تصورش را بکنید: بعد از یک روز کاری طولانی و خسته‌کننده به خانه رسیده‌اید، روی مبل افتاده‌اید، اما انگشت شست‌تان بی‌وقفه در حال بالا و پایین کردن شبکه‌های اجتماعی است. مدام پیام‌رسان‌ها را چک می‌کنید تا مبادا پیام کاری تازه‌ای رسیده باشد یا گروه دوستان برنامه‌ای چیده باشند و شما جا بمانید. به این اضطراب پنهان، سندرم «فومو» (FOMO) یا «ترس از دست دادن» می‌گویند؛ ویروس خاموش عصر ارتباطات که اجازه نمی‌دهد حتی در امن‌ترین نقطه خانه، مغزمان خاموش شود و استراحت کند.
اما روان‌شناسان به‌تازگی پادزهر جذابی برای این اضطراب فراگیر معرفی کرده‌اند: «جومو» (JOMO) یا «لذت از دست دادن». جومو دقیقاً نقطه مقابل فومو است. جومو یعنی آگاهانه و با لبخند دکمه توقف را بزنیم. یعنی از این‌که در یک رویداد شلوغ حضور نداریم، آخرین اخبار زرد را نخوانده‌ایم یا پیام‌های کاری را خارج از ساعت اداری چک نکرده‌ایم، نه‌تنها عذاب وجدان نگیریم، بلکه از این «غایب بودن» عمیقاً لذت ببریم. در دنیایی که همه می‌خواهند همه‌جا باشند و همه‌چیز را بدانند، انتخاب «بی‌خبری» می‌تواند نشانه‌ای از بلوغ روانی و نوعی قدرت درونی باشد.
برای ما که بخش بزرگی از روزمان درگیر کار، ترافیک و دغدغه‌های روزمره است، جومو مهارتی حیاتی برای حفظ سلامت روان و آرامش خانواده به شمار می‌آید. پدر یا مادری که جومو را بلد نباشد، هیچ‌گاه فرصت بازیابی خود را پیدا نمی‌کند و خستگی‌اش را مانند باری سنگین هر روز با خود این‌سو و آن‌سو می‌برد. جومو به ما یادآوری می‌کند کیفیت حضور ما در خانه مهم‌تر از کمیت حضورمان در فضای مجازی است. وقتی گوشی موبایل را کنار می‌گذاریم تا با فرزندمان بازی کنیم، یا وقتی به‌جای پیگیری اخبار نگران‌کننده، فنجانی چای داغ در کنار همسرمان می‌نوشیم، در واقع بخشی از هیاهوی بیرون را «از دست می‌دهیم» تا آرامش درون خانه را «به دست آوریم».
چگونه جومو را تمرین کنیم؟ رسیدن به این لذت ناب با دو گام ساده اما مؤثر آغاز می‌شود:
۱. تعیین مرزهای دیجیتال (سم‌زدایی مقطعی): لازم نیست تارک دنیا شوید. کافی است قانون‌های ساده‌ای برای مرزبندی کار و زندگی تعیین کنید. مثلاً «قانون سبد موبایل»: از ساعت مشخصی در شب، همه اعضای خانواده گوشی‌هایشان را در یک سبد می‌گذارند و وای‌فای خاموش می‌شود. به خودتان اجازه بدهید ایمیل‌های کاری تا صبح فردا منتظر بمانند؛ اتفاق ترسناکی رخ نخواهد داد.
۲. هنر «نه» گفتن بدون عذاب وجدان: باید یاد بگیریم از نه گفتن نترسیم؛ چه به اضافه‌کاری غیرضروری که وقت خانواده را می‌گیرد، چه به دورهمی شلوغی که اصلاً حوصله‌اش را نداریم. به ‌جای آنکه با خستگی مضاعف در جمع حاضر شوید، در خانه بمانید، کتابی خوب بخوانید یا فقط در سکوت استراحت کنید.
جومو به ما یادآوری می‌کند که حریم سلامت روان و کانون خانواده بسیار ارزشمندتر از لایک‌ها، نوتیفیکیشن‌ها و ترندهای زودگذر اینترنتی است. گاهی بهترین و سالم‌ترین اتفاقی که می‌تواند برایمان بیفتد این است که با خیال راحت، از هیاهوی دنیا بی‌خبر بمانیم.