بحث داغ شبکههای اجتماعی
هشتگ مرگ عباس کیارستمی
صدرا محقق
در روزهای گذشته خبر درگذشت عباس کیارستمی، کارگردان مشهور ایرانی، پس از یک دوره درمان طولانی بحثبرانگیز در ایران پرسشهای زیادی در افکار عمومی ایجاد کرد. اظهارنظرها متفاوت است، برخی از مردم و هوادارانش میگویند او قربانی خطای پزشکی شده و خواستار پیگیری تخلف پزشکان خاطی هستند، برخی نیز میگویند روند درمانی او در ایران بهدرستی پیش رفته و او به دلیل کهولت سن و یا شدت بیماری جان خود را از دست داده است.
در این میان اما در شبکههای اجتماعی بحثها پیرامون خطای پزشکی بالا گرفته است و کاربران با ایجاد هشتگی با همین عنوان، هرکدام از موضعی در این خصوص صحبت میکنند. عدهای از تجربیات شخصی خود و از مواجهه با خطاهای پزشکی میگویند و برخی نیز در دفاع از جامعه پزشکی کشور اظهارنظر میکنند و از تجربیات نجات جان خود یا عزیزانشان توسط پزشکان میگویند. اظهارنظرها درباره موضوع «خطای پزشکی» و آنچه بر «کیارستمی» گذشته، حجم غالب مطالبی را تشکیل میدهد که کاربران ایرانی در روزهای اخیر در شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشتهاند.
کاربری به نام قاصدک، از اهالی اینستاگرام، در این خصوص نوشت: «متاسفانه اهمالکاری تو همه مشاغل دیده میشه. اما پزشکی شغیله که با جون انسانها در ارتباطه. یه اهمال کوچیک مساویه با از بین رفتن یه نفر و یا تا آخر عمر معیوب شدن و درد کشیدن. البته وجود پزشکان حاذق و باوجدان رو نمیشه کتمان کرد. کیارستمی رفت اما امیدوارم مرگ اون بزرگوار باعث بشه پزشکان ما یادشون بیاد سوگندی رو که خوردن. حواسشون باشه کسی که میاد تو مطبشون انسانه!»
هامون یکی دیگر از کاربران اینستاگرام در مخالفت با اعتراضات گسترده کاربران به تیم درمان کیارستمی نوشت: «من منکر قصور در پزشکی نیستم، خطای پزشکی سومین علت مرگ در آمریکاست. این از این، تا نگید کورکورانه داره حرف میزنه! راجع به استاد کیارستمی هم مرگش واسه جهان سختتر بود تا واسه ما. اما هنوز در یک دادگاه پزشکی هم مشخص نشده که پزشک سهلانگاری کرده. بذارید مشخص بشه بعد چوبه دار علم کنید.»
یکی از پرحاشیهترین اظهارنظرها در خصوص مرگ عباس کیارستمی صحبتهای داریوش مهرجویی بود. او که در مراسم یادبود عباس کیارستمی سخن میگفت، تیم پزشکی عباس کیارستمی را عاملان اصلی مرگ او معرفی کرد و خواستار مجازات آنها شد. این صحبتها نیز واکنشها و بحثهای دامنهداری را میان کاربران شبکههای اجتماعی در پی داشت.
آیدا یکی از کاربران اینستاگرامی بود که در این خصوص اظهارنظر کرد: «این هنرمندان فقط به خودشون فکر میکنند و تعداد انگشتشماریشون به فکر مردماند. همون جراح حتی اگر سهوا خطایی مرتکب شده باشه تا حالا جون خیلیها رو نجات داده که کارش باارزشه. ولی آقای مهرجویی تا حالا چه کمکی به مردمش کرده؟»
ایمان یکی دیگر از کاربران اینستاگرام نیز در خصوص این صحبتهای داریوش مهرجویی نوشت: «بسیار واضحه که مهرجویی طرف سخنش با پزشکان برجسته و زحمتکش کشور نیست. مهرجویی به خاطر مرگ کیارستمی، اون هم به دلیل خطای پزشکی، عصبانیه و از شدت ناراحتی اینطور حرف میزنه. مهرجویی عصبانیه چون یه آدم مرده، جون یه نفر به خاطر خطای پزشکی از دست رفته.»
میثم از کاربران توییتری هم در مورد برخوردهای برخی پزشکان نوشت: «من از خطای پزشکی دکترها نمیترسم، ولی از تکبر «اغلب»شون چرا. خودبزرگبینی و نداشتن حس پاسخگویی برخی پزشکان ریشه خیلی از خطاهای پزشکیه.»
کاربری به نام لادن نیز در صفحه فیسبوک اینطور از برخی پزشکان انتقاد کرد: «متاسفانه در ایران عده ای پزشکان به برقراری ارتباط مطلوب با بیماران بیتوجه هستند و حتی وقتی مریض با آنها صحبت میکند حوصله شنیدن حرفهایش را ندارند.» مهسا، یکی دیگر از کاربران توییتر، اما معتقد است: «خطای پزشکی همه جای دنیا هست، اما برداشت من اینه که اگه یه آماری بتونن بگیرن به احتمال زیاد تفاوت معناداری با متوسط جهانی داشته باشیم.»
کاربری به نام محمدحسین در فیسبوک تجربه و تحلیل خود را از موج بهراهافتاده مقابل پزشکان و اظهارنظرها در مورد خطاهای پزشکی اینطور مطرح کرد: «نمیشه همه پزشکان را مورد شماتت قرار داد.
گاهی پزشکی ممکنه در مورد بیمارش ریسک کنه، شاید راه نجاتی برای بیمار باشه! اما با این نوع رفتارهای ما اتکابهنفس پزشکان دلسوز را ازشون میگیریم و در آینده هیچ پزشکی حاضر نمیشه برای بیمارش ریسک کنه! موقع عمل قلب باز خودم، کلی مدارک رو امضا کردم و اثرانگشت گذاشتم. همسرم زیر بار نمیرفت. مجابش کردم که بیمار در این مرحله بسیار آسیبپذیره و پزشک باید بتونه با آرامش کارش رو انجام بده. یعنی باید بپذیرم که پزشک داره ریسک میکنه و ممکنه بنده دیگه با این سن و سال دیگه به هوش نیام. بهتره بذاریم پزشک و بیمارستان کارشون رو بکنند. بحمدالله به خیر گذشت! بیایید جامعه رو بیش از این متلاطم نکنیم.»