موتور محرکه رشد و رقابتپذیری آینده
داود مسعودی کارشناس حوزه اقتصاد دیجیتال
جهان شاهد تحولی بنیادین است؛ از عصر دیجیتال به دوران «هوش مصنوعی» گام نهادهایم. فناوریهایی چون هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال، هوشمندسازی، رباتیک، اینترنت اشیاء، محاسبات کوانتومی، و پیشرفتهای چشمگیر در حوزه نیمههادیها و سختافزارها، نه تنها زندگی بشر را دگرگون میکنند، بلکه به صورت شبکه ای و هم افزا، آیندهای را رقم میزنند که مرزهای تواناییهای فعلی را پشت سر خواهد گذاشت. در این شرایط، هر کشوری که نتواند این جریان عظیم فناورانه را به درستی مدیریت و هدایت کند، در معرض عقبماندگی و از دست دادن جایگاه خود در عرصه جهانی قرار خواهد گرفت.
پیشرفت در حوزه فناوریهای تحول آفرین، نیازمند رویکردی منسجم و استراتژیک است. اتکای صرف به نوآوریهای منفرد و پراکنده، بدون ایجاد یک اکوسیستم هماهنگ، توان بالقوه کشور را تضعیف میکند. موازی کاریها، فقدان چشمانداز مشترک و عدم انسجام در سیاستگذاریها، موانعی جدی بر سر راه دستیابی به «اقتدار تکنولوژیک» محسوب میشوند. برای عبور از این چالش، تدوین راهبردهای ملی، ایجاد هماهنگی میان بخشهای علمی، صنعتی و حاکمیتی، و حمایت از نوآوری در مقیاس وسیع، امری حیاتی است.
توسعه پایدار و ارتقای جایگاه ایران در اقتصاد جهانی، به طور فزاینده ای به قدرت و بلوغ اکوسیستم فناوریهای تحول آفرین وابسته است. اقتصاد دیجیتال و صنایع نوآورانه، پتانسیل ایجاد اشتغال مولد، افزایش بهرهوری در تمامی بخشها و ارتقای سطح رفاه عمومی را دارا هستند. لازمه تحقق این پتانسیل، سرمایهگذاری هدفمند، حمایت از کسبوکارهای نوپا، و ایجاد بستری مساعد برای رشد و شکوفایی ایدههای خلاقانه است. سیاستگذاریهای ملی باید در راستای هم افزایی و تسهیل این فرآیند قرار گیرند.
ماهیت فناوریهای تحول آفرین، نیازمند بازنگری در رویکردهای حکمرانی است. در عصر هوش مصنوعی، دستیابی به «حکمرانی هوشمند» و «اقتدار تکنولوژیک»، مستلزم درکی عمیق از پیچیدگی ها و پتانسیل های این فناوری هاست. تدوین چارچوبهای راهبردی، اخلاقی و قانونی، همراه با تمرکز بر امنیت دادهها و توسعه زیرساختهای بومی، از ارکان اصلی حفظ استقلال و امنیت ملی در این دوران محسوب میشود. این مهم، نیازمند هماهنگی و تلاش تخصصی در بالاترین سطوح است.
با توجه به ضرورت ایجاد انسجام و هدایت راهبردی در حوزه فناوریهای تحول آفرین، و با در نظر گرفتن گستردگی و عمق تحولات ناشی از هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال، نیاز به یک نهاد فراگیر و تخصصی بیش از پیش احساس میشود. «کانون عالی هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال و فناوریهای تحول آفرین ایران (ایران هوشمند)» به عنوان یک طرح جامع و اندیشیده شده، میتواند پاسخگوی این نیازهای راهبردی باشد.
پیشرفت در حوزه فناوریهای تحول آفرین، نیازمند رویکردی منسجم و استراتژیک است. اتکای صرف به نوآوریهای منفرد و پراکنده، بدون ایجاد یک اکوسیستم هماهنگ، توان بالقوه کشور را تضعیف میکند. موازی کاریها، فقدان چشمانداز مشترک و عدم انسجام در سیاستگذاریها، موانعی جدی بر سر راه دستیابی به «اقتدار تکنولوژیک» محسوب میشوند. برای عبور از این چالش، تدوین راهبردهای ملی، ایجاد هماهنگی میان بخشهای علمی، صنعتی و حاکمیتی، و حمایت از نوآوری در مقیاس وسیع، امری حیاتی است.
توسعه پایدار و ارتقای جایگاه ایران در اقتصاد جهانی، به طور فزاینده ای به قدرت و بلوغ اکوسیستم فناوریهای تحول آفرین وابسته است. اقتصاد دیجیتال و صنایع نوآورانه، پتانسیل ایجاد اشتغال مولد، افزایش بهرهوری در تمامی بخشها و ارتقای سطح رفاه عمومی را دارا هستند. لازمه تحقق این پتانسیل، سرمایهگذاری هدفمند، حمایت از کسبوکارهای نوپا، و ایجاد بستری مساعد برای رشد و شکوفایی ایدههای خلاقانه است. سیاستگذاریهای ملی باید در راستای هم افزایی و تسهیل این فرآیند قرار گیرند.
ماهیت فناوریهای تحول آفرین، نیازمند بازنگری در رویکردهای حکمرانی است. در عصر هوش مصنوعی، دستیابی به «حکمرانی هوشمند» و «اقتدار تکنولوژیک»، مستلزم درکی عمیق از پیچیدگی ها و پتانسیل های این فناوری هاست. تدوین چارچوبهای راهبردی، اخلاقی و قانونی، همراه با تمرکز بر امنیت دادهها و توسعه زیرساختهای بومی، از ارکان اصلی حفظ استقلال و امنیت ملی در این دوران محسوب میشود. این مهم، نیازمند هماهنگی و تلاش تخصصی در بالاترین سطوح است.
با توجه به ضرورت ایجاد انسجام و هدایت راهبردی در حوزه فناوریهای تحول آفرین، و با در نظر گرفتن گستردگی و عمق تحولات ناشی از هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال، نیاز به یک نهاد فراگیر و تخصصی بیش از پیش احساس میشود. «کانون عالی هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال و فناوریهای تحول آفرین ایران (ایران هوشمند)» به عنوان یک طرح جامع و اندیشیده شده، میتواند پاسخگوی این نیازهای راهبردی باشد.