printlogo


قاعده بازی
شخصیت قهرمان‌ساز در فوتسال
مصطفی شوقی

از سال 1999 که تیم ایران، اولین جام قهرمانی ملت‌های آسیا را بالای سر برد، تا امسال که برای دوازدهمین‌بار، کاپیتان‌ تیم ملی فوتسال ایران –علی‌اصغر حسن‌زاده- این جام را روی سرش گرفت، فوتسال ایران همیشه و همیشه، آقای فوتسال آسیا بوده است. در 15 دوره گذشته، ایران فقط سه‌بار قهرمانی را از دست داده که اولین‌بارش، در سال 2006 بود؛ جایی که ایران در این مسابقات، به رتبه سوم رسید و زنگ خطر برای این رشته به صدا درآمد؛ تا همه تصور کنند که قهرمانی‌های ایران -که تا آن سال، 7 عدد بود- با نسل طلایی بوده و همه‌چیز درحال ازدست‌رفتن است. 
آن‌روزها، همه موفقیت تیم‌ملی ایران را حاصل فوتبال‌های کوچه و خیابان می‌دانستند؛ مسابقاتی که به «گل‌کوچک» مشهور است و انگار موفقیت در آن، در خون ایرانیان است. ازدست‌رفتن قهرمانی مسابقات در آن دوره، تحلیل‌های عجیب و غریبی به همراه داشت؛ تحلیل‌هایی در مورد اینکه چون فوتبال گل‌کوچک در خیابان‌ها کم‌رنگ شده، قهرمانی‌های فوتسال هم از دست ایران رفته و ... اما حالا و 12 سال پس از آن اتفاق، ایران همچنان بهترین تیم فوتسال آسیا به حساب می‌آید و به 5 قهرمانی دیگر هم رسیده است.
این موفقیت اما بیش از آنکه به موفقیت‌های گل‌کوچکی مربوط باشد، به محبوبیت ویژه این ورزش در ایران و به‌روزبودن تیم ملی مربوط است. هرچند مسابقات گل‌کوچک خیابانی، تقریبا منقرض شده، اما نسلی که فوتبال گل‌کوچک بازی می‌کردند، خیلی‌زود به فوتبال سالنی روی آوردند و این مسابقه، در میان جوانان ایرانی، محبوبیتش را حفظ کرد. 
در جریان بازی ایران و ژاپن، یک کاربر توییت کرده بود: «بزنید شبکه 3! ژاپن و ایران، سالن اجاره کرده‌ن، دارن فوتسال می‌زنن!» این توییت، جانمایه موفقیت ایران در فوتسال است؛ ورزشی که روحش را در میان مردم حفظ کرده و سبب شده که رشدش، ادامه‌دار باشد. این البته فقط قصه فوتسال نیست؛ بلکه تمام رشته‌ها -چه فوتبال چه کشتی و چه حتی والیبال و تکواندو- همیشه در ورزش ایران، نان توجه گسترده مردم را خورده‌اند. امکانات مناسب، توجه مردمی و لیگ منظم، جزء ملزومات ویژه موفقیت در هر ورزشی است و در همه این ورزش‌ها، چنین شرایطی وجود دارد. اما در این بین، فوتسال به موفقیتی رسیده که هیچ‌کدام از ورزش‌های دسته‌جمعی دیگر، به آن نرسیده‌اند. کسب 12 قهرمانی در آسیا، یک مقام سوم و یک مقام چهارم در جام‌جهانی، رتبه‌هایی هستند که هیچ‌کدام از ورزش‌های پرطرفدار و گروهی ایرانی، به آن نرسیده‌اند. شاید اگر قرار باشد منصفانه‌تر صحبت کنیم، در میان همه ورزش‌ها، کشتی -که ورزشی انفرادی است- به چنین جایگاهی رسیده اما این ورزش، کاملا بومی محسوب می‌شود و موفقیتش در مسابقات، جزء واجبات است. در میان ورزش‌های دیگر، رشد والیبال و فوتسال، تقریبا شبیه هم بوده. والیبال در سال‌های اخیر، رشدی ویژه داشته و در آسیا، به یک غول تبدیل شده و حالا از روی موفقیت خود، موفقیت ضرب می‌کند. در والیبال، ایران با ستاره‌هایش از آسیا فاصله گرفته و در مسابقات قاره‌ای، تیم دومش را برای قهرمانی به مسابقات می‌فرستد. داستان فوتسال اما کمی متفاوت است. از زمانی که فوتسال در آسیا شروع شد، ایران را به عنوان قهرمان خودش دید. این قهرمانی‌های پی‌درپی، وقتی که به سال هفتم رسید، یک شخصیت قهرمان برای تیم ملی فوتسال ساخته بود. حتی یک مقام سومی در سال 2006، سبب نشد که نوار قهرمانی‌ها پاره شود. حالا شخصیت قهرمان ایران، برای خودش قهرمانی می‌آورد.
در کنار اینها نمی‌شود از لیگ منظم، مربی مسلح به دانش روز و تمرینات تیم ملی گذشت اما هرچه که هست، شخصیت قهرمان تیم ملی، بزرگ‌ترین حامی ایران است؛ ویژگی‌ای که ایران را به چیزی بزرگ‌تر از برزیل آسیا تبدیل کرده است. چون قهرمانی‌های فوتسال ایران در آسیا، بیش از قهرمانی‌های فوتبال برزیل در آمریکای‌جنوبی است.