بهرهوری آرام
آیا تا بهحال در پایان یک روز کاریِ شلوغ، با وجود آنکه تمام روز در حال دویدن، پاسخ دادن به پیامها، شرکت در جلسات و تیک زدن فهرست کارهایتان بودهاید، احساس کردهاید هیچ کار مفیدی انجام ندادهاید؟ اگر پاسختان مثبت است، شما قربانیِ پدیدهای هستید که کال نیوپورت در جدیدترین کتاب خود آن را «بهرهوری کاذب» مینامد.
کتاب «بهرهوری آرام» (Slow Productivity) که زمستان ۱۴۰۴ وارد بازار نشر ایران شد و با استقبال مواجه گردید، دقیقاً بر همین نقطهی دردناک دست میگذارد. نیوپورت، که پیشتر با ایدهی «کار عمیق» به مقابله با حواسپرتیهای عصر دیجیتال رفته بود، اینبار اصلِ مفهوم «بیشتر کار کردن» را زیر سؤال میبرد.
در دنیای امروز ـ چه پزشکی در شیفتهای طولانی باشید، چه کارمندی پشت میز، چه فریلنسری در اقتصاد گیگ و چه معلمی درگیر تصحیح برگههای امتحانی ـ فرهنگی به ما تحمیل شده که «مشغول بودن» را معادل «ارزشمند بودن» میداند. ما مدام میکوشیم ثابت کنیم در حال انجام کاری هستیم. اما نیوپورت معتقد است این رویکرد تنها یک پیامد قطعی دارد: فرسودگی شغلیِ مطلق.
او در این کتاب، بهجای ارائهی راهکارهایی برای اینکه «چگونه در زمان کمتر کارهای بیشتری انجام دهیم»، رویکردی رادیکال و در عین حال شفابخش پیشنهاد میکند: «انجام کارهای کمتر، با سرعتی طبیعیتر و با وسواسی بیشتر نسبت به کیفیت.» این پیشنهاد در نگاه نخست شاید با فرهنگ مسلطِ سرعت و رقابت بیوقفه ناسازگار به نظر برسد، اما نیوپورت نشان میدهد که همین شتابزدگیِ دائمی، بزرگترین مانعِ خلقِ کارِ عمیق و ماندگار است. او با بررسی زندگی چهرههای برجستهای چون ماری کوری و جین آستِن نشان میدهد هیچیک روزانه هشت ساعت مداوم و پرفشار کار نمیکردند، بلکه دورههای کارِ متمرکز را با بازههای طولانی استراحت، تأمل و تجدید قوا درمیآمیختند. انسان ربات نیست که بتواند با ریتمی ثابت در تمام سال خروجی یکسان داشته باشد؛ انرژی ما همچون فصول سال، فرازونشیب دارد و نادیده گرفتن این چرخه، به فرسودگی میانجامد.
پیام غیرمستقیم اما قدرتمند کتاب به مدیران و کارکنان این است که برای ساختن محیط کاری سالمتر، نیازی به نصب نرمافزارهای کنترلی یا برگزاری جلسات انگیزشیِ توخالی نیست؛ کافی است بپذیریم کیفیت کار و سلامت روان نیروی انسانی در گرو کاهش سرعت، تمرکز بر اولویتهای محدود و احترام به ریتم طبیعی زندگی است. «بهرهوری آرام» یادآوری میکند قرار نیست زندگیمان را فدای رزومهها کنیم، بلکه کار باید در خدمت «بومِ زندگی»ای معنادار، متوازن و آرام باشد.
در پایان، باید توجه داشت که کال نیوپورت با آثاری چون «کار عمیق» در ایران بسیار پرفروش و محبوب است. همین شهرت موجب شده برخی ناشران، به امید کسب سود بیشتر، مسابقهای برای ترجمه و انتشار سریع کتاب تازهی او به راه بیندازند. در چنین رقابتی که قاعدهی «هر که زودتر چاپ کند، برنده است» حاکم میشود، کیفیت ترجمهها طبعاً افت میکند. از اینرو، پیشنهاد میشود پیش از خرید، ترجمههای مختلف موجود در بازار را شخصاً تورق کنید و آگاهانه تصمیم بگیرید کدام نسخه مناسبتر است.
نویسنده: کال نیوپورت
مترجم: امیرعلی ابراهیم زاده
ناشر: نشر آموخته
سال انتشار: ۱۴۰۴