printlogo


تری‌گلیسیرید بالا؛ هشداری پنهان

 تری‌گلیسیریدها از اجزای اصلی چربی بدن هستند و بخشی از آنها از غذا تأمین و بخش دیگر در بدن تولید می‌شود. وجود این ماده برای تأمین انرژی ضروری است، اما زمانی که مقدار آن در خون بیش از حد طبیعی بالا برود، به عاملی خطرآفرین برای سلامت قلب و عروق بدل می‌شود. در سال‌های گذشته، هنگام بررسی ریسک قلبی‌عروقی، توجه اصلی بر کلسترول متمرکز بود و این چربی تنها زمانی اهمیت می‌یافت که به سطح بسیار بالا ـ بیش از هزار میلی‌گرم در دسی‌لیتر ـ برسد؛ سطحی که می‌تواند التهاب حاد لوزالمعده ایجاد کند. با این حال، یافته‌های جدید نشان می‌دهد حتی افزایش‌های خفیف یا متوسط نیز بی‌خطر نیست؛ به‌ویژه در بیماران مبتلا به دیابت، فشار خون بالا یا افراد سیگاری، باید جدی گرفته شود.
میزان طبیعی این چربی در خون کمتر از ۱۵۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر است. اعداد ۱۵۰ تا ۱۹۹ در محدوده حدمرزی بالا قرار می‌گیرد، سطوح ۲۰۰ تا ۴۹۹ بالا تلقی می‌شود و مقادیر ۵۰۰ و بیشتر، بسیار بالا و نیازمند توجه فوری است. افزایش این چربی می‌تواند نشانه‌ای از «سندرم متابولیک» باشد؛ مجموعه‌ای از اختلالات شامل چاقی شکمی، فشار خون بالا، قند خون مختل و تغییرات چربی خون که احتمال بروز حمله قلبی و سکته مغزی را چندین برابر می‌کند. افرادی که دچار این سندرم هستند، نه‌تنها در معرض خطر بیشتر رویدادهای قلبی قرار دارند، بلکه احتمال ابتلای آن‌ها به دیابت نیز افزایش می‌یابد.
عوامل متعدد در بالا رفتن سطح این چربی نقش دارند: اضافه وزن و چاقی، دیابت، سیگار کشیدن، کم‌کاری تیروئید، برخی داروها و زمینه ژنتیکی. کاهش آن معمولاً با اصلاح سبک زندگی امکان‌پذیر است. ورزش منظم، کاهش وزن، پرهیز از کربوهیدرات‌های ساده، ترک سیگار، خواب کافی و مدیریت استرس از راهکارهای پایه به‌شمار می‌روند. پایش دوره‌ای آزمایش خون و پایبندی به یک الگوی غذایی سالم می‌تواند خطرات آینده را به‌طور چشمگیری کاهش دهد.