نظام تأمیناجتماعی و توسعه پایدار
علی جهانی کارشناس بیمههای اجتماعی
رابطه متقابل نظام تأمیناجتماعی، رفاه اجتماعی و نظام اقتصادی روشن است و بدون پشتوانه بیمهای چندجانبه و گسترده، ایجاد بستر توسعه، رشد کسبوکارها و ارتقای فعالیتهای اقتصادی به شدت محدود خواهد شد. توسعه نیروی انسانی و ارتقای کیفیت زندگی، اساس پیشرفت و شکوفایی اقتصادی است و تقویت نظام تأمیناجتماعی مکملی ضروری برای تحقق این اهداف محسوب میشود. اگر هدف توسعه را انسان و مسیر اصلی آن ارتقای کیفی زندگی و رشد چندجانبه نیازهای انسانی بدانیم، تأمیناجتماعی به عنوان مکمل، نیازهای گسترده و اساسی نیروی انسانی و جامعه کار را پوشش میدهد و نقش مهمی در افزایش بهرهوری و اثرگذاری فعالیتهای اقتصادی دارد.
تأثیرگذاری تأمیناجتماعی در عرصه کار و تولید، تحول و رشد اقتصادی، افزایش اشتغال و توسعه فعالیتها در نظام خدماتی، توزیعی و تولیدی به اثبات رسیده است. کارگران بدون پشتوانه بیمهای کارآمد امکان کارآمدی و اثربخشی مطلوب در محیط کار را نخواهند داشت و از سوی دیگر کارفرمایان در صورت فقدان حمایتهای بیمهای انگیزه و ظرفیت لازم برای سرمایهگذاری و توسعه تولید را تجربه نخواهند کرد. ایجاد فضای رفاهی، بیمهای و درمانی برای جامعه کارگری نه یک مزیت بلکه ضرورتی حیاتی برای شکل دادن به بستر بهرهوری، کارایی و اثربخشی در نظام صنعتی، صنفی و تولیدی است. بازنگری جدی و گفتمان فراگیر در خصوص نقش تأمیناجتماعی در توسعه پایدار، همراه با اطلاعرسانی به بیمهشدگان، بازنشستگان و کارفرمایان، باید در اولویت سیاستگذاریها و برنامهریزیهای ملی قرار گیرد تا ظرفیتهای این سازمان در توسعه اقتصادی و اجتماعی به طور کامل مورد استفاده قرار گیرد.
در نظامهای سیاسی، صنعتی و اقتصادی، برنامهریزیها برای رشد اقتصادی و تصمیمسازیهای مرتبط بدون توجه به نقش و ظرفیتهای سازمان تأمیناجتماعی ناقص خواهد بود. قانونگذاری و سیاستگذاری حوزه تولید باید با نگاه ویژه به خدمات و تعهدات این نهاد بیمهای همراه باشد تا حمایت و پشتیبانی لازم برای نیروی کار و جامعه کارگری فراهم شود. امروز بیش از هر زمان دیگری، تأمیناجتماعی برای ایفای نقش اثرگذار خود در توسعه و کمک به اقتصاد نیازمند تقویت و حمایت است. تقویت این سازمان میتواند منجر به تشویق جامعه کارفرمایی و کارگران به بیمهپردازی و از سوی دیگر ارتقای کیفیت خدمات رسانی به گروههای هدف شود.
سازمان تأمیناجتماعی به عنوان امید و تکیهگاه نزدیک به پنجاه میلیون نفر از جمعیت کشور شامل بیمهشدگان و مستمریبگیران باید از طریق منابع پایدار، سیاستگذاری و قانونگذاری تقویت شود تا هیچیک از ذینفعان نگران آینده نهاد بیمهای خود نباشند. دولت و کارفرمایان میتوانند با برنامهریزی دقیق و مدیریت منابع نقش مؤثری در تقویت بزرگترین نهاد بیمه اجتماعی کشور ایفا کنند.