یکی از مواردی که به‌عنوان زیرساخت در نقشه استراتژی سازمان تامین‌اجتماعی مطرح است، یکپارچه‌سازی کدینگ اطلاعاتی این سازمان با سایر نهادهاست. اصلاح کدینگ اطلاعاتی در هر زمینه‌ای که استاندارد آن در کشور موجود است به صورت مستقیم یا غیرمستقیم به کاهش بهای تمام‌شده خدمات و افزایش منابع منجر خواهد شد. بنابر آمار سال ۱۳۹۳، ۸/۶۲ درصد از جمعیت شاغل کشور تحت پوشش سازمان تامین‌اجتماعی بودند اما به دلایلی بررسی جامع مشاغل بیمه‌شدگان و فعالیت اقتصادی کارگاه‌ها در این سازمان میسر نشده است. سهم بیمه‌شدگان اصلی و کارگاه‌های سازمان در سه گروه صنعت، خدمات و کشاورزی بر اساس طبقه‌بندی استاندارد بین‌المللی (ISIC) نامشخص است (ISIC طبقه‌بندی مرجع و استاندارد کلیه فعالیت‌های اقتصادی سازمان ملل متحد است). همچنین سهم اشتغال بیمه‌شدگان این سازمان در ۱۰ گروه عمده شغلی ISCO هم مشخص نیست (ISCO طبقه‌بندی استاندارد بین‌المللی مشاغل است که نظامی برای طبقه‌بندی و دسته‌بندی اطلاعات مشاغل حاصل از داده‌های ثبتی اداری، آمارگیری‌های نمونه‌ای و ... فراهم می‌کند). عدم وجود کدینگ اطلاعاتی استاندارد، مشکلاتی ازجمله عدم تطبیق و مقایسه برخی از شاخص‌های عملکردی در سطح ملی و بین‌المللی، تقلیل پاسخگویی دقیق آماری به نیازهای درونی و برونی و ایجاد بستر تخلف و تقلب در حوزه‌های عملکردی ازجمله مشاغل سخت و زیان‌آور (بازنشستگی پیش از موعد)، مشاغل مشمول دستمزد مقطوع، بیمه بیکاری و... به وجود آورده است. از این رو دفتر آمار و محاسبات اقتصادی و اجتماعی سازمان تامین‌اجتماعی بنا به شرح وظایف خود بازنگری و پیاده‌سازی کدینگ اطلاعاتی فعالیت اقتصادی و مشاغل بیمه‌شدگان این سازمان را مورد توجه خاص قرار داده و برای تطبیق آن‌ها با طبقه‌بندی استاندارد بین‌المللی ISIC و ISCO با همکاری معاونت‌های ذی‌ربط برنامه‌ای به این شرح تدوین کرده است: در سال۱۳۹۰ تلاش‌هایی از سوی این دفتر در قالب تهیه گزارش «بررسی گروه‌های فعالیت اقتصادی سازمان تامین‌اجتماعی» صورت گرفت و ۳۸۸۴ کد فعالیت اقتصادی سازمان یک‌به‌یک با ISIC تطبیق داده شدند. از طرفی دستورالعملی از سوی حوزه فنی و درآمد این سازمان صادر شد مبنی بر «الزام کارفرمایان به درج عنوان شغلی بیمه‌شدگان در صورت مزد و حقوق ارسالی از فروردین‌ماه سال ۱۳۹۵»، که نظر به اهمیت این موضوع، سازمان تامین‌اجتماعی می‌بایست در بهره‌گیری از کدینگ استاندارد بین‌المللی مشاغل و فعالیت اقتصادی تسریع کند.به دنبال آن جلسات متعدد و کارگاه‌های آموزشی در معاونت فنی و درآمد در همین رابطه برگزار شد. درنهایت پروژه‌ای در قالب طرح‌نامه با عنوان «استانداردسازی کدینگ فعالیت اقتصادی و مشاغل بیمه‌شدگان سازمان» با هماهنگی موسسه عالی پژوهش تامین‌اجتماعی تعریف شد. بر این اساس با عملیاتی شدن این طرح اهداف زیر حاصل می‌شود:

 ۱) ایجاد مبنایی یکسان و مرتبط برای گزارش‌دهی، مقایسه و تبادل اطلاعات آماری و ثبتی درباره مشاغل بیمه‌شدگان و فعالیت اقتصادی سازمان تامین‌اجتماعی در سطح ملی و بین‌الملل؛  ۲) ارائه مدلی کارا برای تهیه و بهبود طبقه‌بندی‌های شغلی بیمه‌شدگان و فعالیت اقتصادی سازمان تامین‌اجتماعی؛  ۳) ارائه سیستمی با قابلیت استفاده مستقیم از پایگاه داده به منظور پیش بردن ارتباطات درون و برون‌سازمانی؛  ۴) به حداکثر رساندن امکان پاسخگویی به مخاطبان بیرونی و درونی؛  ۵) کاهش تخلفات (مشاغل سخت و زیان‌آور، مشاغل مشمول دستمزد مقطوع و...)؛  ۶) به حداقل رساندن مصارف و افزایش منابع سازمان؛  ۷) ارائه چارچوبی برای کارشناسان و مدیران سازمان جهت تهیه اطلاعات شغلی قابل‌مقایسه در سطح ملی و بین‌المللی؛  ۸) کمک به بازرسان سازمان در بحث بازرسی از کارگاه‌ها به‌واسطه دسترسی به تعاریف و مفاهیم شغل و نوع فعالیت اقتصادی کارگاه در سازمان. مسلما وجود تعاریف و مفاهیم طبقه‌بندی‌های استاندارد فعالیت اقتصادی و مشاغل، تصویری روشن و گویا از آمارهای مورد نظر در ساختار اقتصادی سازمان ترسیم خواهد کرد. از این رو به منظور ارتقای کدینگ اطلاعاتی سازمان ضرورت استفاده از کدینگ استاندارد بین‌المللی فعالیت اقتصادی و مشاغل در سیستم«سبا» دوچندان می‌شود. امید می رود  با اجرایی شدن این طرح، نتایج آن در گزارش‌ها و برنامه‌های سازمان تامین‌اجتماعی نمود عینی پیدا کند.

* این یادداشت بازنشر مطلبی است که در تاریخ 22 تیرماه سال جاری در روزنامه مردم‌سالاری منتشر شده بود