مدیرکل تامیناجتماعی استان معتقد است نقدهای جدی به شیوه اجرای قانون مشاغل سخت و زیانآور وارد است و در طول سالهای اجرای این قانون، به تاکید قانون بر ایمنسازی محیطهای کار و از بین بردن شرایط سخت و زیانآور بودن برخی مشاغل، بیتوجهی شده است. محمد صابری امیدوار است این قانون و آییننامههای اجرایی آن به نحوی بازبینی و اصلاح شود تا صرفا شاغلان مشاغل سخت و زیانآور واقعی را دربر گیرد. صابری که کار در سازمان تامیناجتماعی را از واحد نامنویسی شعبه تامیناجتماعی یزد در اواخر سال 1364 آغاز کرده، امروز از بدهی 374 میلیارد تومانی معوق کارفرمایان استان خبر میدهد و در عین حال تاکید دارد با تعامل خوبی که با کارفرمایان استان برقرار شده، اهداف تعیین شده در مورد میزان وصول حق بیمه جاری و معوق، تحقق یافته است. مدیرکل تامیناجتماعی استان یزد، پیگیری سازمان برای وصول مطالبات از نهاد دولت را که منجر به درج ضرورت بازپرداخت این بدهی در برنامه ششم توسعه کشور شد، کار بسیار بزرگی میداند و اظهار امیدواری میکند که همراهی و همدلی نهاد دولت و نیز مجلس شورای اسلامی، تا تأدیه کامل بدهی بیمهای دولت به تامیناجتماعی ادامه داشته باشد. مشروح گفتوگوی خبرنگار ویژهنامه آتیهنو با مدیرکل تامیناجتماعی استان یزد را در ادامه میخوانید.
تعداد بیمهشدگان استان و افراد تبعی آنها چند نفر است و چه بخشی از کل جمعیت استان، تحت پوشش خدمات سازمان تامیناجتماعی هستند؟
در حال حاضر، 77 درصد جمعیت استان تحت پوشش بیمه تامیناجتماعی هستند. بر اساس آخرین اطلاعات مجموع بیمهشدگان اصلی استان 270 هزار و 116 نفر، تعداد بیمهشدگان تبعی 449 هزار و 847 نفر و نیز تعداد مستمریبگیران اصلی 67 هزار و 530 نفر و تعداد مستمریبگیران تبعی 64 هزار و 240 نفر است. مجموع این اعداد 77 درصد جمعیت استان یزد را تشکیل میدهد که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل بیش از 2 درصد افزایش یافته است. در حال حاضر تعداد مقرریبگیران بیمه بیکاری استان، 3 هزار و 485 نفر است که ماهانه بالغ بر 2 میلیارد و 816 میلیون تومان به آنان مقرری پرداخت میشود. تعداد مقرریبگیران بیمه بیکاری نسبت به مدت مشابه سال قبل 2 درصد افزایش یافته است.
تامیناجتماعی در استان چند شعبه اصلی و اقماری و چند کارگزاری دارد؟ عملکرد کارگزاریهای تامیناجتماعی که با هدف تسهیل و تسریع در ارائه خدمات به بیمهشدگان و نیز کاهش ازدحام شعب ایجاد شدهاند، تا چه میزان موجب رضایت ذینفعان شده است؟
در استان 16 شعبه اصلی، 7 شعبه اقماری و 5 کارگزاری تامیناجتماعی فعالیت میکنند. در حال حاضر 5 کارگزاری تحت پوشش شعب یک یزد، دو یزد، 4 یزد، اردکان و میبد در حال فعالیت هستند. طبق قرارداد، 19 فرایند کاری که قبلا در شعب و دفاتر اسناد پزشکی تامیناجتماعی انجام میشد، قابل واگذاری به کارگزاریها است که به صورت میانگین 12 فرایند در حال انجام است. مثلا کلیه فعالیتهای مربوطه به صدور، تجدید و تامین اعتبار دفاتر درمانی شعب مذکور توسط کارگزاریها انجام میشود که با توجه به سیستم نامنویسی متمرکز، بیمهشدگان سایر شعب تامیناجتماعی داخل و خارج استان نیز میتوانند به کارگزاریهای مذکور مراجعه کنند و به این ترتیب حجم قابل توجهی از اربابرجوع، به سمت کارگزاریها هدایت شدهاند. انجام خدمات دریافت لیست حق بیمه و صدور برگ پرداخت بیمهشدگان از دیگر فرایندهای تخصصی پرمخاطب سازمان است که توسط کارگزاریها در حال انجام است. همچنین فرایندهای ابلاغ احکام مطالباتی، نظارت بر اشتغال کارگران ساختمانی، بازیابی بیمههای مشاغل آزاد و اختیاری، پلاکبرداری و شناسایی کارگاههای جدید و ... نیز به عنوان اولویتهای کاری تعریف شده در حوزه میدانی در کارگزاریها عملیاتی شده است.
وضعیت فعلی اشتغال و بیمهپردازی در استان چگونه است؟
استان یزد، استانی صنعتی است که در بخش کاشی و سرامیک، مقام اول را در کشور دارد. صنایع نساجی استان سهم 27 درصدی کشوری و صنعت فولاد استان سهم 15 درصدی کشوری را دارند. همچنین یزد دومین استان معدنی کشور است، اما متاسفانه هر چهار زمینه صنعتی استان یزد به خاطر وضعیت اقتصادی کشور، اکنون در بحران است و با این وضعیت، وصول حق بیمههای جاری و نیز بدهیهای بیمهای از کارفرمایان بسیار سخت است. با این همه، با تعامل خوبی که با کارفرمایان استان داریم، هم در اجراییات و هم در درآمد به حد نصاب وصول رسیدهایم. تعامل خوبی هم بهویژه با سازمانهای مردمنهاد و تشکلهای صنفی کارفرمایی و کارگری داریم و هر فصل، جلساتی با آنها برگزار میکنیم تا چنانچه مشکلات و موانعی دارند، با تعامل از تعطیلی کارگاهها و بیکاری نیروهای کار استان جلوگیری کنیم.
با توجه به وضعیت نامطلوب اشتغال استان که به آن اشاره کردید، تامیناجتماعی استان در حال حاضر چه میزان مطالبات معوقه دارد؟
ادارهکل تامیناجتماعی استان یزد، در حال حاضر بیش از 374 میلیارد تومان از کارفرمایان استان بابت حق بیمه شاغلان و جرایم بیمهای طلب دارد. 65 درصد این مطالبات مربوط به 16 شرکت بزرگ استان است که در صادرات محصولات خود مشکل دارند، اما بهرغم وجود مشکلات اقتصادی در کشور که همه از آن مطلع هستیم، ما توانستیم وصولی خود را به حد مصوب برسانیم. تعداد کارگاههای فعال استان در حال حاضر با احتساب کارگاههای پیمانی 22 هزار و 950 کارگاه است که این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل یک درصد افزایش را نشان میدهد. مجموع بدهیهای معوق کارفرمایان استان هم بالغ بر 374 میلیارد تومان است که شامل 105 میلیارد تومان بدهی برآوردی و 269 میلیارد تومان بدهی قطعی است. از این مبلغ بیش از 110 میلیارد تومان تقسیط شده و در حال پرداخت است.
وضعیت اجرای قانون بازنشستگی پیش از موعد در مشاغل سخت و زیانآور چگونه است و چه تاثیری بر منابع و مصارف تامیناجتماعی در استان بر جای گذاشته است؟
با توجه به لزوم بررسی شرایط احراز، آمار دقیقی در خصوص تعداد شاغلان در کارهای سخت و زیانآور استان در دست نیست ولی معتقدم در اجرای قانون مشاغل سخت و زیانآور و آییننامههای اجرایی آن، به تاثیر زیانبار این قانون بر منابع سازمان تامیناجتماعی توجه نشده و نمیشود. متاسفانه بخش مهمی از این قانون که به موضوع ایمنسازی و بهسازی محیط کارگاهها و حذف شرایط سخت و زیانآوری برخی مشاغل اشاره دارد، ضمانت اجرایی کافی را ندارد و مجریان قانون نیز تاکنون به این بخش از قانون بیتوجه بودهاند. باید این قانون و آییننامهها و دستورالعملهای اجرایی آن بهگونهای اصلاح شود که فقط افرادی که واقعا در مشاغل سخت و زیانآور شاغل هستند، حق استفاده از تسهیلات این قانون برای بازنشستگی زودهنگام را داشته باشند و ایمنسازی و بهسازی محیط کارگاهها هم جدی گرفته شود. قانون مشاغل سخت و زیانآور، بار مالی سنگینی را به سازمان تامیناجتماعی در همه استانها تحمیل میکند.