مشکلات انرژی در صنعت کاشی
بهنام عزیززاده مدیر انجمن صنفی تولیدکنندگان کاشی و سرامیک کشور
صنعت کاشی و سرامیک کشور در ماههای اخیر با چالشهای جدی روبهرو شده است، بهویژه در زمینه تأمین انرژی که بهطور مستقیم بر روند تولید تأثیرگذار است. کاهش ظرفیت تولید تا حدود ۴۰ درصد موجب تعطیلی واحدها و بروز بحران در تولید شده است. این وضعیت لزوم اتخاذ تصمیمات دقیق و کارشناسی را در سطح سیاستگذاری برجسته میکند. فعالان صنعت بر این باورند که اقدامات مقطعی و ناهماهنگ در حوزه انرژی مشکلات صنعت را تشدید میکند و به همین دلیل خواستار تصمیمات هماهنگ و مؤثر هستند.
در حال حاضر، حدود ۱۶۰ واحد تولیدی فعال در صنعت کاشی و سرامیک کشور وجود دارد که برای بازگشت به شرایط تولید عادی نیاز به سیاستهای حمایتی و قیمتی پایدار دارند. این واحدها با وجود محدودیتهای مختلف، موفق به صادرات ۲۰۰ میلیون متر مربع کاشی و سرامیک شدهاند، اما مشکلات تحریمی و محدودیتهای بانکی باعث ایجاد موانع جدی در بازگشت ارز حاصل از صادرات شده است. به همین دلیل، استفاده از ابزارهای حمایتی و تضمینی برای تداوم فعالیت واحدهای تولیدی ضروری به نظر میرسد. صادرات کاشی و سرامیک ایران بیش از ۷۰ درصد به بازار عراق اختصاص دارد که نشاندهنده ظرفیت بالای این صنعت برای حضور در بازارهای خارجی است. اما این وضعیت همچنین اهمیت تنوعبخشی به بازارهای هدف و رفع موانع ورود به بازارهای جدید را بیشتر نمایان میکند. علاوه بر این، صنعت کاشی و سرامیک بهطور مستقیم و غیرمستقیم برای حدود ۵۰۰ هزار نفر اشتغال ایجاد کرده است، بنابراین کاهش تولید به کاهش نیروی انسانی فعال در این بخش منجر میشود. ظرفیت تولید این صنعت در کشور بیش از سه برابر نیاز داخلی است، اما توسعه بیرویه بدون توجه به زیرساختهای انرژی و بازارهای صادراتی نمیتواند توجیه اقتصادی داشته باشد. انجمن صنفی این صنعت بر حفظ و تقویت واحدهای موجود با نگاه کیفی تأکید دارد و بر این باور است که صدور مجوزهای جدید باید بهصورت اصولی و با پشتوانه زیرساختهای مناسب انجام شود. در دو دهه گذشته، صنعت کاشی و سرامیک ایران شاهد رشد قابل توجهی بوده و به ظرفیت تولید ۷۵۰ میلیون متر مربع رسیده است. با این حال، این رشد نیازمند هماهنگی میان دستگاههای مختلف بهویژه در حوزه انرژی، محیط زیست و لجستیک است. برخی از صنعتگران وارد حوزه تولید انرژیهای تجدیدپذیر شدهاند، اما این زیرساختها بهطور کامل قادر به تأمین نیازهای تولیدی نیستند و تولیدکنندگان همچنان به گازوئیل و گاز مایع وابسته هستند. فعالان این صنعت هشدار میدهند که اگر مشکلات انرژی بهسرعت حل نشود، با تعطیلی کارخانهها، کاهش تولید و تعدیل نیروی کار مواجه خواهیم شد. محصولات کاشی و سرامیک ایران از نظر کیفیت و تنوع توانایی حضور در بازارهای جهانی را دارند، اما تحریمها و ناهماهنگیهای داخلی موجب از دست رفتن بخش زیادی از این بازارها شده است.