رفتارشناسی بازار کامودیتیها در سال ۲۰۲۶
رامین بیات روزنامه نگار
سال ۲۰۲۶ میلادی با بازاری پر از عدم قطعیت برای کالاهای پایه آغاز شده است؛ بازاری که تحت تأثیر پیامدهای بلندمدت همهگیری کرونا، شوکهای ژئوپلیتیکی و تغییر مسیر سیاستهای پولی قرار دارد. نوسانات شدید سالهای اخیر نشان داده که بازار کامودیتیها دیگر صرفاً تابع عرضه و تقاضای سنتی نیستند و کوچکترین تغییرات در عرضه یا سیاستگذاری میتواند پیامدهای گستردهای بر قیمتها داشته باشد. کارشناسان جهانی هشدار میدهند که این حساسیت ساختاری، هم فلزات صنعتی و هم فلزات گرانبها را در معرض شوکهای ناگهانی قرار داده و مسیر بازار انرژی را با پیچیدگیهای ویژهای روبهرو کرده است.
واکنش فلزات صنعتی جهانی
در بخش فلزات صنعتی و مواد معدنی، روند بازار در سال جاری میلادی تحت تأثیر چند متغیر کلان قرار دارد. سیاوش غفاری، کارشناس بازارهای جهانی، بر حساسیت ساختاری این بازارها تأکید میکند و میگوید: «بازار کامودیتیها در شرایطی قرار گرفته که حتی شوکهای محدود عرضه میتواند موجب تغییرات قابل توجه قیمتها شود». افزایش تقاضای جهانی پس از بازگشایی اقتصادها و عدم هماهنگی عرضه با این تقاضا، نوسانات شدیدی را ایجاد کرد و با تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی، بهویژه جنگ روسیه و اوکراین، قیمتها سقفهای تازهای تجربه کردند.
با تغییر جهت سیاستهای پولی و کاهش نرخ بهره در انتهای سال ۲۰۲۵، تقاضا در بازار فلزات صنعتی دوباره افزایش یافت. پیشبینیها نشان میدهد که میانگین قیمتها در بخش فلزات صنعتی همچنان صعودی خواهد بود، بهویژه در فولاد، آلومینیوم و مس. محدودیتهای ساختاری عرضه ناشی از کاهش سرمایهگذاری در معادن، فشارهای زیستمحیطی و ریسکهای ژئوپلیتیکی باعث شده تا توان پاسخدهی سریع عرضه محدود باشد. هرگونه تصمیم ناگهانی سیاسی یا تنش تجاری میتواند به سرعت به یک شوک قیمتی تبدیل شود.
علاوه بر این، سیاستهای حمایتگرایانه دولت آمریکا با هدف تقویت تولید داخلی و اعمال تعرفه بر واردات فلزات، میتواند هم تقاضای داخلی آمریکا را افزایش دهد و هم جریان تجارت جهانی را دچار اختلال کند. در چنین شرایطی، بازار فلزات صنعتی بیش از پیش حساس و مستعد نوسانات شدید باقی میماند.
پیچیدگی بازار انرژی جهانی
بازار انرژی، به ویژه نفت و گاز، با رفتار متفاوتی نسبت به فلزات صنعتی مواجه است. سیاستهای دونالد ترامپ بر افزایش تولید داخلی، کاهش محدودیتهای زیستمحیطی و حمایت از صنعت شیل، عرضه جهانی انرژی را تقویت میکند. این رویکرد، در شرایطی که بازار جهانی نفت با مازاد عرضه روبهرو است، مانع شکلگیری روند افزایشی پایدار قیمتها میشود و حتی میتواند فشار نزولی بر قیمتها وارد کند.
با این حال، نوسانات مقطعی و ریسکهای ژئوپلیتیکی همچنان باقی هستند. تحریمها، تنشها میان کشورهای تولیدکننده نفت و تغییرات ناگهانی سیاستهای آمریکا، باعث میشود سرمایهگذاران با ریسکهای غیرقابل پیشبینی مواجه باشند. محمد ذریهزهرایی، کارشناس دیگر بازارهای جهانی، میگوید: «بازار انرژی هنوز درگیر مازاد عرضه و بیثباتیهای سیاسی است و هرگونه شوک کوچک میتواند واکنش شدید قیمت ایجاد کند».
بازار گاز طبیعی نیز تحت تأثیر ترکیبی از عرضه داخلی، سیاستهای آمریکا و محدودیتهای محیطزیستی قرار دارد. افزایش تولید داخلی ممکن است وابستگی به واردات را کاهش دهد، اما هرگونه اختلال در جریان تجارت جهانی میتواند قیمتها را به سرعت متحول کند. در نتیجه، سرمایهگذاران انرژی در سال ۲۰۲۶ باید با سناریوهای پیچیدهای روبهرو باشند که شامل مازاد عرضه، ریسکهای ژئوپلیتیکی و رفتار غیرقابل پیشبینی دولتها است.
نوسانات فلزات گرانبها
بازار فلزات گرانبها مانند طلا و نقره نیز در سال ۲۰۲۶ تحت تأثیر ترکیبی از سیاستهای اقتصادی و نوسانات جهانی قرار دارد. ذریهزهرایی با تأکید بر حساسیت این بازارها میگوید: «بازارهای طلا و نقره نزدیک به تعادل عرضه و تقاضا هستند و کوچکترین تغییر میتواند نوسانات شدیدی ایجاد کند». بازده سال ۲۰۲۵ در بازار نقره بیسابقه بود و حتی از طلا پیشی گرفت. چنین تجربهای نشان میدهد که سرمایهگذاران باید انتظار حرکتهای ناگهانی و گاه شدید قیمتها را داشته باشند.
سیاستهای اقتصادی آمریکا، شامل کاهش مالیاتها و افزایش کسری بودجه، فشار بر دلار و افزایش عدم قطعیت اقتصادی را به دنبال دارد؛ عواملی که به نفع طلا و نقره عمل میکنند. با این حال، در صورت رشد اقتصادی کوتاهمدت و تقویت دلار، بخشی از جذابیت فلزات گرانبها محدود خواهد شد. نتیجه این تضاد، افزایش نوسانات و تقویت رفتارهای هیجانی در بازار طلا و نقره است. پیشبینیها حاکی از آن است که بازده خارقالعاده سال ۲۰۲۵ تکرار نخواهد شد، اما سناریوهایی وجود دارد که قیمت هر اونس طلا به بالای ۵۵۰۰ دلار برسد. این واقعیت نشان میدهد که فلزات گرانبها بیش از گذشته به ابزار پوشش ریسک تبدیل شدهاند و اخبار مرتبط با جنگهای تجاری، تحریمها یا تنشهای ژئوپلیتیکی به سرعت در قیمتها منعکس میشود. با کنار هم قرار دادن دادههای بازار و تحلیل کارشناسان، تصویر روشنی از چشمانداز بازارهای جهانی کالاهای پایه در سال ۲۰۲۶ شکل میگیرد. بازارها دیگر صرفاً تابع عرضه و تقاضای کلاسیک نیستند، بلکه به سیاستهای دولتها، جهتگیریهای پولی و تصمیمات راهبردی بازیگران بزرگ اقتصاد جهانی حساسیت شدید نشان میدهند. هرگونه تغییر کوچک در سیاستهای کلان میتواند موجی از نوسانات را ایجاد کند و بازارها را در مسیر واکنشهای شدید قرار دهد. بازگشت سیاستهای حمایتگرایانه دولت آمریکا، محدودیتهای ساختاری عرضه فلزات صنعتی و مازاد عرضه انرژی، ترکیبی از متغیرهایی هستند که ریسک سرمایهگذاری و نوسانات قیمت را افزایش میدهند. تجربه سالهای اخیر نشان داده که بازار کامودیتیها در شرایط بحرانی، هم در فلزات صنعتی و هم در انرژی و فلزات گرانبها، واکنشهای شدیدی به تغییرات اقتصادی و سیاسی نشان میدهند. در فلزات صنعتی، افزایش تقاضای جهانی، محدودیتهای عرضه و تنشهای تجاری، روندهای افزایشی قیمتها را تقویت میکند و هر شوک کوچک میتواند موجی از افزایش قیمتها را ایجاد کند. در بازار انرژی، بهرغم مازاد عرضه، ریسک نوسانات مقطعی و سیاستهای غیرقابل پیشبینی آمریکا، فشار مضاعفی بر سرمایهگذاران وارد میکند. فلزات گرانبها نیز با تعادل شکننده عرضه و تقاضا و تأثیر سیاستهای اقتصادی، به ابزار پوشش ریسک تبدیل شده و مستعد جهشهای ناگهانی قیمت هستند. بهطور کلی، سال ۲۰۲۶ بازاری پرریسک و پیچیده برای کامودیتیها خواهد بود. سیاستهای ترامپ، محدودیتهای عرضه، واگرایی میان بخشهای مختلف بازار و نوسانات ژئوپلیتیکی، همگی باعث میشوند که بازارها بیش از آنکه وارد روند باثبات شوند، در معرض تغییر مسیرهای سریع و واکنشهای شدید به تصمیمات سیاسی قرار گیرند. سرمایهگذاران باید با سناریوهای متعدد، رفتارهای هیجانی و نوسانات شدید قیمت مواجه باشند و مدیریت ریسک را در اولویت قرار دهند. تحلیل دقیق کارشناسان و دادههای بازار نشان میدهد که در چنین فضایی، انعطافپذیری و آگاهی از روندهای جهانی، کلید موفقیت در سرمایهگذاری و تصمیمگیری اقتصادی خواهد بود. بازار کالاهای پایه در سال ۲۰۲۶، بیش از هر زمان دیگری، نیازمند بررسی مستمر، تحلیل سیاستها و پیشبینی نوسانات است تا بتوان از فرصتهای رشد بهره برد و از ریسکهای بالقوه مصون ماند.
واکنش فلزات صنعتی جهانی
در بخش فلزات صنعتی و مواد معدنی، روند بازار در سال جاری میلادی تحت تأثیر چند متغیر کلان قرار دارد. سیاوش غفاری، کارشناس بازارهای جهانی، بر حساسیت ساختاری این بازارها تأکید میکند و میگوید: «بازار کامودیتیها در شرایطی قرار گرفته که حتی شوکهای محدود عرضه میتواند موجب تغییرات قابل توجه قیمتها شود». افزایش تقاضای جهانی پس از بازگشایی اقتصادها و عدم هماهنگی عرضه با این تقاضا، نوسانات شدیدی را ایجاد کرد و با تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی، بهویژه جنگ روسیه و اوکراین، قیمتها سقفهای تازهای تجربه کردند.
با تغییر جهت سیاستهای پولی و کاهش نرخ بهره در انتهای سال ۲۰۲۵، تقاضا در بازار فلزات صنعتی دوباره افزایش یافت. پیشبینیها نشان میدهد که میانگین قیمتها در بخش فلزات صنعتی همچنان صعودی خواهد بود، بهویژه در فولاد، آلومینیوم و مس. محدودیتهای ساختاری عرضه ناشی از کاهش سرمایهگذاری در معادن، فشارهای زیستمحیطی و ریسکهای ژئوپلیتیکی باعث شده تا توان پاسخدهی سریع عرضه محدود باشد. هرگونه تصمیم ناگهانی سیاسی یا تنش تجاری میتواند به سرعت به یک شوک قیمتی تبدیل شود.
علاوه بر این، سیاستهای حمایتگرایانه دولت آمریکا با هدف تقویت تولید داخلی و اعمال تعرفه بر واردات فلزات، میتواند هم تقاضای داخلی آمریکا را افزایش دهد و هم جریان تجارت جهانی را دچار اختلال کند. در چنین شرایطی، بازار فلزات صنعتی بیش از پیش حساس و مستعد نوسانات شدید باقی میماند.
پیچیدگی بازار انرژی جهانی
بازار انرژی، به ویژه نفت و گاز، با رفتار متفاوتی نسبت به فلزات صنعتی مواجه است. سیاستهای دونالد ترامپ بر افزایش تولید داخلی، کاهش محدودیتهای زیستمحیطی و حمایت از صنعت شیل، عرضه جهانی انرژی را تقویت میکند. این رویکرد، در شرایطی که بازار جهانی نفت با مازاد عرضه روبهرو است، مانع شکلگیری روند افزایشی پایدار قیمتها میشود و حتی میتواند فشار نزولی بر قیمتها وارد کند.
با این حال، نوسانات مقطعی و ریسکهای ژئوپلیتیکی همچنان باقی هستند. تحریمها، تنشها میان کشورهای تولیدکننده نفت و تغییرات ناگهانی سیاستهای آمریکا، باعث میشود سرمایهگذاران با ریسکهای غیرقابل پیشبینی مواجه باشند. محمد ذریهزهرایی، کارشناس دیگر بازارهای جهانی، میگوید: «بازار انرژی هنوز درگیر مازاد عرضه و بیثباتیهای سیاسی است و هرگونه شوک کوچک میتواند واکنش شدید قیمت ایجاد کند».
بازار گاز طبیعی نیز تحت تأثیر ترکیبی از عرضه داخلی، سیاستهای آمریکا و محدودیتهای محیطزیستی قرار دارد. افزایش تولید داخلی ممکن است وابستگی به واردات را کاهش دهد، اما هرگونه اختلال در جریان تجارت جهانی میتواند قیمتها را به سرعت متحول کند. در نتیجه، سرمایهگذاران انرژی در سال ۲۰۲۶ باید با سناریوهای پیچیدهای روبهرو باشند که شامل مازاد عرضه، ریسکهای ژئوپلیتیکی و رفتار غیرقابل پیشبینی دولتها است.
نوسانات فلزات گرانبها
بازار فلزات گرانبها مانند طلا و نقره نیز در سال ۲۰۲۶ تحت تأثیر ترکیبی از سیاستهای اقتصادی و نوسانات جهانی قرار دارد. ذریهزهرایی با تأکید بر حساسیت این بازارها میگوید: «بازارهای طلا و نقره نزدیک به تعادل عرضه و تقاضا هستند و کوچکترین تغییر میتواند نوسانات شدیدی ایجاد کند». بازده سال ۲۰۲۵ در بازار نقره بیسابقه بود و حتی از طلا پیشی گرفت. چنین تجربهای نشان میدهد که سرمایهگذاران باید انتظار حرکتهای ناگهانی و گاه شدید قیمتها را داشته باشند.
سیاستهای اقتصادی آمریکا، شامل کاهش مالیاتها و افزایش کسری بودجه، فشار بر دلار و افزایش عدم قطعیت اقتصادی را به دنبال دارد؛ عواملی که به نفع طلا و نقره عمل میکنند. با این حال، در صورت رشد اقتصادی کوتاهمدت و تقویت دلار، بخشی از جذابیت فلزات گرانبها محدود خواهد شد. نتیجه این تضاد، افزایش نوسانات و تقویت رفتارهای هیجانی در بازار طلا و نقره است. پیشبینیها حاکی از آن است که بازده خارقالعاده سال ۲۰۲۵ تکرار نخواهد شد، اما سناریوهایی وجود دارد که قیمت هر اونس طلا به بالای ۵۵۰۰ دلار برسد. این واقعیت نشان میدهد که فلزات گرانبها بیش از گذشته به ابزار پوشش ریسک تبدیل شدهاند و اخبار مرتبط با جنگهای تجاری، تحریمها یا تنشهای ژئوپلیتیکی به سرعت در قیمتها منعکس میشود. با کنار هم قرار دادن دادههای بازار و تحلیل کارشناسان، تصویر روشنی از چشمانداز بازارهای جهانی کالاهای پایه در سال ۲۰۲۶ شکل میگیرد. بازارها دیگر صرفاً تابع عرضه و تقاضای کلاسیک نیستند، بلکه به سیاستهای دولتها، جهتگیریهای پولی و تصمیمات راهبردی بازیگران بزرگ اقتصاد جهانی حساسیت شدید نشان میدهند. هرگونه تغییر کوچک در سیاستهای کلان میتواند موجی از نوسانات را ایجاد کند و بازارها را در مسیر واکنشهای شدید قرار دهد. بازگشت سیاستهای حمایتگرایانه دولت آمریکا، محدودیتهای ساختاری عرضه فلزات صنعتی و مازاد عرضه انرژی، ترکیبی از متغیرهایی هستند که ریسک سرمایهگذاری و نوسانات قیمت را افزایش میدهند. تجربه سالهای اخیر نشان داده که بازار کامودیتیها در شرایط بحرانی، هم در فلزات صنعتی و هم در انرژی و فلزات گرانبها، واکنشهای شدیدی به تغییرات اقتصادی و سیاسی نشان میدهند. در فلزات صنعتی، افزایش تقاضای جهانی، محدودیتهای عرضه و تنشهای تجاری، روندهای افزایشی قیمتها را تقویت میکند و هر شوک کوچک میتواند موجی از افزایش قیمتها را ایجاد کند. در بازار انرژی، بهرغم مازاد عرضه، ریسک نوسانات مقطعی و سیاستهای غیرقابل پیشبینی آمریکا، فشار مضاعفی بر سرمایهگذاران وارد میکند. فلزات گرانبها نیز با تعادل شکننده عرضه و تقاضا و تأثیر سیاستهای اقتصادی، به ابزار پوشش ریسک تبدیل شده و مستعد جهشهای ناگهانی قیمت هستند. بهطور کلی، سال ۲۰۲۶ بازاری پرریسک و پیچیده برای کامودیتیها خواهد بود. سیاستهای ترامپ، محدودیتهای عرضه، واگرایی میان بخشهای مختلف بازار و نوسانات ژئوپلیتیکی، همگی باعث میشوند که بازارها بیش از آنکه وارد روند باثبات شوند، در معرض تغییر مسیرهای سریع و واکنشهای شدید به تصمیمات سیاسی قرار گیرند. سرمایهگذاران باید با سناریوهای متعدد، رفتارهای هیجانی و نوسانات شدید قیمت مواجه باشند و مدیریت ریسک را در اولویت قرار دهند. تحلیل دقیق کارشناسان و دادههای بازار نشان میدهد که در چنین فضایی، انعطافپذیری و آگاهی از روندهای جهانی، کلید موفقیت در سرمایهگذاری و تصمیمگیری اقتصادی خواهد بود. بازار کالاهای پایه در سال ۲۰۲۶، بیش از هر زمان دیگری، نیازمند بررسی مستمر، تحلیل سیاستها و پیشبینی نوسانات است تا بتوان از فرصتهای رشد بهره برد و از ریسکهای بالقوه مصون ماند.