جنگ و تضعیف موقعیت دلار
جریان تحولات ژئوپلیتیک اخیر، تصویر تازهای از رابطه میان انرژی، سیاست پولی و قدرت ارزهای جهانی ترسیم کرده و جایگاه دیرپای دلار را با تردیدهای جدی مواجه ساخته است. جهش کمسابقه قیمت نفت پس از بحران تنگه هرمز، نرخ برابری یورو به دلار را از محدوده 15/1 به حدود 17/1 رساند؛ تغییری ظاهراً کوچک، اما معنادار در فضایی که نااطمینانی درباره اقتصادهای بزرگ رو به فزونی است. تحلیلها نشان میدهد افزایش تورم ناشی از انرژی، سیاستگذاران پولی را با معضلی دوگانه روبهرو کرده است: فشار برای مهار تورم از یکسو و نگرانی از افزایش هزینه بدهیهای دولتی از سوی دیگر. چنین تردیدی مسیر آینده نرخ بهره آمریکا را مبهم کرده و زمینه تضعیف نسبی دلار را فراهم آورده است.
گزارشها از عملکرد تاریخی نیز این روایت را تقویت میکند. نیمه نخست سال ۲۰۲۵ بهعنوان بدترین دوره پنجاهودو سال گذشته دلار ثبت شد؛ دورهای که بسیاری آن را نتیجه سیاستهای تنشزای دولت ترامپ و کاهش اعتماد جهانی به ثبات اقتصاد آمریکا میدانند. همزمان برخی رسانههای منطقهای با اشاره به نقش ایران در تنگه هرمز، از تغییر موازنه قدرت در بازار انرژی سخن گفتهاند؛ موازنهای که میتواند کشورها را به استفاده از ارزهای جایگزین در پرداختهای انرژی ترغیب کند.
بازار جهانی اکنون شاهد تقویت یورو و یوان در برابر دلار است؛ روندی که با کاهش ششدرصدی ارزش دلار در برابر یوان و افزایش پانزدهدرصدی یورو همراه بوده و نشانهای از بازآرایی قدرت پولی در جهان به شمار میرود.