تأمیناجتماعی و گسترش پوشش بیمهای
حمیدرضا نایبخسروشاهی کارشناس بیمههای اجتماعی
سازمان تأمیناجتماعی، به عنوان رکن اصلی رفاه و امنیت اجتماعی در ایران، با چالشهای جدی روبهرو است. افزایش جمعیت سالمند، رشد بازنشستگان و مستمریبگیران و تغییر ساختار جمعیتی کشور، بار تعهدات این سازمان را به طور فزایندهای افزایش داده است. این در حالی است که تصمیمات نامناسب گذشته و جذب ناکافی بیمهپردازان جدید، پایداری منابع تأمیناجتماعی را به خطر انداخته و ناترازیهای مالی را تشدید کرده است. در این شرایط، توسعه و گسترش پوشش بیمهای، نه یک گزینه، بلکه یک ضرورت انکارناپذیر برای حفظ کارکرد اصلی این سازمان است. ریشهی این چالشها در چند عامل کلیدی نهفته است. نخست، عدم تطابق قوانین و مقررات کارگری و کارفرمایی با مبانی تأمیناجتماعی، امکان حل چالشهای سازمانی را برای نسلهای آینده بیمهپرداز محدود کرده است. دوم، فقدان هماهنگی بین سیاستهای کلان کشور با برنامههای رفاهی و تأمیناجتماعی، مانع از تسهیل توسعه بیمهشدگان و تحقق اهداف این بخش شده است. سوم، عدم توجه کافی به تقویت مشارکت اجتماعی ذینفعان و رشد فعالیتهای اقتصادی، فرصتهای جدیدی برای جذب بیمهپردازان و تأمین منابع پایدار را از دست داده است. سیاستهای کلی تأمیناجتماعی بر رشد گروههای تحت پوشش و افزایش منابع پایدار تاکید دارد، اما اجرای این سیاستها نیازمند رویکردی جامع و هماهنگ است. برای عبور از این چالشها، سازمان تأمیناجتماعی باید به طور جدی به سمت توسعه بیمهای حرکت کند. این امر مستلزم اقدامات چندجانبهای است:
گسترش پوشش: شناسایی و جذب بیمهشدگان جدید، به ویژه در بخشهای غیر رسمیو مشاغل آزاد، باید در اولویت قرار گیرد.
اصلاح قوانین: بازنگری و اصلاح قوانین و مقررات کارگری و کارفرمایی به منظور انطباق با مبانی تأمیناجتماعی و رفع ابهامات موجود ضروری است.
تقویت مشارکت: ایجاد سازوکارهای مشارکتجویانه با ذینفعان، از جمله کارگران، کارفرمایان، و نمایندگان جامعه، برای تصمیمگیریهای مؤثر و پاسخگو.
رشد اقتصادی: حمایت از رشد تولید و فعالیت چرخه کسب و کار، به عنوان بستری برای افزایش بیمهپردازی و تأمین منابع پایدار.
هماهنگی سیاستی: ایجاد هماهنگی کامل بین سیاستهای کلان کشور و برنامههای رفاهی و تأمیناجتماعی، به منظور تسهیل توسعه بیمهشدگان و تحقق اهداف این بخش.
- پیوست تأمیناجتماعی: تضمین پیوست تأمیناجتماعی قوانین و مصوبات جدید، به منظور کاهش بار مالی بر سازمان و ارتقای وضعیت بیمهای.
توسعه تأمیناجتماعی، فراتر از یک مسئله فنی، یک مسئولیت اجتماعی است. با اتخاذ رویکردی جامع و هماهنگ، سازمان تأمیناجتماعی میتواند به یک نهاد پایدار و کارآمد در ارائه خدمات بیمهای، بازنشستگی، درمانی و سایر خدمات کوتاهمدت تبدیل شود. تحقق این امر مستلزم تعهد و همکاری تمامیذینفعان، از جمله دولت، کارگران، کارفرمایان، و سیاستگذاران است.
گسترش پوشش: شناسایی و جذب بیمهشدگان جدید، به ویژه در بخشهای غیر رسمیو مشاغل آزاد، باید در اولویت قرار گیرد.
اصلاح قوانین: بازنگری و اصلاح قوانین و مقررات کارگری و کارفرمایی به منظور انطباق با مبانی تأمیناجتماعی و رفع ابهامات موجود ضروری است.
تقویت مشارکت: ایجاد سازوکارهای مشارکتجویانه با ذینفعان، از جمله کارگران، کارفرمایان، و نمایندگان جامعه، برای تصمیمگیریهای مؤثر و پاسخگو.
رشد اقتصادی: حمایت از رشد تولید و فعالیت چرخه کسب و کار، به عنوان بستری برای افزایش بیمهپردازی و تأمین منابع پایدار.
هماهنگی سیاستی: ایجاد هماهنگی کامل بین سیاستهای کلان کشور و برنامههای رفاهی و تأمیناجتماعی، به منظور تسهیل توسعه بیمهشدگان و تحقق اهداف این بخش.
- پیوست تأمیناجتماعی: تضمین پیوست تأمیناجتماعی قوانین و مصوبات جدید، به منظور کاهش بار مالی بر سازمان و ارتقای وضعیت بیمهای.
توسعه تأمیناجتماعی، فراتر از یک مسئله فنی، یک مسئولیت اجتماعی است. با اتخاذ رویکردی جامع و هماهنگ، سازمان تأمیناجتماعی میتواند به یک نهاد پایدار و کارآمد در ارائه خدمات بیمهای، بازنشستگی، درمانی و سایر خدمات کوتاهمدت تبدیل شود. تحقق این امر مستلزم تعهد و همکاری تمامیذینفعان، از جمله دولت، کارگران، کارفرمایان، و سیاستگذاران است.