هوشمندسازی و مشاغل سخت و زیانآور
محمد بروجردی سرپرست شعبه تأمیناجتماعی شهرری
موضوع مشاغل سخت و زیانآور همواره بار سنگینی بر دوش سازمان تأمیناجتماعی گذاشته؛ چرا که این مشاغل موجب بازنشستگی پیشازموعد نیروی کار میشوند و در نتیجه دوره پرداخت حقبیمه کوتاه و مدت دریافت مستمری طولانیتر میشود. آمارهای شعبه تأمیناجتماعی شهرری نشان میدهد این مشاغل روندی صعودی دارند. تنها از ابتدای سال جاری ۳۷۲ مورد ثبت شده و پیشبینی میشود این رشد تا پایان سال ادامه یابد.
با ورود فناوری و هوشمندسازی محیطهای کاری، امکان کاهش قابل توجه مشاغل سخت و زیانآور فراهم شده است. بسیاری از کارخانهها هنوز از نیروی انسانی در محیطهای دشوار استفاده میکنند، در حالی که اجرای سیستمهای رباتیک و کنترل از راه دور میتواند بسیاری از خدمات و فرایندها را بدون درگیری مستقیم کارگر انجام دهد. این تغییر نهتنها امنیت شغلی را افزایش میدهد، بلکه فشار جسمی و روانی نیروی کار را نیز کاهش میدهد.
نمونههای ملموس این تحول را میتوان در صنایع سیمان، نفت، خودروسازی و کاشیسازی مشاهده کرد، جایی که رباتیک کردن فرآیندهای تولیدی میتواند مواجهه مستقیم کارکنان با عوامل زیانآور را به حداقل برساند و شرایط کاری را بهبود بخشد. در کنار این، بسیاری از عناوین شغلی که نیمقرن پیش به دلیل شرایط آن زمان به عنوان سخت و زیانآور ثبت شدند، همچنان بدون تغییر باقی ماندهاند؛ در حالی که تجهیزات مدرن و فناوریهای نوین میتوانند ذات بسیاری از این مشاغل را تغییر دهند.
با وجود آنکه برخی مشاغل ماهیتاً سخت و زیانآورند، بهرهگیری از فناوریهای نوین، آموزشهای بهداشت حرفهای و ایمنسازی محیط کار میتواند بسیاری از آنها را از فهرست مشاغل سخت خارج کرده یا حداقل شدت عوامل زیانآور را کاهش دهد. این رویکرد نه تنها به حفظ سلامت نیروی کار کمک میکند، بلکه از بازنشستگیهای پیشازموعد کاسته و پایداری منابع مالی سازمان تأمیناجتماعی را تقویت میکند.
تحقق این هدف نیازمند همکاری و همافزایی میان سازمانها و وزارتخانههای مختلف است و نمیتوان آن را به یک مرجع محدود کرد. با پیگیری جدی و برنامهریزی دقیق، هوشمندسازی میتواند به تغییر بنیادین محیطهای کاری منجر شود و تحولی شگرف در کاهش مشاغل سخت و زیانآور ایجاد کند. در نهایت، این فرایند به نفع نیروی کار، صنعت و پایداری مالی سازمان خواهد بود و نشان میدهد فناوری و سیاستهای کارآمد میتوانند به شکل هماهنگ، شرایط کاری را انسانیتر و آینده تأمیناجتماعی را پایدارتر کنند.