تهران زخمی پابرجا میایستد
مهدی بابایی رییس کمیته ایمنی شورای شهر تهران
تهران روزهایی را پشت سر گذاشته که در حافظه شهر ماندگار خواهد شد؛ روزهایی که «جنگ رمضان» نهفقط آمار و گزارش، بلکه تجربهای عینی از لرزش امنیت روانی و فیزیکی پایتخت بود. هر عدد در این واقعه، حکایت خانهای است که ترک برداشته، محلهای که دچار اضطراب شده و شهری که ناگزیر است همزمان با تابآوری، مسیر بازسازی را آغاز کند. گستره خسارات نشان میدهد تهران با بحرانی چندوجهی روبهرو است؛ بحرانی که نه در سطح کالبدی، بلکه در عمق حیات اجتماعی مردم رسوخ کرده است. شواهد موجود ضرورت مدیریت دقیق، هماهنگ و پرسرعت را آشکار کرده و بار دیگر یادآور شده که پایداری یک کلانشهر تنها بر پایه آمار فنی شکل نمیگیرد، بلکه بر اعتماد و آرامش ساکنان استوار میماند.
خسارات واردشده به واحدهای مسکونی تصویری روشن از شدت این واقعه ارائه میدهد. مجموع ۳۴ هزار و ۲۳۴ واحد آسیبدیده، از خسارات خفیف تا تخریب کامل، بیانگر طیفی از نیازهای فوری و میانمدت است. سهم ۲۸ هزار و ۸۵ واحد با خسارت جزئی، چهار هزار و ۲۸۴ ساختمان با خسارت متوسط، ۹۵۳ واحد نیازمند مقاومسازی و ۹۱۲ واحد در آستانه نوسازی کامل، سطحی از چالش را ترسیم کرده که هیچ مدیریتی نمیتواند نسبت به آن بیتفاوت باشد. همزمان 5 هزار شهروند مجبور به ترک خانههای خود شده و اکنون در ۳۲ هتل اسکان دارند؛ اقدامی که پاسخی اولیه و ضروری بوده، اما پایان مسیر تلقی نمیشود. بازگرداندن این خانوادهها به زندگی عادی ضرورتی حیاتی است، زیرا اسکان موقت تنها تسکینی موقت است؛ نه راهحلی پایدار.
دامنه آسیبها از مرز بناها فراتر رفته و وسایل نقلیه را نیز دربر گرفته است. خسارت به 4 هزار و ۴۱۸ خودرو و ۲۵۲ موتورسیکلت، برای شمار زیادی از خانوادهها به معنای اختلال در امرار معاش و دشواری در ادامه فعالیتهای روزمره است. رویکرد مدیریت بحران ناگزیر باید چندبعدی باشد؛ زیرا زندگی شهری بر شبکهای از وابستگیهای متقابل استوار است. همزمان، انجام ۹۴۵ ارزیابی سازهای و ۲۲۹ بازرسی ایمنی، اهمیت پیشگیری از خطرات ثانویه را برجسته کرده است. بیتوجهی به ارزیابیهای تخصصی میتواند هزینههایی بهمراتب سنگینتر از خسارات اولیه ایجاد کند؛ تجربهای که تهران بارها در گذشته آن را لمس کرده است. پایداری روانی شهروندان در چنین شرایطی بخشی جداییناپذیر از بازسازی شهری است. تشکیل ۳۷۰ تیم حمایت روانشناختی تلاشی برای ترمیم نگرانیها و کاهش آسیبهای ذهنی است؛ زیرا بازسازی حقیقی یک شهر زمانی کامل میشود که روح جمعی آن نیز آرام گیرد. حضور ۳۴۰۱ داوطلب و جهادگر در این ایام جلوهای از همبستگی اجتماعی را آشکار کرده و سرمایهای ارزشمند برای عبور از شرایط دشوار فراهم آورده است. ثبت ۳۷۰ عملیات آتشنشانی نیز تصویر واضحی از حجم تلاشهای شبانهروزی نیروهای امدادی ارائه میدهد. امروز تهران زخمی اما استوار ایستاده و مسیر پیشرو با همدلی، برنامهریزی و اتکا بر سرمایه اجتماعی، قابل عبور خواهد بود.