جنگ؛ فرصتی برای بازسازی صنایع
بهنام ملکی اقتصاددان
در جنگ اخیر متأسفانه خسارات سنگینی به واحدهای تجاری و مسکونی وارد شده است. این رویداد تلخ، نبود پایبندی دشمن آمریکایی‑صهیونی را به قوانین بینالمللی و اصول انسانی آشکار میسازد. صنایع بزرگی همچون فولاد که مادر صنایع کشور است، اکنون نیازمند نگاهی راهبردی است. باید پذیرفت که معجزه ممکن نیست؛ ازاینرو اجرای دقیق برنامههای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت ضرورت دارد.
در وضعیت کنونی، اتخاذ اقتصاد جنگی گریزناپذیر است. گام نخست، دعوت از متخصصان، اندیشمندان، صاحبان صنایع؛ بهویژه پیشکسوتان صاحبنظر از طریق همایشهای تخصصی است تا تجارب خود را برای بازسازی ارائه دهند. همچنین برگزاری نمایشگاههایی برای بررسی ظرفیتهای موجود و فراخوان سریع دولت برای بازسازی فولاد خوزستان در کوتاهترین زمان ممکن با بهرهمندی از افراد توانمند، از اقدامات فوری است.
صنایع کوچک را نباید دستکم گرفت. این بخش میتواند پشتیبان صنایع بزرگ باشد و بخشی از کاهش تولید ناشی از خسارات را جبران کند. استانهایی که کمتر در معرض حملات بودهاند بهعنوان استان معین به مناطق آسیبدیده یاری رسانند؛ حتی میتوان صنایع معین را برای پوشش صنایع خسارتدیده به کار گرفت. در حوزههایی که دانش داخلی کافی نیست، باید از کشورهای دیگر یاری جست. برای نمونه، تأمین قطعات الکترونیکی و دستگاههای غیرقابل تعمیر از چین راهکاری پیشنهادی است. برخی صنایع نیاز به جانمایی مجدد دارند. با توجه به آببَر بودن صنایع فولاد و نقدهای وارد بر استقرار آنها در اصفهان، میتوان این صنایع را به جنوب کشور منتقل کرد. افزودن فولاد مبارکه به فولاد هرمزگان یک پیشنهاد است و اصفهان میتواند به مرکز فعالیتهای دانشبنیان و تحقیقاتی در حوزه آهن و فولاد تبدیل شود. در این شرایط، صنایع جایگزین باید در دو یا سه شیفت کار کنند تا خلأ بزرگ را بپوشانند. اگر ظرفیتهای داخلی پاسخگو باشد، باید بدون رانت از آنها بهره گرفت. در غیر این صورت واردات ضروری است؛ چراکه نرسیدن نهادههای تولید، صنایع را زمینگیر میکند.
چند کارگروه تخصصی باید به بازسازی فولاد، پتروشیمی و صنایع اساسی بپردازند. این کارگروهها میباید سریعاً میزان خسارات، منابع مورد نیاز و توان بازسازی را ارزیابی کنند. در این فرایند، جایگزینی دانش، فناوری و تجهیزات نوین به جای تجهیزات قدیمی حتمی است. نباید بودجهای داده شود و گفت «شد، شد؛ نشد، نشد»؛ بازسازی باید در قالبی رقابتی انجام گیرد، در غیر این صورت بودجهها نابود شده و بازسازی زمانبر خواهد شد.
باید شرکتهای سهامی بینالمللی در حوزههای صنعت، پتروشیمی، انرژی، خودروسازی و غیره ایجاد کرد تا مانند تجارب گذشته، منابع کشور از دست نرود. بسیج حداکثری در استفاده از منابع، ظرفیتها و امکانات ضرورتی انکارناپذیر است.
در وضعیت کنونی، اتخاذ اقتصاد جنگی گریزناپذیر است. گام نخست، دعوت از متخصصان، اندیشمندان، صاحبان صنایع؛ بهویژه پیشکسوتان صاحبنظر از طریق همایشهای تخصصی است تا تجارب خود را برای بازسازی ارائه دهند. همچنین برگزاری نمایشگاههایی برای بررسی ظرفیتهای موجود و فراخوان سریع دولت برای بازسازی فولاد خوزستان در کوتاهترین زمان ممکن با بهرهمندی از افراد توانمند، از اقدامات فوری است.
صنایع کوچک را نباید دستکم گرفت. این بخش میتواند پشتیبان صنایع بزرگ باشد و بخشی از کاهش تولید ناشی از خسارات را جبران کند. استانهایی که کمتر در معرض حملات بودهاند بهعنوان استان معین به مناطق آسیبدیده یاری رسانند؛ حتی میتوان صنایع معین را برای پوشش صنایع خسارتدیده به کار گرفت. در حوزههایی که دانش داخلی کافی نیست، باید از کشورهای دیگر یاری جست. برای نمونه، تأمین قطعات الکترونیکی و دستگاههای غیرقابل تعمیر از چین راهکاری پیشنهادی است. برخی صنایع نیاز به جانمایی مجدد دارند. با توجه به آببَر بودن صنایع فولاد و نقدهای وارد بر استقرار آنها در اصفهان، میتوان این صنایع را به جنوب کشور منتقل کرد. افزودن فولاد مبارکه به فولاد هرمزگان یک پیشنهاد است و اصفهان میتواند به مرکز فعالیتهای دانشبنیان و تحقیقاتی در حوزه آهن و فولاد تبدیل شود. در این شرایط، صنایع جایگزین باید در دو یا سه شیفت کار کنند تا خلأ بزرگ را بپوشانند. اگر ظرفیتهای داخلی پاسخگو باشد، باید بدون رانت از آنها بهره گرفت. در غیر این صورت واردات ضروری است؛ چراکه نرسیدن نهادههای تولید، صنایع را زمینگیر میکند.
چند کارگروه تخصصی باید به بازسازی فولاد، پتروشیمی و صنایع اساسی بپردازند. این کارگروهها میباید سریعاً میزان خسارات، منابع مورد نیاز و توان بازسازی را ارزیابی کنند. در این فرایند، جایگزینی دانش، فناوری و تجهیزات نوین به جای تجهیزات قدیمی حتمی است. نباید بودجهای داده شود و گفت «شد، شد؛ نشد، نشد»؛ بازسازی باید در قالبی رقابتی انجام گیرد، در غیر این صورت بودجهها نابود شده و بازسازی زمانبر خواهد شد.
باید شرکتهای سهامی بینالمللی در حوزههای صنعت، پتروشیمی، انرژی، خودروسازی و غیره ایجاد کرد تا مانند تجارب گذشته، منابع کشور از دست نرود. بسیج حداکثری در استفاده از منابع، ظرفیتها و امکانات ضرورتی انکارناپذیر است.