اگر موافق باشید این گفت‌وگو را با بررسی امکانات و ظرفیت‌های درمان ویژه بیمه‌شدگان استان استان شروع کنیم. در حال حاضر چند مرکز درمانی متعلق به سازمان تامین‌اجتماعی در استان سیستان‌وبلوچستان وجود دارد؟

در حال حاضر دو بیمارستان در شهرهای زاهدان و زابل، یک پلی‌کلینیک و پنج درمانگاه تامین‌اجتماعی، مشغول ارائه خدمات به بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران تامین‌اجتماعی هستند. با توجه به شرایط خاص مرزی استان و ضعف نظام درمانی کشورهای همجوار، این استان شاهد ورود جمعیت قابل توجهی از گردشگران سلامت است و بیمارستان‌های تامین‌اجتماعی استان نیز در کنار ارائه خدمات به بیمه‌شدگان خودی، در کار جذب و ارائه خدمات به گردشگران سلامت هم فعال هستند که برنامه‌های ویژه‌ای برای توسعه این خدمات داریم.

علاوه بر هم‌مرز بودن، پهناوری یکی از ویژگی‌های استان است. با توجه به وسعت استان و پراکندگی جمعیت بیمه‌شدگان در این گستره وسیع، وضعیت دسترسی بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران استان به خدمات درمانی تامین‌اجتماعی چگونه است؟ 

در کشور ما نیز همانند سایر کشورها برای احداث مراکز درمانی، اصول و مؤلفه‌های خاصی مورد توجه قرار می‌گیرد که یکی از مهمترین آنها شاخص‌های جمعیتی است. در بخش درمان سازمان تامین‌اجتماعی نیز به‌صورت منطقی و با هدف استفاده مناسب از منابع متعلق به یکایک بیمه‌شدگان، همین عوامل در کنار موضوع مهم دسترسی عادلانه به خدمات، در احداث و توسعه کمی مراکز درمانی ملاک عمل است و مورد توجه قرار می‌گیرد. اگر تنها بر اساس معیار جمعیتی بخواهیم به موضوع نگاه کنیم، شاید بخش درمان تامین‌اجتماعی استان با توجه به جمعیت و تعداد بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران، نسبت به متوسط کشوری در جایگاه مناسبی قرار داشته باشد، اما اگر بخواهیم بر اساس معیار عدالت در دسترسی به خدمات، وضعیت امکانات درمانی استان را مورد بررسی قرار دهیم، شرایط چندان مناسبی نداریم. علت آن هم گستردگی استان و پراکندگی جمعیت بیمه‌شدگان در این گستره است. از طرف دیگر همسایگی با دو کشور پاکستان و افغانستان و ضعف سیستم درمانی و بهداشتی این دو کشور، موجب شده ما در استان با برخی بیماری‌های وارداتی هم مواجه شویم که شدت و حدت مشکل دسترسی به خدمات را دوچندان می‌سازد. 

در حال حاضر، تعداد پزشکان و کادر پزشکی شاغل در مراکز درمانی تامین‌اجتماعی استان چند نفر است؟ برای حل مشکل تامین نیروی انسانی متخصص، چه تدابیری اندیشیده‌اید؟

مجموع تعداد کادر درمانی فعال در مراکز درمانی ملکی تامین‌اجتماعی استان 850 نفر است که در بیمارستان زاهدان 22 پزشک عمومی و 38 پزشک متخصص، در پلی‌کلینیک امام جعفر صادق(ع) 11 پزشک عمومی و 6 پزشک متخصص، در درمانگاه صاحب‌الزمان (عج) 5 پزشک عمومی و 4 پزشک متخصص، در بیمارستان تامین‌اجتماعی هامون زابل 12 پزشک عمومی، در درمانگاه آزادگان خاش 4 پزشک عمومی، درمانگاه امام‌ علی (ع) ایرانشهر 6 پزشک عمومی و یک پزشک متخصص، در درمانگاه سینا سراوان 3 پزشک عمومی و در 

درمانگاه الزهرا (س) چابهار 6 پزشک عمومی مشغول ارائه خدمت هستند. یکی از مشکلات اصلی بخش درمان تامین‌اجتماعی استان، جذب و نگهداشت نیروی انسانی متخصص مورد نیاز با توجه به شرایط اقلیمی و محرومیت استان از بسیاری از امکانات رفاهی است. دلایل متعددی در خصوص چالش کمبود پزشک در استان وجود دارد. البته باید به این نکته توجه داشت که در کل کشور نیز جز در برخی مناطق مانند شهر تهران و شاید برخی دیگر از کلانشهرها، تناسب معناداری بین تعداد پزشکان و جمعیت وجود ندارد اما عاملی که در استان سیستان‌وبلوچستان، این مشکل کلان را تشدید کرده، محرومیت استان و فقدان جذابیت‌های لازم برای اسکان پزشکان غیرمقیم است. کمبود پزشک متخصص در استان در حالی است که در نظام پرداخت‌های پزشکان شاغل در حوزه درمان تامین‌اجتماعی استان، عوامل انگیزشی مناسبی پیش‌بینی شده است. به عنوان مثال پزشکی که در زاهدان مشغول به‌ کار بوده دریافتی‌اش از پزشک شاغل در مشهد 30 درصد بیشتر است و این تفاوت در برخی شهرستان‌های استان تا 45 درصد نیز می‌رسد.

با توجه به این محدودیت‌ها، آخرین آمار تعداد مراجعان به مراکز درمانی تامین‌اجتماعی استان چگونه است؟ 

در مراکز درمانی ملکی تامین‌اجتماعی استان هر سال حدود یک میلیون مورد مراجعه سرپایی ثبت می‌شود که در سال‌های اخیر این آمار به‌صورت مستمر در حال رشد بوده است. قبل از اجرای طرح تحول نظام سلامت، با توجه به اینکه خدمات مراکز درمانی تامین‌اجتماعی بر مبنای تعرفه‌های دولتی قیمت‌گذاری و سهم بیماران آزاد و بیمه‌شدگان سایر سازمان‌ها از هزینه درمان نیز بر مبنای تعرفه دولتی محاسبه و دریافت می‌شد، حدود50 درصد مراجعان این مراکز، بیمه‌شدگان سایر سازمان‌های بیمه‌گر غیر از تامین‌اجتماعی بودند اما با اجرای طرح تحول نظام سلامت و قیمت‌گذاری خدمات این مراکز بر مبنای تعرفه نهادهای عمومی غیردولتی، شاهد کاهش مراجعه سایر افراد... 

به این مراکز هستیم و در حال حاضر، بالغ بر 80 درصد مراجعان مراکز درمانی تامین‌اجتماعی استان را بیمه‌شدگان تامین‌اجتماعی تشکیل می‌دهند.

چه خدمات خاص و ویژه‌ای در مراکز درمانی تامین‌اجتماعی استان قابل ارائه بوده که در سطح منطقه کم‌نظیر است؟

در سال‌های اخیر برای تحقق آرمان ارائه بهترین خدمات درمانی به بیمه‌شدگان استان، تلاش‌های گسترده‌ای صورت گرفته است. در حوزه تجهیزات پزشکی با لحاظ تخصص‌های موجود در استان، کمبود خاصی دیده نمی‌شود و در بخش‌های جراحی ارتوپدی و جراحی‌های عمومی، بیمارستان‌های تامین‌اجتماعی استان، شرایط بسیار قابل قبولی دارند. به عنوان نمونه، عمل فوق‌تخصصی تعویض مفصل شانه، چندی پیش برای اولین‌بار در این استان در بیمارستان زاهدان انجام شد. در سال جاری بالغ بر 11 میلیارد ریال برای خرید تجهیزات و حدود یک میلیارد ریال برای کالیبراسیون و استانداردسازی تجهیزات پزشکی و همچنین 6 میلیارد ریال برای تعمیر تجهیزات پزشکی و در مجموع 18 میلیارد ریال در مراکز درمانی تامین‌اجتماعی استان هزینه شده است.

به برخی تاثیرات ناشی از اجرای طرح تحول نظام سلامت به‌ویژه در زمینه پذیرش و ارائه خدمات به بیماران آزاد و بیمه‌شدگان سایر سازمان‌ها در مراکز درمانی تامین‌اجتماعی اشاره کردید. در مجموع اجرای این طرح چه دستاوردهایی داشته و چه هزینه‌ها و مشکلاتی برای سازمان‌های بیمه درمان ایجاد کرده است؟

در ضرورت اصلاح نظام سلامت با توجه به مشکلاتی که مردم و بیمه‌شدگان در گذشته در مراجعه به مراکز درمانی دولتی به‌ویژه در زمینه سهم بسیار بالای هزینه‌های تحمیل شده به بیماران داشتند، جای هیچ‌گونه شک و شبهه‌ای نیست و دولت تدبیر و امید، اولین دولتی بود که بهداشت و درمان مردم را در اولویت اول کاری خود قرار داد و اقدامات ابتدایی در خصوص اجرای این طرح، قابل تحسین بود که رضایتمندی مردم را درپی داشت اما مشکل اصلی این طرح، فقدان برنامه مشخص برای کنترل و مدیریت منطقی منابع و هزینه‌ها، پیش‌بینی نشدن منابع پایدار برای اجرای طرح و برخی ناهماهنگی‌ها در بهره‌مندی گروه‌های مختلف ارائه‌دهندگان خدمات از مزایای اجرای طرح است که استمرار اجرای طرح تحول نظام سلامت را با مشکلات و موانع جدی مواجه کرده است.

در زمینه ارتقای سطح خدمات هتلینگ مراکز درمانی استان چه اقداماتی انجام شده است؟ 

ارتقای سطح خدمات هتلینگ در بیمارستان‌های زاهدان و زابل در حال اجرا است. در بیمارستان زاهدان این طرح از اواسط سال 94 آغاز و تاکنون در بخش‌های مراقبت‌های ویژه، داخلی، ارتوپدی، اطفال و جراحی زنان با هزینه‌ای بالغ بر 12 میلیارد ریال اجرایی و عملیاتی شده و در بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان نیز در حال اجراست. در بیمارستان هامون زابل نیز طرح ارتقای خدمات هتلینگ، از اواخر سال 95 آغاز و تاکنون بیش از یک میلیارد ریال در این زمینه هزینه شده است.