افول اعتماد اروپائیان به ایالات متحده
اعتماد راهبردی اروپا به آمریکا در حال فرسایش است. بر اساس نظرسنجی شورای روابط خارجی اروپا در ۱۵ کشور، تنها ۱۱ درصد از پاسخدهندگان آمریکا را متحدی واقعی با منافع و ارزشهای مشترک دانستهاند. این افت، نشانه تغییر مهمی در نگاه امنیتی اروپاست: فاصله گرفتن از اتکای سنتی به واشنگتن و حرکت به سوی احتیاط راهبردی و خوداتکایی تدریجی. این تحول در آستانه نشستهای گروه هفت و ناتو اهمیت بیشتری یافته، زیرا تردید نسبت به تعهد آمریکا دیگر محدود به نخبگان نیست. در نتیجه، اروپا به تقویت دفاع مستقل، کاهش وابستگی تسلیحاتی و بازتعریف تدریجی معادله امنیتی خود میاندیشد.
فرسایش اعتماد فراآتلانتیک
نظرسنجی تازه شورای روابط خارجی اروپا در ۱۵ کشور نشان میدهد رابطه فراآتلانتیک دیگر برای بسیاری از اروپاییها بدیهی و بدون تردید نیست. تنها ۱۱ درصد از پاسخدهندگان آمریکا را «متحد» دانستهاند؛ رقمی که نسبت به ۱۶ درصد شش ماه پیش و ۲۲ درصد در نوامبر ۲۰۲۴ کاهش چشمگیری دارد.
برداشت غالب این است که آمریکا همچنان شریکی ضروری است، اما دیگر الزاماً قابل اتکا نیست. این بدبینی ریشه در مجموعهای از تحولات دارد: رفتار تهاجمی رئیسجمهور آمریکا در خاورمیانه، تهدید علیه گرینلند، وعده خروج نیروهای آمریکایی از اروپا و ابهام درباره آینده ناتو. پیامد این وضعیت، شکلگیری نوعی عملگرایی محتاطانه در اروپا است؛ رویکردی مبتنی بر محاسبه ریسک، نه قطع امید کامل. اکثریت پاسخدهندگان دیگر مطمئن نیستند در صورت حمله، آمریکا به یاریشان خواهد آمد. در مقابل، بهجز بلغارستان، بسیاری باور دارند برخی کشورهای اروپایی در بحران از آنان حمایت خواهند کرد. این تغییر ذهنی نشان میدهد اروپا بیش از گذشته امنیت خود را در درون قاره جستوجو میکند.
خوداتکایی دفاعی در اروپا
افکار عمومی اروپا بیش از گذشته از تقویت توان دفاعی قاره حمایت میکند. حمایت از افزایش بودجههای دفاعی ملی نسبت به سال گذشته بهطور متوسط چهار درصد رشد کرده و تنها در ایتالیا اکثریتی روشن با این افزایش مخالفاند. در سطح اتحادیه اروپا نیز ۴۷ درصد از پاسخدهندگان از استقراض جمعی برای تأمین مالی دفاع بیشتر پشتیبانی کردهاند؛ نشانهای از آنکه ایده دفاع مشترک به تدریج پشتوانه اجتماعی پیدا میکند.
همزمان، در بیشتر کشورهای بررسیشده، اکثریت خواهان کاهش وابستگی راهبردی به تسلیحات آمریکایی و تقویت «خرید اروپایی» هستند؛ گرایشی که نشان میدهد اروپا میخواهد زنجیره تأمین امنیتی خود را بومیتر کند. با این حال، این حمایتها محدودیت مهمی دارد: افکار عمومی تمایل چندانی به کاهش هزینههای داخلی دولتها برای تأمین بودجه دفاعی ندارد. در نتیجه، اروپاییها خواهان دفاع قویتر هستند، اما نه به بهای سنگین اجتماعی و رفاهی. این دوگانگی، چالشی جدی برای سیاستگذاران اروپایی به شمار میرود.
اروپا میان تردید و تجدید
با وجود افزایش بیاعتمادی به آمریکا، افکار عمومی اروپا هنوز خواهان گسست کامل از واشنگتن نیست. تنها ۲۹ درصد از پاسخدهندگان از جایگزینی ناتو با یک ساختار دفاعی کاملاً اروپایی حمایت کردهاند؛ نشانهای از آنکه ناتو همچنان در ذهن بسیاری، ستون اصلی امنیت جمعی است. در بیشتر کشورها، بهجز بلغارستان، این باور وجود دارد که روابط اروپا و آمریکا پس از خروج ترامپ میتواند بهبود یابد؛ در کشورهایی مانند فرانسه، اسپانیا، دانمارک، هلند و سوئد این امید حتی به حدود ۶۰ درصد یا بیشتر میرسد.
این وضعیت از یک دوگانگی مهم حکایت دارد: اروپا دیگر اعتماد سابق را به آمریکا ندارد، اما هنوز برای جدایی کامل نیز آماده نیست. قاره سبز اکنون در مرحلهای گذار قرار گرفته و میکوشد میان حفظ پیوندهای سنتی با آمریکا و ایجاد توان دفاعی مستقل، تعادلی تازه برقرار کند. یافتههای دیگر نظرسنجی نیز همین احتیاط را تأیید میکند. با وجود فشار هزینههای انرژی، ۴۴ درصد از اروپاییها ازسرگیری واردات نفت و گاز روسیه را ایدهای منفی میدانند. همچنین، پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا همچنان موضوعی اختلافی است. در مجموع، اروپا به سوی استقلالی محتاطانه و کاهش وابستگی راهبردی حرکت میکند.
فرسایش اعتماد فراآتلانتیک
نظرسنجی تازه شورای روابط خارجی اروپا در ۱۵ کشور نشان میدهد رابطه فراآتلانتیک دیگر برای بسیاری از اروپاییها بدیهی و بدون تردید نیست. تنها ۱۱ درصد از پاسخدهندگان آمریکا را «متحد» دانستهاند؛ رقمی که نسبت به ۱۶ درصد شش ماه پیش و ۲۲ درصد در نوامبر ۲۰۲۴ کاهش چشمگیری دارد.
برداشت غالب این است که آمریکا همچنان شریکی ضروری است، اما دیگر الزاماً قابل اتکا نیست. این بدبینی ریشه در مجموعهای از تحولات دارد: رفتار تهاجمی رئیسجمهور آمریکا در خاورمیانه، تهدید علیه گرینلند، وعده خروج نیروهای آمریکایی از اروپا و ابهام درباره آینده ناتو. پیامد این وضعیت، شکلگیری نوعی عملگرایی محتاطانه در اروپا است؛ رویکردی مبتنی بر محاسبه ریسک، نه قطع امید کامل. اکثریت پاسخدهندگان دیگر مطمئن نیستند در صورت حمله، آمریکا به یاریشان خواهد آمد. در مقابل، بهجز بلغارستان، بسیاری باور دارند برخی کشورهای اروپایی در بحران از آنان حمایت خواهند کرد. این تغییر ذهنی نشان میدهد اروپا بیش از گذشته امنیت خود را در درون قاره جستوجو میکند.
خوداتکایی دفاعی در اروپا
افکار عمومی اروپا بیش از گذشته از تقویت توان دفاعی قاره حمایت میکند. حمایت از افزایش بودجههای دفاعی ملی نسبت به سال گذشته بهطور متوسط چهار درصد رشد کرده و تنها در ایتالیا اکثریتی روشن با این افزایش مخالفاند. در سطح اتحادیه اروپا نیز ۴۷ درصد از پاسخدهندگان از استقراض جمعی برای تأمین مالی دفاع بیشتر پشتیبانی کردهاند؛ نشانهای از آنکه ایده دفاع مشترک به تدریج پشتوانه اجتماعی پیدا میکند.
همزمان، در بیشتر کشورهای بررسیشده، اکثریت خواهان کاهش وابستگی راهبردی به تسلیحات آمریکایی و تقویت «خرید اروپایی» هستند؛ گرایشی که نشان میدهد اروپا میخواهد زنجیره تأمین امنیتی خود را بومیتر کند. با این حال، این حمایتها محدودیت مهمی دارد: افکار عمومی تمایل چندانی به کاهش هزینههای داخلی دولتها برای تأمین بودجه دفاعی ندارد. در نتیجه، اروپاییها خواهان دفاع قویتر هستند، اما نه به بهای سنگین اجتماعی و رفاهی. این دوگانگی، چالشی جدی برای سیاستگذاران اروپایی به شمار میرود.
اروپا میان تردید و تجدید
با وجود افزایش بیاعتمادی به آمریکا، افکار عمومی اروپا هنوز خواهان گسست کامل از واشنگتن نیست. تنها ۲۹ درصد از پاسخدهندگان از جایگزینی ناتو با یک ساختار دفاعی کاملاً اروپایی حمایت کردهاند؛ نشانهای از آنکه ناتو همچنان در ذهن بسیاری، ستون اصلی امنیت جمعی است. در بیشتر کشورها، بهجز بلغارستان، این باور وجود دارد که روابط اروپا و آمریکا پس از خروج ترامپ میتواند بهبود یابد؛ در کشورهایی مانند فرانسه، اسپانیا، دانمارک، هلند و سوئد این امید حتی به حدود ۶۰ درصد یا بیشتر میرسد.
این وضعیت از یک دوگانگی مهم حکایت دارد: اروپا دیگر اعتماد سابق را به آمریکا ندارد، اما هنوز برای جدایی کامل نیز آماده نیست. قاره سبز اکنون در مرحلهای گذار قرار گرفته و میکوشد میان حفظ پیوندهای سنتی با آمریکا و ایجاد توان دفاعی مستقل، تعادلی تازه برقرار کند. یافتههای دیگر نظرسنجی نیز همین احتیاط را تأیید میکند. با وجود فشار هزینههای انرژی، ۴۴ درصد از اروپاییها ازسرگیری واردات نفت و گاز روسیه را ایدهای منفی میدانند. همچنین، پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا همچنان موضوعی اختلافی است. در مجموع، اروپا به سوی استقلالی محتاطانه و کاهش وابستگی راهبردی حرکت میکند.