سایه ترامپ بر صلح بوسنی
تحقیقات تازه گاردین از شکلگیری شبکهای از روابط سیاسی و اقتصادی در بوسنی و هرزگوین پرده برداشته که به باور منتقدان، نهتنها شفافیت اقتصادی بلکه یکی از مهمترین دستاوردهای سیاسی بالکان پس از جنگ را نیز تهدید میکند. در مرکز این ماجرا، قراردادی بیش از یک میلیارد دلاری برای احداث خط لوله گاز قرار دارد؛ قراردادی که به شرکتی کمسابقه اما برخوردار از پیوندهای نزدیک با حلقه دونالد ترامپ سپرده شده و اکنون به نمادی از تلاقی سیاست، انرژی و نفوذ خارجی در منطقه بدل شده است.
قراردادی بدون رقابت
بوسنی در آستانه یک تصمیم راهبردی قرار دارد. این کشور باید تا سال ۲۰۲۷ وابستگی خود به گاز روسیه را کاهش دهد و همین ضرورت، پروژه «اتصال جنوبی» را به یکی از مهمترین طرحهای زیرساختی سالهای اخیر تبدیل کرده است. با این حال، نحوه واگذاری این پروژه موجی از انتقادها را برانگیخته است. بر اساس گزارش گاردین، شرکت «اینفراستراکچر اند انرژی» (AAFS) بدون برگزاری مناقصه رقابتی و بدون برخورداری از سابقهای متناسب با ابعاد پروژه، به عنوان مجری انحصاری خط لوله انتخاب شده است. پارلمان بوسنی نیز در ماه مارس با تصویب قانونی ویژه، مسیر واگذاری مستقیم پروژه به این شرکت را هموار کرد. آنچه حساسیتها را دوچندان کرده، هویت سهامداران و نمایندگان این شرکت است. جسی بینال، وکیل خانواده ترامپ در پروندههای سیاسی، و جوزف فلین، برادر مایکل فلین مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا، از چهرههای کلیدی این مجموعه به شمار میروند. هر دو از فعالان شناختهشده جریان سیاسی نزدیک به ترامپ بودهاند و حضور آنان باعث شده منتقدان، پروژه را بیش از آنکه یک قرارداد اقتصادی بدانند، نشانهای از گسترش نفوذ سیاسی واشنگتن در بالکان تلقی کنند. سازمان شفافیت بینالملل هشدار داده که واگذاری پروژههای راهبردی بدون رقابت آزاد میتواند فساد ساختاری را در کشوری که سالها با این معضل دست و پنجه نرم کرده، تشدید کند. اتحادیه اروپا نیز از مقامهای بوسنی خواسته است هرگونه تغییر در سیاست انرژی را در هماهنگی کامل با بروکسل دنبال کنند.
بازگشت بازیگران قدیمی
در کنار ابعاد اقتصادی پرونده، تحولات سیاسی نیز بر نگرانیها افزوده است. میلوراد دودیک، رهبر ملیگرای صربهای بوسنی که سالها به تضعیف توافق صلح دیتون متهم بوده، اکنون بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفته است. دولت پیشین آمریکا او را به دلیل فساد و اقدامات تهدیدکننده ثبات سیاسی تحریم کرده بود، اما پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید، این محدودیتها بدون توضیح رسمی لغو شد. اسناد منتشرشده نشان میدهد مایکل فلین اندکی پس از این تحول، برای فعالیتهای لابیگری مرتبط با دودیک در واشنگتن مبالغ قابل توجهی دریافت کرده است. همزمان، سفر دونالد ترامپ جونیور به منطقه صربنشین بوسنی و دیدار او با نزدیکان دودیک، گمانهزنیها درباره شکلگیری پیوندهای تازه سیاسی را تقویت کرده است.
قراردادی بدون رقابت
بوسنی در آستانه یک تصمیم راهبردی قرار دارد. این کشور باید تا سال ۲۰۲۷ وابستگی خود به گاز روسیه را کاهش دهد و همین ضرورت، پروژه «اتصال جنوبی» را به یکی از مهمترین طرحهای زیرساختی سالهای اخیر تبدیل کرده است. با این حال، نحوه واگذاری این پروژه موجی از انتقادها را برانگیخته است. بر اساس گزارش گاردین، شرکت «اینفراستراکچر اند انرژی» (AAFS) بدون برگزاری مناقصه رقابتی و بدون برخورداری از سابقهای متناسب با ابعاد پروژه، به عنوان مجری انحصاری خط لوله انتخاب شده است. پارلمان بوسنی نیز در ماه مارس با تصویب قانونی ویژه، مسیر واگذاری مستقیم پروژه به این شرکت را هموار کرد. آنچه حساسیتها را دوچندان کرده، هویت سهامداران و نمایندگان این شرکت است. جسی بینال، وکیل خانواده ترامپ در پروندههای سیاسی، و جوزف فلین، برادر مایکل فلین مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا، از چهرههای کلیدی این مجموعه به شمار میروند. هر دو از فعالان شناختهشده جریان سیاسی نزدیک به ترامپ بودهاند و حضور آنان باعث شده منتقدان، پروژه را بیش از آنکه یک قرارداد اقتصادی بدانند، نشانهای از گسترش نفوذ سیاسی واشنگتن در بالکان تلقی کنند. سازمان شفافیت بینالملل هشدار داده که واگذاری پروژههای راهبردی بدون رقابت آزاد میتواند فساد ساختاری را در کشوری که سالها با این معضل دست و پنجه نرم کرده، تشدید کند. اتحادیه اروپا نیز از مقامهای بوسنی خواسته است هرگونه تغییر در سیاست انرژی را در هماهنگی کامل با بروکسل دنبال کنند.
بازگشت بازیگران قدیمی
در کنار ابعاد اقتصادی پرونده، تحولات سیاسی نیز بر نگرانیها افزوده است. میلوراد دودیک، رهبر ملیگرای صربهای بوسنی که سالها به تضعیف توافق صلح دیتون متهم بوده، اکنون بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفته است. دولت پیشین آمریکا او را به دلیل فساد و اقدامات تهدیدکننده ثبات سیاسی تحریم کرده بود، اما پس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید، این محدودیتها بدون توضیح رسمی لغو شد. اسناد منتشرشده نشان میدهد مایکل فلین اندکی پس از این تحول، برای فعالیتهای لابیگری مرتبط با دودیک در واشنگتن مبالغ قابل توجهی دریافت کرده است. همزمان، سفر دونالد ترامپ جونیور به منطقه صربنشین بوسنی و دیدار او با نزدیکان دودیک، گمانهزنیها درباره شکلگیری پیوندهای تازه سیاسی را تقویت کرده است.