تقریبا در هر منطقه و محله‌ای می‌توان یک یا چند تعمیرکار لوازم‌خانگی پیدا کرد. شغلی که می‌توان آن را در دسته مشاغل خدماتی جای داد.

مشاغل خدماتی نوعی کسب‌وکار هستند که با کمک یک مهارت شکل می‌گیرند و به درآمدزایی می‌رسند. مهم‌ترین ویژگی مشاغل خدماتی آن است که به سرمایه اولیه اندکی نیاز دارند و موفقیت در این حوزه بیش از هر عامل دیگری به تجربه و مهارت افراد بستگی دارد.

افزایش مهارت و دانش فنی نیروی انسانی شاغل در هر صنعتی، از مهم‌ترین عوامل و پیش‌نیازهای دستیابی به خودکفایی و موفقیت در بازارهای جهانی است.

تعمیر لوازم‌خانگی ازجمله یخچال، جاروبرقی، ماشین لباسشویی و اجاق‌گاز خانگی نیز در گروه مشاغل خدماتی جای داده می‌شود و مانند سایر شاخه‌های تعمیرکاری مهم‌ترین سرمایه اولیه‌اش در وهله نخست آموزش صحیح تعمیرکار و در مرحله بعد تجربه و مهارت است. بر همین اساس تربیت نیروهای متخصص در زمینه تعمیر و نگهداری لوازم‌خانگی می‌تواند گامی در مسیر افزایش بهره‌وری و توان رقابتی کشور باشد و از همه مهم‌تر دغدغه اشتغالزایی و مبارزه با بیکاری را تا میزان زیادی کاهش دهد.

آموزش تجربی یا دانشگاهی؟

بسیاری از علاقه‌مندان به کار در زمینه تعمیرات لوازم‌خانگی ترجیح می‌دهند با حضور در بازار کار و آموزش در کنار یک استادکار ماهر فوت‌وفن این رشته را یاد بگیرند و هم‌زمان با آموزش به تجربه خود بیفزایند. با این حال برای کسانی که دوست دارند این رشته را به صورت آکادمیک دنبال کنند، واحدهای درسی مختلفی برنامه‌ریزی شده است.

در ایران رشته تعمیرات لوازم‌خانگی در مقطع دبیرستان و دانشگاه تدریس می‌شود. در هنرستان‌های کار و دانش سراسر کشور رشته‌ای به همین نام را می‌توان پیدا کرد. در این مقطع هنرجویان با دریافت دیپلم تعمیرات لوازم‌خانگی می‌توانند بلافاصله وارد بازار کار شوند یا از طریق یکی از سه آزمون کاردانی دوره‌های فراگیر دانشگاه آزاد، کاردانی آموزشکده‌های فنی و حرفه‌ای و کاردانی دانشکده‌های علمی کاربردی، مدرک کاردانی این رشته را دریافت کنند.

به طور معمول دوره‌های کاردانی رشته تعمیرکاری دو سال طول می‌کشد که در آن مدت هر واحد تئوری ۱۶ ساعت، مدت هر واحد آزمایشگاهی ۳۲ ساعت، و مدت هر واحد کارگاهی ۴۸ ساعت است. دانشجویان این رشته در طول کلاس‌های کارگاهی با مهارت‌های تعمیرکاری به طور عملی آشنا می‌شوند و در پایان به مهارت‌هایی دست می‌یابند ازجمله توانایی سرویس و نگهداری تجهیزات و امکانات، توانایی به‌کارگیری بهینه ماشین‌آلات، شناخت لوازم‌خانگی ازجمله لوازم گازسوز، برودتی، شوینده و لوازم‌خانگی کوچک، توانایی کاربرد بهینه ماشین‌آلات برقی مرتبط با لوازم‌خانگی و توانایی عیب‌یابی و تعمیرات لوازم‌خانگی.

ماهیت شغل تعمیرکاری به‌گونه‌ای است که برای افراد ماجراجو بهترین گزینه به شمار می‌آید. آنچه در این رشته بیش از هرچیز دیگر لازم است، این است که علاقه‌مندان به این رشته باید از نظر جسمی کاملا سالم باشند و توانایی کار با دو دست و حداقل یک پا را داشته باشند. همچنین آنان باید حس بینایی، شنوایی و بویایی خوبی داشته باشند و در کار جدیت زیادی به خرج بدهند.

تعمیر لوازم‌خانگی در ایران

موقعیت شغلی تعمیرکاری در ایران مثبت ارزیابی می‌شود و نگاهی به حجم بالای فعالان این حوزه نیز گواه این ادعاست. چراکه به طور معمول فعالان این حوزه، از کسانی که به صورت تجربی به فوت‌وفن کار مسلط شده‌اند گرفته تا فارغ‌التحصیلان دانشگاهی، به‌راحتی جذب بازار کار می‌شوند. در این رشته علاوه بر جذب بالا در مراکز تولیدی، اداری و خدماتی، فعالان این حوزه شانس آن را دارند که با اختصاص یک دفتر کار کوچک در خانه یا فضایی در بازار، کسب‌وکار مستقل خود را راه بیندازند و به‌تنهایی یا با کمک چند تعمیرکار دیگر فعالیت خود را در بازار کار آغاز کنند.

بر همین اساس و به دلیل آنکه سرمایه اولیه مورد نیاز برای این حوزه تنها اختصاص یک دفتر کار کوچک است، تعمیرکاری را یکی از پردرآمدترین مشاغل خدماتی می‌نامند. بازاری که تا وقتی لوازم‌خانگی تولید می‌شود، به حیات خود ادامه می‌دهد.

از آموزش رایگان تا کلاس‌های ۲ میلیون تومانی

برای یاد گرفتن الفبای تعمیرات لوازم‌خانگی علاوه بر یادگیری فوت‌وفن کار در کنار استادان این حوزه یا استفاده از کلاس‌های دانشگاهی، راه سومی نیز وجود دارد. راهی که به کمک آموزشگاه‌های فنی آزاد یا سازمان فنی‌وحرفه‌ای برای علاقه‌مندان این حوزه فراهم شده است. در حال حاضر اگر قرار باشد علاقه‌مندان به این شغل الفبای آن را در کلاس‌های سازمان فنی‌وحرفه‌ای بیاموزند، نیاز به صرف هزینه ندارند، اما اگر قرار باشد به یکی از آموزشگاه‌های فنی آزاد مراجعه کنند باید بسته به رشته‌ای که آموزش می‌بینند هزینه‌ای بین ۵۰۰ هزار تومان تا یک میلیون و 500 هزار تومان برای هر دوره دوماهه صرف کنند.

مراکز کار و دانش نیز به طور معمول کلاس‌هایی را به صورت آزاد برای علاقه‌مندان به این رشته برگزار می‌کند. هزینه شرکت در کلاس تعمیر تلویزیون رنگی حدود ۹۰۰ هزار تومان و زمان شرکت در آن ۵۵۰ ساعت است.

همچنین هزینه کلاس‌های تعمیر وسایل خانگی برقی حرارتی و گردنده درجه‌یک، حدود ۲ میلیون تومان و به مدت 7۰۰ ساعت، و کلاس‌های تعمیر وسایل خانگی برقی حرارتی و گردنده درجه‌دو نیز مانند درجه‌یک به هزینه‌ای حدود ۲ میلیون تومان و ۴۰۰ ساعت زمان نیاز دارد. در این آموزشگاه کلاس‌های تعمیرات کولرگازی نیازمند صرف ۳۰۰ هزار تومان هزینه و زمانی معادل ۴۰ ساعت و حضور در کلاس تعمیرات وسایل گازسوز خانگی ۸۵۰ هزار تومان هزینه و ۲۰۰ ساعت آموزش لازم دارد.