صنعت هوانوردی بزرگترین نافع لغو تحریمها
آسمان ایران شلوغتر میشود
آزاده افتخاری
در پایان سفر حسن روحانی، رئیسجمهور ایران، و هیئت همراه او به ایتالیا و فرانسه، قراردادهای متعددی به ارزش دهها میلیارد دلار امضا شد. پیش از این انتظار میرفت تهران قبل از هر چیز به دنبال جذب سرمایهگذاری در صنعت نفت و گاز باشد، اما دستاورد سفر چهارروزه روحانی به قاره سبز نشان داد که در کنار صنعت نفت و گاز، احیای صنعت هوانوردی، ناوگان فرسوده هوایی و زیرساخت فرودگاهها نیز در اولویت قرار دارد.
ایران متعهد شده 118 فروند هواپیمای جت مسافربری را از شرکت ایرباس خریداری کند، قراردادی که صورتحساب آن 25 میلیارد دلار است، تا آنها را جایگزین هواپیماهای کهنهای کند که عمر برخی از آنها نزدیک به 40 سال است. همچنین تهران قراردادهایی با شرکتهای فرانسوی منعقد کرده که هدف از آنها توسعه فرودگاه بینالمللی امام خمینی (ره) است.
قرارداد خرید 118 فروند هواپیما، بزرگترین قرارداد در تاریخ صنعت هوانوردی ایران به شمار میرود. به نظر میرسد حجم نیاز تلنبارشده ایران طی ۳۵ سال گذشته امضای چنین قراردادهای بزرگی را برای صنعت هوایی ایران اجتنابناپذیر کرده است.
عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی، با اشاره به مذاکرات فشرده با مدیران ایرباس و توافق با آنها درباره تحویل هواپیماهای خریداریشده، گفته است: «در سال جاری میلادی 8 فروند هواپیمای ایرباس به ناوگان هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما) اضافه میشود.» او ادامه داد: «با توافق طرف فرانسوی قرار شد تا سال ۲۰۲۴، یعنی ۸ سال آینده، ۱۱۰ فروند انواع هواپیمای ایرباس به ناوگان هوایی هما افزوده شود.»
با این حال تحلیلگران هشدار میدهند باقی ماندن برخی تحریمهای مالی، سرمایه محدود، زیرساخت فرسوده و محدودیت پروازهای خارجی ناوگان هواپیمایی ایران میتواند سرعت رشد را کاهش دهد. آنها میگویند ظرفیت زیرساختهای موجود در کشور کافی نیست.
والاستریت ژورنال در گزارشی در این زمینه مینویسد: «احیا و توسعه ناوگان هواپیمایی و فرودگاههای ایران در شرایطی که این کشور درهای خود را به روی تاجران بینالمللی باز میکند، ضروری است. از سوی دیگر این اقدام در جذب گردشگران بینالمللی موثر است که خود منبعی برای کسب درآمد غیرنفتی به شمار میرود.»
این روزنامه آمریکایی در ادامه مینویسد: «جتهای مسافربری جدید و تجهیز فرودگاهها یک گام عملی برای به رخ کشیدن منافع اقتصادی لغو تحریمها نزد افکار عمومی است.» جان گرنت، کارشناس صنعت هوانوردی در لندن، میگوید: «توسعه زیرساختها، ساخت تاسیسات فرودگاهی جدید، انبارهای مدرن و احداث خط ریلی از شهر به فرودگاه به طور مستقیم و غیرمستقیم بر اقتصاد ایران تاثیر میگذارد.»
تحلیلگران میگویند: «در مدتزمان کوتاهی که از اجرای توافق هستهای میگذرد، صنعت هوانوردی بزرگترین نافع لغو تحریمها بوده است و ایرانایر نیز نخستین خط هوایی ایران است که در این منافع شریک است.»
البته انتظار نمیرود هواپیماهای جدید بهزودی وارد ناوگان هوایی ایران شوند. ایرباس و رقیب آن بوئینگ- که احتمال خرید هواپیما از آن وجود دارد- در دوره تاریخی از به تعویق افتادن تحویل سفارشها به سر میبرند و به همین دلیل احتمال دارد هواپیماهایی که امروز ایران سفارش میدهد تا سال 2020 وارد کشور نشوند.
یکی از مشکلات این طرح تامین هزینه خرید بود که طرح خرید لیزینگی این هواپیماها مطرح شد و شرکت بیمه ساچه ایتالیا برای این کار پیشقدم شد. به این ترتیب ایرانایر میتواند پول خرید هواپیما را در طول 15 سال پرداخت کند.
گوی سبقت بوئینگ در دست ایرباس
هرچند انتظار میرفت بوئینگ آمریکایی، که سابقه طولانیتری در صنعت هواپیمایی ایران دارد، در رقابت با رقیب اروپایی زودتر وارد ایران شود، سرانجام ایرباس گوی سبقت را از بوئینگ ربود. با این حال به نظر میرسد بوئینگ نیز در آیندهای نهچندان دور قراردادهایی برای فروش هواپیماهای مسافربری با ایران منعقد کند. عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی ایران، میگوید: «ایران آماده خرید از شرکت بوئینگ است.» به گفته او ایران به هواپیماهایی با برد کوتاه، متوسط و بلند نیاز دارد و صنعت هوانوردی کلید احیای صنعت گردشگری است.
برخی گزارشها حاکی از آن است که ایران مدل 737 و 777 هواپیماهای بوئینگ را خریداری خواهد کرد. مدل 737 بوئینگ بدنهای باریکتر دارد و برای پروازهای داخلی مناسب است، در حالی که مدل 777 با بدنهای پهنتر امکان سفر طولانی برای مسافران را ایجاد میکند. به گفته مقامات بوئینگ، این شرکت از نظر تکنیکی برای مذاکره با ایران چراغ سبز نشان داده، اما هنوز باید محتاط باشد.
رویترز در این زمینه مینویسد، یکی از دلایل تعلل بوئینگ ساختار پیچیده تحریمها و قوانین در آمریکاست. این شرکت نمیخواهد به دلیل فروش هواپیما به ایران با جریمههای سنگین مواجه شود. با این حال شرکتهای دیگر هواپیمایی ازجمله شرکتهای هلندی، نگاه دیگری دارند. آنها میگویند ایران بازار بزرگی است که پتانسیل قابلتوجهی دارد و پس از برآورد شرایط نباید آن را از دست داد.
اهداف بزرگتر
هرچند برخی تحلیلگران زیرساختهای فرودگاهی را کافی نمیدانند و احیا و توسعه آنها نیز به زمانی طولانی نیاز دارد، مقامات تهران میگویند در دهه آینده ایران به 581 فروند هواپیما نیاز دارد که رقمی بیش از 400 فروند هواپیمایی است که پیش از این اعلام شده بود.
کارشناسان میگویند از نظر تئوری این امکان وجود دارد که مبانی اقتصاد ایران بتواند از جذب 300 فروند هواپیما در 5 سال آینده حمایت کند، اما پرسش اینجاست که آیا این تئوری عملیاتی است یا خیر. به گفته آنها، چنین نرخ رشد سریعی فشار مضاعفی را بر فرودگاهها و زیرساخت هوانوردی وارد میکند و در ضمن چنین شرایطی مدیریت و دانش تکنیکی در سطح بسیار حرفهای را میطلبد. این یک چالش برای اکوسیستم هوانوردی ایران است و باید خود را با پیشرفتهای تکنولوژیکی و دانش روز هماهنگ کند. از طرفی فرودگاههای اصلی ایران هم باید دچار تحول و بهسازی اساسی شوند. بهعنوان نمونه فرودگاه امام خمینی (ره) که هماکنون ظرفیت ۵ میلیون مسافر در سال را دارد برای رقابت با دبی باید ظرفیت خود را به ۵۰ میلیون مسافر در سال برساند.براساس پیشبینی کارشناسان، در صورتی که توسعه ناوگان هوایی ایران با همین روند ادامه یابد طی چند سال آینده این کشور میتواند رقیبی جدی برای پرواز شرکتهای ترک و عرب در منطقه باشد.
سایت دیلی بیست با اشاره به تمایل ایران برای نوسازی ناوگان هوایی خود در پی توافق اتمی این کشور با قدرتهای جهانی میگوید: «ایران ممکن است با تبدیل شدن به یک دبی دیگر، یک ابرقدرت در عرصه حملونقل هوایی شود.» به نوشته دیلی بیست، موقعیت جغرافیایی تهران از دبی بهتر است، چراکه نزدیکتر به مسیرهای سنتی اروپا به آسیا واقع شده است.
ارسال دیدگاه
ضمیمه
تیتر خبرها
