تعداد بیمه‌شدگان استان به تفکیک بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران اصلی و تبعی، چند درصد از جمعیت استان را تشکیل می‌دهد؟

مجموع بیمه‌شدگان اصلی بیمه‌پرداز تحت پوشش تامین‌اجتماعی در استان سیستان‌وبلوچستان 196 هزار و 976 نفر و تعداد بیمه‌شدگان تبعی تحت تکفل بیمه‌شدگان اصلی استان، 451 هزار و 243 نفر است. تعداد مستمری‌بگیران اصلی تامین‌اجتماعی در استان نیز 40 هزار و 109 نفر و مستمری‌بگیران تبعی 33 هزار و 387 نفر است که رشد 7 درصدی نسبت به سال قبل را نشان می‌دهد. به این ترتیب، مجموع تعداد بیمه‌شدگان، بازنشستگان و مستمری‌بگیران اصلی و تبعی تحت پوشش تامین‌اجتماعی در استان سیستان‌وبلوچستان تا آبان‌ماه سال جاری، 721 هزار و 715 نفر است و با توجه به اینکه طبق سرشماری سال 95 جمعیت استان 2 میلیون و 775 هزار نفر اعلام شده، در مجموع 26 درصد جمعیت استان تحت پوشش سازمان تامین‌اجتماعی قرار دارند. دلایلی از جمله بالا بودن جمعیت روستایی و عدم وجود صنایع مهم و نیز صنعتی نبودن و توسعه‌نیافتگی استان در پایین بودن نسبت جمعیت تحت پوشش به کل جمعیت، در قیاس با سایر مناطق کشور تاثیرگذار است. تعداد کارگاه‌های تحت پوشش تامین‌اجتماعی استان هم در سال گذشته 15 هزار و 898 کارگاه بود که در سال جاری با رشد یک درصدی در آبان‌ماه به 15هزار و 998 کارگاه رسیده است.

 در مورد تعداد مقرری‌بگیران بیمه بیکاری استان و مبلغ پرداختی بابت مقرری بیمه بیکاری به این افراد، آمارها چه وضعیتی را نشان می‌دهند؟

مقرری‌بگیران بیمه بیکاری استان، سال گذشته 700 نفر بودند که در مجموع رقمی بیش از 8 میلیارد و 390 میلیون ریال به عنوان مقرری به آنها پرداخت شد. در حال حاضر هم تعداد مقرری‌بگیران بیمه بیکاری استان،  732 نفر است که تا آبان‌ماه سال جاری رقم 6 میلیارد و 456 میلیون ریال به آنها پرداختی داشته‌ایم.

تفکیک تعداد مستمری‌بگیران استان چگونه است؟ چه تعداد از بازنشستگان استان، بازنشسته مشاغل سخت و زیان‌آور هستند؟

تعداد مستمری‌بگیرانی که با استفاده از تسهیلات بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان‌آور، پیش از موعد بازنشسته شده‌اند، در سال گذشته 1869 نفر بود که در سال جاری با رشدی 14 درصدی به 2هزار و 129 نفر افزایش یافته است. استمرار این شرایط و بی‌توجهی به موضوع مهم ایمن‌سازی محیط‌های کار و از بین بردن شرایط سخت و زیان‌آوری برخی مشاغل می‌تواند با کاهش متوسط سن بازنشستگی، تهدیدی جدی برای منابع و مصارف تامین‌اجتماعی استان باشد. در حال حاضر ضریب پشتیبانی استان یعنی نسبت تعداد بیمه‌پردازان به مستمری‌بگیران حدود 7 است. به تعبیری دیگر، به ازای یک مستمری‌بگیر تنها 7 نفر بیمه‌پرداز وجود دارد که رقم مطلوب و معقولی با توجه به تعهدات جاری و آتی تامین‌اجتماعی در قبال بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران نسل حاضر و نسل‌های بعدی نیست. علاوه بر تاکید بر اجرای تمهیدات پیش‌بینی شده در قانون مشاغل سخت و زیان‌آور در زمینه ایمن‌سازی محیط کار و از بین بردن شرایط سخت و زیان‌آوری برخی مشاغل، جهت وحدت رویه و یکپارچگی تصمیمات در کمیته‌های استانی بررسی درخواست‌های بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان‌آور، لازم است عناوین شغلی مشمول این تسهیلات به صورت کارشناسی شده از سوی شورای عالی حفاظت فنی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تدوین و به استان‌ها ابلاغ و در کمیته‌های استانی هم به شرایط شغلی متقاضیان دقت کافی شود تا تنها افرادی که واقعا در مشاغل سخت و زیان‌آور اشتغال داشته‌اند، مشمول این تسهیلات شوند. 

چه تعداد شعبه تامین‌اجتماعی و کارگزاری بیمه‌ای در استان سیستان‌وبلوچستان برای ارائه خدمات به بیمه‌شدگان، مستمری‌بگیران و کارفرمایان استان وجود دارد؟

در استان سیستان‌وبلوچستان، در مجموع تعداد 14 شعبه ثابت شامل 3 شعبه در شهر زاهدان و یک شعبه در شهرستان‌های زابل، زهک، هیرمند، خاش، سراوان، ایرانشهر، راسک، چابهار، نیک‌شهر، کنارک و میرجاوه و همچنین تعداد 10 شعبه اقماری در شهرستان‌های مختلف، در حال ارائه خدمات به ذی‌نفعان هستند و تعداد کل کارکنان بخش بیمه‌ای تامین‌اجتماعی استان 355 نفر است. ضریب پوشش ارائه خدمت به ازای هر یک از کارکنان، تقریبا حدود 2 هزار و 160 نفر از افراد تحت پوشش خدمات است که با وسعت استان و پراکندگی جمعیت، چندان منطقی به نظر نمی‌رسد و نیازمند بازنگری است. البته در حال حاضر در کنار شعب اصلی تامین‌اجتماعی،  3 دفتر کارگزاری بیمه‌ای هم در شهرستان‌های زاهدان، ایرانشهر و زابل در حال ارائه خدمات به مخاطبان سازمان تامین‌اجتماعی هستند و 2 کارگزاری هم در کنار شعبه 2 زاهدان و شعبه چابهار، مراحل راه‌اندازی را طی می‌کنند. وجود و فعالیت کارگزاری‌های رسمی تامین‌اجتماعی، عامل موثری در کاهش ازدحام شعب و نیز کاهش فشار کاری به کارکنان شعب است. این کارگزاری‌ها اقداماتی مانند تامین اعتبار، چاپ، تعویض و صدور دفترچه درمانی، نام‌نویسی بیمه‌شدگان تبعی، دریافت لیست و دیسکت حق‌بیمه، صدور برگ پرداخت و فیش، جذب بیمه‌شدگان اختیاری و مشاغل آزاد و پلاک‌برداری کارگاه‌های جدید را انجام می‌دهند.

وضعیت کارگاه‌های استان از لحاظ پرداخت بموقع حق‌بیمه‌ها چگونه است؟

همانند سایر مناطق کشور، کارگاه‌های استان سیستان‌وبلوچستان هم متاثر از شرایط کلی اقتصادی کشور، وضعیت چندان مناسبی در پرداخت حق بیمه‌ها ندارند به ‌نحوی‌ که در حال حاضر رقم بدهی بیمه‌ای معوق کارگاه‌ها از بابت حق بیمه‌ها و جرایم بیمه‌ای به حدود 182میلیارد تومان رسیده و در آخرین مرحله اجرای طرح بخشودگی جرایم بیمه‌ای کارفرمایان به شرط پرداخت یا تقسیط بدهی اصلی هم با توجه به اینکه بخشودگی جرایم تنها به کارگاه‌های تولیدی و معدنی فعال تعلق می‌گرفت و شامل همه کارگاه‌ها نمی‌شد، در این استان چندان قابل اجرا نبود که با توجه به این وضعیت، تلاش کرده‌ایم با بکارگیری کلیه امکانات و ظرفیت‌های موجود و تشکیل کمیته‌های تخصصی وصول مطالبات...

ادامه در صفحه 11

تعادل نسبی بین منابع و مصارف تامین‌اجتماعی استان برقرار کنیم. لازم به ذکر است سازمان تامین‌اجتماعی از بودجه عمومی دولت استفاده نمی‌کند و تامین مالی خدمات آن، تنها از طریق حق بیمه‌ها صورت می‌گیرد و اگر حق بیمه‌ها به‌موقع و کامل وصول نشوند، در ارائه خدمات دچار مشکل خواهد شد. متاسفانه در سال‌های گذشته، تعهداتی برای این سازمان در زمینه ارائه خدمات بیمه‌ای به برخی گروه‌های شغلی خاص ایجاد شد که اگر منابع آن و سهمی که نهاد دولت در قبال بیمه این بیمه‌شدگان متقبل شده است، تامین و پرداخت شود، تعادل منابع و مصارف برقرار خواهد ماند، در غیر این صورت، مدیریت منابع بسیار دشوار خواهد بود. 

با توجه به مشکلاتی که به آنها اشاره کردید، در حال حاضر وضعیت منابع و مصارف استان چگونه است؟ 

با افزایش تعداد مستمری‌بگیران در 6‌ ماهه اول سال جاری، هزینه‌های تامین‌اجتماعی استان بابت ارائه خدماتی مانند انواع مستمری‌ها و سایر خدمات بیمه‌ای از منابع ورودی حاصل از حق بیمه‌های دریافتی، پیشی گرفته است. در سال گذشته ‌ماهیانه حدود 24 میلیارد تومان به‌صورت میانگین به مستمری‌بگیران استان پرداخت می‌شد که در سال جاری این رقم به 27 میلیارد تومان در هر‌ ماه رسیده است. هزینه‌های تعهدات کوتاه‌مدت بیمه‌ای تامین‌اجتماعی استان هم در سال‌جاری ‌ماهیانه 3.5 میلیارد تومان بوده و در حوزه درمان به‌صورت کلی در بخش درمان مستقیم و غیرمستقیم، به‌طور متوسط‌ ماهیانه 20 میلیارد تومان هزینه می‌شود.

برای دریافت بدهی معوق کارفرمایان، چه تمهیداتی اندیشیده‌اید؟

با توجه به اینکه بخش عمده مطالبات معوق مربوط به ادارات دولتی و پیمانکاران طرف‌ قرارداد آنها است، تلاش کرده‌ایم با تعامل کار وصول مطالبات را پیش ببریم و از ابزارهایی که قانون در اختیار ما گذاشته، به نحوی استفاده کنیم که ضمن پیگیری جدی منافع بیمه‌شدگان، بدهی بیمه‌ای موجب توقف تولید و فعالیت کارگاه‌های استان نشود. 

در زمینه ترویج فرهنگ استفاده از خدمات غیرحضوری و کاهش موارد مراجعه حضوری به شعب، چه اقداماتی انجام شده است؟

در حال حاضر در همه شعب استان امکان ارسال اینترنتی لیست و پرداخت حق بیمه، استعلام سوابق بیمه‌ای، ابلاغ الکترونیکی، بازرسی هوشمند و استعلام کارت مهارت فنی کارگران ساختمانی فراهم شده و با راه‌اندازی تلفن گویای 1420 و ایجاد سامانه مبتنی بر موبایل، تلاش کرده‌ایم خدمات را تا حدامکان بدون مراجعه حضوری به شعب ارائه کنیم، اما با توجه به شرایط خاص اقلیمی و منطقه‌ای استان سیستان‌وبلوچستان و ناآشنایی بسیاری از بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران استان با نحوه استفاده از اینترنت برای انجام امور بیمه‌ای، هنوز جای کار فراوان در این زمینه وجود دارد.