معرفی کتاب
تصور کنید ساعت شش عصر است. بعد از یک روز کاری طولانی، پر از جلسات خستهکننده، ترافیک سنگین و دغدغههای مالی، بالاخره کلید را در قفل در میچرخانید و وارد خانه میشوید. تنها چیزی که در آن لحظه میخواهید، نیم ساعتی سکوت برای نوشیدن یک استکان چای است. در همین حال، فرزندتان با انرژی تمام به سمتتان میآید. سادهترین و در دسترسترین راهحل برای خریدن کمی آرامش چیست؟ احتمالاً دادن گوشی هوشمند یا تبلت به دست کودک.
این سناریوی آشنای بسیاری از والدین شاغل است. ما از سر خستگی و ناچاری، تکنولوژی را بهعنوان پرستاری ارزان و بیدردسر به کار گرفتهایم. اما تا به حال به هزینه پنهان این «آرامش موقت» فکر کردهاید؟ جاناتان هایت، روانشناس اجتماعی برجسته، در کتاب پرفروش خود با عنوان «نسل مضطرب» (The Anxious Generation) دقیقاً روی همین نقطه حساس دست میگذارد.
ادعای اصلی هایت در این کتاب روشن و در عین حال تکاندهنده است. او معتقد است در اوایل دهه ۲۰۱۰ میلادی، شاهد تغییری بنیادین در مفهوم «کودکی» بودهایم؛ تغییری که آن را «سیمکشی مجدد دوران کودکی» مینامد. به باور او، ما از «کودکی مبتنی بر بازی» ــ دویدن در کوچهها، زمین خوردن، تعامل رودررو با همسالان و کشف دنیای واقعی ــ به «کودکی مبتنی بر تلفن همراه» کوچ کردهایم. کودکان و نوجوانان امروز ساعتهای طولانی در شبکههای اجتماعی، بازیهای آنلاین و گشتوگذار در فضای مجازی سپری میکنند. پیامد این تغییر چیست؟ هایت با استناد به پژوهشها و دادههای گسترده نشان میدهد که دقیقاً از همان سالها، آمار افسردگی، اضطراب، خودآزاری و اختلالات خواب در میان نوجوانان به شکل چشمگیری افزایش یافته است.
بسیاری از والدینی که ساعتهای طولانی بیرون از خانه کار میکنند، با نوعی «عذاب وجدان والد بودن» دستوپنجه نرم میکنند. احساس میکنند زمان کافی برای فرزندشان نمیگذارند و برای جبران این خلأ، آزادی بیشتری در استفاده از گوشی و اینترنت به او میدهند. اما «نسل مضطرب» هشدار میدهد این آزادی بیحدوحصر، در واقع رها کردن کودک در اقیانوسی طوفانی از محرکهای دیجیتال است. شبکههای اجتماعی با الگوریتمهای اعتیادآور خود کودکان را مدام در معرض مقایسه قرار میدهند، اعتمادبهنفسشان را تضعیف میکنند و خواب شبانه ــ که برای رشد مغز حیاتی است ــ را مختل میسازند.
نقطه قوت این کتاب آن است که تنها به هشدار و نگرانی بسنده نمیکند و مجموعهای از راهکارهای عملی ــ بهویژه برای خانوادههای پرمشغله ــ ارائه میدهد. هایت چهار توصیه اصلی مطرح میکند:
۱. ندادن تلفن هوشمند پیش از دبیرستان و استفاده از گوشیهای ساده برای تماس و پیامک.
۲. ممنوعیت شبکههای اجتماعی تا ۱۶ سالگی.
۳. حمایت از مدارس بدون تلفن همراه در ساعات آموزشی.
۴. فراهم کردن فرصت بیشتر برای بازی آزاد و تعامل واقعی میان کودکان.
شاید تغییر عادتهای دیجیتال فرزندان در ابتدا با لجبازی و تنش همراه شود؛ بهویژه برای والدینی که خسته از محل کار به خانه برمیگردند. با این حال، پیام کتاب روشن است: حفاظت از سلامت روان کودکان مسئولیتی جدی است. اگر میخواهیم فرزندانمان کودکی واقعی را با تمام خندهها، زمینخوردنها و کشفهایش تجربه کنند، ناچاریم در برابر سلطه بیحد فناوری اندکی مقاومت نشان دهیم.
کتاب نسل مضطرب
نویسنده: جاناتان هایت
مترجم: افسون صانعی
انتشارات: انتشارات میلکان
این سناریوی آشنای بسیاری از والدین شاغل است. ما از سر خستگی و ناچاری، تکنولوژی را بهعنوان پرستاری ارزان و بیدردسر به کار گرفتهایم. اما تا به حال به هزینه پنهان این «آرامش موقت» فکر کردهاید؟ جاناتان هایت، روانشناس اجتماعی برجسته، در کتاب پرفروش خود با عنوان «نسل مضطرب» (The Anxious Generation) دقیقاً روی همین نقطه حساس دست میگذارد.
ادعای اصلی هایت در این کتاب روشن و در عین حال تکاندهنده است. او معتقد است در اوایل دهه ۲۰۱۰ میلادی، شاهد تغییری بنیادین در مفهوم «کودکی» بودهایم؛ تغییری که آن را «سیمکشی مجدد دوران کودکی» مینامد. به باور او، ما از «کودکی مبتنی بر بازی» ــ دویدن در کوچهها، زمین خوردن، تعامل رودررو با همسالان و کشف دنیای واقعی ــ به «کودکی مبتنی بر تلفن همراه» کوچ کردهایم. کودکان و نوجوانان امروز ساعتهای طولانی در شبکههای اجتماعی، بازیهای آنلاین و گشتوگذار در فضای مجازی سپری میکنند. پیامد این تغییر چیست؟ هایت با استناد به پژوهشها و دادههای گسترده نشان میدهد که دقیقاً از همان سالها، آمار افسردگی، اضطراب، خودآزاری و اختلالات خواب در میان نوجوانان به شکل چشمگیری افزایش یافته است.
بسیاری از والدینی که ساعتهای طولانی بیرون از خانه کار میکنند، با نوعی «عذاب وجدان والد بودن» دستوپنجه نرم میکنند. احساس میکنند زمان کافی برای فرزندشان نمیگذارند و برای جبران این خلأ، آزادی بیشتری در استفاده از گوشی و اینترنت به او میدهند. اما «نسل مضطرب» هشدار میدهد این آزادی بیحدوحصر، در واقع رها کردن کودک در اقیانوسی طوفانی از محرکهای دیجیتال است. شبکههای اجتماعی با الگوریتمهای اعتیادآور خود کودکان را مدام در معرض مقایسه قرار میدهند، اعتمادبهنفسشان را تضعیف میکنند و خواب شبانه ــ که برای رشد مغز حیاتی است ــ را مختل میسازند.
نقطه قوت این کتاب آن است که تنها به هشدار و نگرانی بسنده نمیکند و مجموعهای از راهکارهای عملی ــ بهویژه برای خانوادههای پرمشغله ــ ارائه میدهد. هایت چهار توصیه اصلی مطرح میکند:
۱. ندادن تلفن هوشمند پیش از دبیرستان و استفاده از گوشیهای ساده برای تماس و پیامک.
۲. ممنوعیت شبکههای اجتماعی تا ۱۶ سالگی.
۳. حمایت از مدارس بدون تلفن همراه در ساعات آموزشی.
۴. فراهم کردن فرصت بیشتر برای بازی آزاد و تعامل واقعی میان کودکان.
شاید تغییر عادتهای دیجیتال فرزندان در ابتدا با لجبازی و تنش همراه شود؛ بهویژه برای والدینی که خسته از محل کار به خانه برمیگردند. با این حال، پیام کتاب روشن است: حفاظت از سلامت روان کودکان مسئولیتی جدی است. اگر میخواهیم فرزندانمان کودکی واقعی را با تمام خندهها، زمینخوردنها و کشفهایش تجربه کنند، ناچاریم در برابر سلطه بیحد فناوری اندکی مقاومت نشان دهیم.
کتاب نسل مضطرب
نویسنده: جاناتان هایت
مترجم: افسون صانعی
انتشارات: انتشارات میلکان
ارسال دیدگاه
ضمیمه
تیتر خبرها
