهراً در آن زمان شهرستان تربیتحیدریه، مرکزیت و اهمیت بیشتری نسبت به بیرجند داشته و به اصطلاح امروزی شعبه مادر تامیناجتماعی در آن شهر مستقر بوده که این تناسب در حال حاضر به هم خورده و تقریباً بر عکس شده است. با گذشت زمان، نمایندگی مقیم بیرجند در سال 53 به نمایندگی ثابت تبدیل و در سال 55 این شهر دارای شعبهای مستقل شد. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و در سال 64 ساختمانی برای این شعبه احداث و در سال 67، شعبه در ساختمان جدید مستقر شد. در سال 91 ساختمان شعبه توسعه پیدا کرد و در دیماه سال 93 هم، طرح توسعه شعبه 1 تامیناجتماعی بیرجند در جریان یازدهمین سفر استانی رئیسجمهور به خراسان جنوبی با حضور مدیرعامل سازمان تامیناجتماعی در زیربنای یک هزار و 370 مترمربع و اعتبار 22 میلیارد ریال به بهرهبرداری رسید. ساختمان قبلی شعبه 1 تامیناجتماعی بیرجند، هزار و 500 مترمربع زیربنا داشت که با بهرهبرداری از طرح توسعه آن، زیربنای فضای اداری این شعبه در مجموع به 2 هزار و 830 متر مربع رسید.
تلاش میکنیم بهترین شعبه تیپ 3 شویم
رئیس شعبه یک تامیناجتماعی شهر بیرجند از احراز رتبه 13 این شعبه در بین شعب همتیپ خود خبر داد و افزود: «با توجه به بخشنامههای اخیر ادارهکل اتباع سازمان تامیناجتماعی، پیگیر هستیم تا کارگران خارجی شاغل در استان که تحت پوشش بیمه نیستند را تحت پوشش قرار دهیم.»
حاجی محمد یوسفی از اجرای آزمایشی طرح بازرسی الکترونیک در این شعبه خبر داد و گفت: «شعبه یک تامیناجتماعی شهر بیرجند، شعبه تیپ 3 ممتاز است که ردیف تشکیلاتی آن 62 نفر ولی تعداد کادر شاغل 55 نفر هستند.» وی افزود: «دو شعبه اقماری تحت نظارت این شعبه در شهرستانهای سربیشه و سرایان فعالیت میکنند که در آنها ارائه خدمات، مطابق شعبه ما صورت میگیرد. دو پرسنل ثابت در شعبه اقماری سرایان و یک نفر ثابت در شعبه اقماری سربیشه مشغول فعالیت هستند و یک نفر هم به شکل کمکی در مواقع ضرورت به شعبه سربیشه اعزام میکنیم.»
رئیس شعبه یک تامیناجتماعی شهر بیرجند در خصوص افراد تحت پوشش این شعبه گفت: «بیمهشدگان اصلی این شعبه بیش از 46 هزار نفر هستند و 5 هزار و 446 نفر را هم به عنوان بازنشسته، بازمانده و ازکارافتاده تحت پوشش داریم. مجموعاً با افراد تبعی بیمهشدگان و مستمریبگیران، جمعیتی بالغ بر 141 هزار و 480 نفر، تحت پوشش خدمات شعبه یک بیرجند هستند.»
یوسفی با اشاره به انتزاع 2 شعبه از شعبه یک تامیناجتماعی شهر بیرجند، گفت: «سال 92 شعبه 2 بیرجند و سال 94 هم شعبه درمیان از این شعبه منتزع شد و به خاطر استقلال این دو شعبه، تعداد بیمهشدههای تحت پوشش این شعبه، تاحدی کاهش یافت.»
یوسفی تعداد کارگاههای فعال تحت پوشش این شعبه را حدود 4 هزار کارگاه اعلام کرد که لیست حق بیمه را به صورت اینترنتی ارسال و پرداخت میکنند. وی افزود: «تعداد اتباع خارجی تحت پوشش شعبه یک در حال حاضر 77 نفر است که قریب به اتفاق آنها تبعه کشور افغانستان هستند و از این شعبه خدمات دریافت میکنند. البته اتباع خارجی زیادی در مشاغل استان فعال هستند که هنوز تحت پوشش بیمه قرار نگرفتهاند و در حال شناسایی و پوشش بیمهای آنان هستیم.»
رئیس شعبه یک تامیناجتماعی شهر بیرجند تاکید کرد: «با توجه به دستورالعملهای اخیر ادارهکل اتباع سازمان تامیناجتماعی، از طریق تقویت بازرسیهای بیمهای و نیز تعامل با ادارهکل کار و رفاه اجتماعی استان و اداره اتباع فرمانداری، پیگیر هستیم تا همه کارگران خارجی که تحت پوشش بیمه نیستند از طرق مختلف اعم از بیمه اجباری، مشاغل آزاد یا انواع دیگر، تحت پوشش قرار گیرند.»
وی افزود: «دو بازرس آقا و یک بازرس خانم هم برای بازرسی از کارگاههای بانوان داریم و نیروهای ما در مجموع کم و در مقایسه با شعب ممتاز 3، کمتر است.»
یوسفی با اشاره به رتبهبندی سالانه شعب در تیپهای مختلف توسط سازمان تامیناجتماعی، گفت: «بر اساس آخرین رتبهبندی، در گروه ممتاز سه، 94 شعبه در کل کشور داریم که این شعبه در بین آنها، حائز رتبه 13 شده است. این روند نشان از تلاش همکاران ما است و امیدواریم با تداوم این تلاش، به صدر این جدول برسیم.» وی در خصوص بازرسی الکترونیک از کارگاهها گفت: «این طرح حدود 5 ماه پیش در این شعبه راهاندازی شد و البته نواقصی دارد که به دنبال رفع آنها هستیم.»
رئیس شعبه 1 تامیناجتماعی شهر بیرجند افزود: «در این طرح، بازرس به شعبه مراجعه میکند و با اطلاعات کارگاه، لیست افراد طبق گزارش قبلی بازرس و لیست کارفرما که در اختیار دارد، اقدام به بازرسی و کنترل میکند.»
وی ادامه داد: «هنوز اوایل اجرای این طرح است و قاعدتاً هر سیستمی در ابتدای راهاندازی مشکلاتی دارد. باید پیش رفت و اشکالات را رفع کرد.»
یوسفی با اشاره به افزایش سرعت، کیفیت، صحت و دقت کار بازرسان با اجرای این طرح گفت: «از جمله اشکالات طرح بازرسی الکترونیک این است که در برخی مناطق، فعلاً نمیتوان به شکل آنلاین کار کرد. این مشکل به شرکت مخابرات برمیگردد که باید مناطق تحت پوشش شبکه اینترنت را گسترش دهد.» وی افزود: «در محدود شهری، مشکل اتصال به اینترنت نداریم ولی در محدوده معادن خارج شهر، سرویسدهی مخابرات وجود ندارد و بازرسان، اطلاعات را آفلاین وارد سیستم میکنند و بعد از آنلاین شدن، اطلاعات ارسال میشود.»
رئیس شعبه یک تامیناجتماعی شهر بیرجند تاکید کرد: «در مجموع هرچه به سمت خدمات الکترونیک و غیرحضوری برویم خوب است ولی به زیرساختهایی نیاز داریم که به مرور در حال ایجاد آن هستیم.» وی از مراجعه به طور متوسط روزانه 10 نفر به عنوان بیمهشده جدید شعبه و نیز نامنویسی به طور متوسط روزانه 5 نفر از کسانی که شماره بیمه دارند ولی در این شعبه نامنویسی میکنند خبر داد و افزود: «در مجموع روزانه 15 نفر از شعبه یک تامیناجتماعی شهر بیرجند شماره بیمه و شماره انحصاری تامیناجتماعی (اس.اس.ان) دریافت میکنند.»
به دنبال تکمیل سوابق بیمهپرازی
از سال 66 در معدن سنگ کار کردهام ولی حق بیمهام کامل پرداخت نشده است. کسی که معدن را از دولت اجاره کرده و کارفرمای بخش خصوصی است، در هر ماه چند روز حق بیمهام را کمتر پرداخت کرده و حالا اعتراض کرده و آمدهام تا سوابق بیمهایام را پیگیری کنم چون میخواهم بازنشسته شوم. کارمندان شعبه کارم را راه انداختند.
ای کاش...
یک شرکت تاسیسات ساختمانی دارم و حدود 40 سال برای خودم کار کردهام. چند سالی است که حق بیمهام را خودم میپردازم. یک نفر پرسنل دارم که او را هم بیمه کردهام. از این شعبه، هرازگاه بازرسانی برای بازرسی بیمهای به دفتر شرکت میآیند. فقط ای کاش همان 40 سال پیش خودم را بیمه میکردم.
خود کرده را تدبیر نیست
راننده برونشهری هستم و 6 سال است که خودم را بیمه کردهام. برای تمدید کارت هوشمند رانندگان برونشهری آمده بودم که کارم انجام شد. 6 سال حق بیمه برای بازنشستگی کم است و من الان باید 26 سال حق بیمه داشتم و بازنشسته میشدم ولی به موقع اقدام نکردم و کوتاهی از خودم بوده است. میگویند خود کرده را تدبیر نیست.
همیشه به فکر خانوادهاش بود...
دوستم راننده بود اما تصادف کرد و فوت شده است. برای برقراری مستمری خانوادهاش به شعبه آمدهایم. سوابق بیمهای آن مرحوم مشکل داشت ولی کارکنان تامیناجتماعی کمک کردند و مشکلش حل شد. از 9 صبح آمده بودیم و الان که هنوز ساعت 11 نشده، کارمان انجام شده است. خدا این دوست ما را بیامرزد، همیشه به خانوادهاش فکر میکرد، برای همین خودش را بیمه کرده بود.
شعبه خلوت است
آمده بودم مفاصاحساب یک قراردادم را بگیرم که چون شعبه خلوت بود نیمساعته انجام شد. خودم شرکت و یک کارمند دارم که بیمه است. برای بازرسی هم آمدهاند و مشکلی نداشتهایم. به شعبه خیلی کم میآیم و بیشتر از خدمات الکترونیک استفاده میکنم. همیشه مطالبات تامیناجتماعی را به موقع میپردازم که مشمول جریمه دیرکرد نشوم.
مزایای خدمات غیرحضوری
حدود 25 سال سابقه بیمهپردازی دارم ولی 20 سال پیش جایی کار میکردم که کارفرما حق بیمه من را کامل نپرداخته است. ادعای سابقه کردهام که در اصل کارفرما باید جریمه شود و ابزارهای قانونی هم وجود دارد تا به کارفرما فشار بیاورم ولی به خاطر بعضی مسائل شخصی، میخواهم خودم کسورات بیمهایام را پرداخت کنم. زیاد به شعبه مراجعه نمیکنم چون خوشبختانه از همهجا میشود به سامانه تامیناجتماعی وصل شد و کارها را انجام داد.
بیمه بودن یا نبودن؟
برای پرداخت حق بیمه سربازی آمدهام تا دو سالی که در خدمت سربازی بودم به سابقه بیمهپردازیام اضافه شود. الان کارگر ساختمانی هستم و حدود 7 سال سابقه بیمه دارم. بیمه بودن، بهتر از بیمه نبودن است؛ هم برای درمان که رایگان است و هم برای بازنشستگی. خدمات تامیناجتماعی خیلی خوب است. همکار ما از داربست افتاد و الان در خانه نشسته و دارد حقوق میگیرد. همه کارهای درمانیاش هم مجانی بود.
باید اینترنت یاد بگیرم
شغلم آزاد است و برای فرد دیگری کار میکنم. 10 سال است که بیمه هستم. خودتان میبینید که چقدر شعبه خلوت است. فکر میکنم به خاطر این است که اینترنتی هم میشود کارها را انجام داد. الان که اذان گفتند برای 20 دقیقه باجهها جهت اقامه نماز تعطیل است و من هم میروم نماز بخوانم و برگردم. باید استفاده از اینترنت را هم یاد بگیرم.
نیازی به مراجعه حضوری نیست
کارفرما هستم و شرکت حملو نقل دارم. چهار کارمند هم دارم که آنها را بیمه کردهام. پرداخت حق بیمه قبلاً دستی بود و خیلی زمان میبرد ولی الان اینترنتی شده و اصلاً نیازی به مراجعه حضوری نیست. لیست بیمه را بهراحتی پرداخت میکنیم و مشکلی نداریم. حق بیمهها را هم به موقع میپردازیم تا مشمول جریمه نشویم.
به روش سنتی عادت کردهام
30 سال حق بیمه پرداخت کردهام. الان هم آمدهام تا حق بیمه چند روز باقیمانده را بپردازم و بازنشسته شوم. قبلاً هر ماه یکبار برای پرداخت حق بیمه به اینجا میآمدم. جهت پرداخت به بانک میروم و فرم پرداخت را پر میکنم، بعد قبض را به شعبه میآورم. اگر بانک شلوغ نباشد کار در شعبه حدود یک ربع ساعت بیشتر طول نمیکشد. میگویند اینترنتی هم میشود پرداخت کرد ولی من به روش سنتی عادت کردهام.